Themanummer Archievenblad over tradities 

archievenblad

Als je onderzoek wilt doen naar de geschiedenis van tradities, dan kun je niet om het archief heen. Het Archievenblad, het brancheblad van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland, heeft in nauwe samenspraak met het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, in het kader van het Jaar van de Tradities een themanummer aan tradities gewijd.

Tradities hebben een geschiedenis en er is nergens zoveel informatie te vinden over de geschiedenis van die tradities als in het archief. Nederland kent een dekkend netwerk van archieven: van gemeentearchieven, regionale historische centra tot en met het Nationaal Archief in Den Haag. In deze aflevering wordt een indruk gegeven van het rijke bronnenmateriaal dat in al deze archieven wordt bewaard.

Tradities worden vaak nog als tijdloos en onveranderlijk gepresenteerd. In werkelijkheid zijn tradities heel beweeglijk en dynamisch, kijk maar naar de voorbeelden die in deze aflevering van Het Archievenblad worden behandeld. Hoe ver terug gaat bijvoorbeeld de geschiedenis van de luilakviering in de Zaanstreek? Sinds wanneer dragen gildenbroeders hun nu zo typerende gildenkostuum? Wat voor beeldmateriaal ligt er in onze overheidsarchieven op nader onderzoek te wachten? Op deze en andere vragen krijgt u antwoord in deze aflevering van Het Archievenblad

 

Historisch oogstfeest 

herwijnen

De Historische Vereniging Den Ouden Dijk organiseert op 22 augustus een traditioneel oogstfeest. Als het graan binnen gehaald was, werd dit vroeger gevierd met een oogstfeest. De gemeente Lingewaal vroeg de vereniging om in het kader van het Jaar van de Tradities deze oude traditie in ere te herstellen en in augustus een oogstfeest te organiseren. Op 22 augustus wordt bij de monumentale boerderij aan de Katerdam het feest geopend door de burgemeester. Zij opent het feest door het binden van de eerste korenschoof. Er zijn verschillende activiteiten, zoals maai- en dorsdemonstraties met historische landbouwwerktuigen, demonstraties van oude ambachten, schapen drijven, een markt met streekproducten en een roofvogelshow.

Historische Vereniging Den Ouden Dijk
Marjan Pelle
Meidoornlaan 23
4171 AN Herwijnen
www.denoudendijk.nl

 

Lezing Ineke Strouken op de Brabants Heem dagen 

voeding

De Brabants Heem dagen zijn op zich al een traditie. In 2009 - het Jaar van de Tradities worden de dagen voor de 61ste keer gehouden, dit keer in Tilburg en Goirle. Gastheren zijn de Heemkundekring Tilborch en de Heemkundekring De Vyer Heertganghen.

Omdat het dit jaar het Jaar van de Tradities is spreekt Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, over Brabantse tradities.

Brabants Heem
Jan Franken
Torenakker 97
5056 LM Berkel-Enschot

 

Eet smakelijk 

Op zondag 23 augustus organiseert Bureau Archeologie de jaarlijkse Archeologiedag. Deze dag staat met het thema ‘Eet smakelijk’ in het teken van eettradities. In het gebied rond Almere leefden in de Steentijd al  mensen, die van de jacht en visserij leefden. Op de Archeologiedag kunnen kinderen ervaren hoe het was om in de Steentijd te leven. Ze kunnen zelf boogschieten, lucifers maken en proberen noten te kraken met een steen. Ook is er veel aandacht voor het leven voordat de Zuiderzee werd drooggelegd. Het dagelijks leven zag er toen heel anders uit dan nu, met heel andere gebruiken. Er zijn ook veel voorwerpen te zien die rond Almere zijn opgegraven. Natuurlijk wordt er ook verteld waar de spullen vandaan kwamen en waar ze voor gebruikt werden.

Bureau Archeologie
Annemarie Pothaar
Postbus 200
1300 AE Almere
www.almere.nl/archeologie

 

Het belangrijkste verhaal 

De website www.hetbelangrijksteverhaal.nl biedt mensen de handvaten om te gaan schrijven over hun eigen leven. De website is een aanvulling op het boek Het Belangrijkste Verhaal. Dit is een boek voor mensen die hun herinneringen op papier willen zetten en staat vol met tips, voorbeelden en oefeningen. Op de website staat iedere maand een nieuwe schrijfoefening en vele tips om mensen op weg te helpen.

Omdat heel veel mensen verhalen hebben die bij hun tradities horen, roept men mensen via de website op om hun gewoonten en gebruiken te beschrijven. Op de site zijn al veel verhalen te lezen.

www.hetbelangrijksteverhaal.nl

 

Klompenpaden in Utrecht 

klomp

Op de website www.klompenpaden.nl vind u 26 klompenpaden in de provincie Utrecht en Gelderland. Klompenpaden zijn rondwandelingen door het agrarisch cultuurlandschap. Ze gaan zoveel mogelijk over een historisch tracé en voeren over onverharde paden via boerenland en landgoederen. Rust, kleinschaligheid, cultuur en natuur bepalen de sfeer.

 

Franse klompen aangekocht 

Klompenmuseum Gebr. Wietzes heeft een speciale collectie Franse klompen aangekocht. De verzameling bestaat uit 571 paar klompen en 18 enseignements. Dit zijn unieke uithangborden van Franse klompenmakers. De Franse klompen zijn zo bijzonder, omdat ze van heel apart ontwerp zijn. Iedere klomp is uniek en een kunstwerk op zich. Ze zijn niet te vergelijken met de eenvoudige Nederlandse klompen en geven een waardevol beeld van de Franse klompencultuur. Niet alleen van het ambacht, maar ook van het hoge afwerkingniveau. De meeste klompen zijn voorzien van gravures en sculpturen.

Klompenmuseum Gebr. Wietzes
Bertus van den Hof
Wolfhorn 1a
9761 BA Eelde
www.klompenmuseum.nl

 

Draaksteken in Beesel 

draaksteken

Beesel is in het Jaar van de Tradities in de ban van de draak! In augustus vindt het zevenjaarlijkse Draaksteken plaats, dat op grootse en theatrale wijze wordt uitgebeeld. Met ruim 500 spelers en enkele honderden medewerkers achter de schermen kunt u tijdens deze groots opgezette theaterproductie genieten van theater, muziek, zang, gevechten, drama en humor.

Onder de bezielende en professionele regie van Cees Rullens (Makadam Theater Maastricht) krijgen meerdere verhaallijnen gestalte. Intriges, jaloezie, haat en liefde, dood en nieuw leven; het verhaal is ook in deze tijd heel herkenbaar. Op zondag 16 augustus is er bovendien een grote historische optocht met wandelend theater en na elke voorstelling is er een feestprogramma op de Markt in Beesel.

Draaksteken Beesel
Uitvoeringen op 14-15-16 en 21-22-23 Augustus
Zondag 16 Augustus, vanaf 14.00 uur, grote historische optocht
Website www.draaksteken.nl of www.dedraakislos.nl

 
draaksteken
 

Te Laren op de Dom 

Folkloristische Dansgroep De Klepperman van Elleven bestaat in het Jaar van de Tradities 2009 vijfenzeventig jaar. De groep danst traditionele dansen, in kostuums zoals de katholieke boeren uit Laren die droegen rond 1900. Daarnaast laat De Klepperman in detail zien hoe de Larense boeren leefden en werkten in die tijd. Ter ere van het jubileum is het boek Te Laren op de Dom verschenen. Te Laren op de Dom is één van de dansen die de leden van De Klepperman dansen. In deze dans staat ‘de Dom’ voor de dam, het erf en de Larense Brink. In het boek wordt uitleg gegeven over de geschiedenis en achtergronden van de groep, zijn klederdracht, liederen en dansen. Het boek bevat ook veel interviews met en foto’s van dansers, muzikanten en betrokkenen van de groep, geplaatst in de sociale context van deze tijd.

Folkloristische Dansgroep De Klepperman van Elleven
Liesbeth Armbrister
Strijkmolenstraat 73
1333 EJ Almere Buiten
www.deklepperman.nl

 

Volksfeest Winterswijk 

Het Volksfeest in Winterswijk is een echt volksfeest, boordevol nieuwe en oude tradities. Het feest begint op donderdag 27 augustus met de muzikale rondgang met vaandels door het dorp, gevolgd door ‘Corso in concert’, verzorgd door het lokale harmonieorkest en de slagwerkgroep van de muziekvereniging. De volgende dag wordt het feest geopend met het traditionele bloemencorso. In de middag zijn er vogelschieten en spelletjes voor de kinderen. Ook zaterdag en zondag zijn de met dahlia’s versierde wagens van het corso te bewonderen en kan men traditionele spelen beoefenen. Tijdens het hele volksfeest is er kermis. Voor het precieze programma zie de website www.volksfeest.nl

Vereeniging Volksfeest Winterswijk
www.volksfeest.nl

 

Levenslooprituelen op het Gemeentearchief Goes 

huwelijk

De belangrijke momenten in het leven - geboorte, huwelijk en dood - kenmerken zich door veel rituelen. Beschuit met muisjes eten en aangeven bij de burgerlijke stand bij geboorte, ringen wisselen en samen de bruidstaart aansnijden bij huwelijk en opbaren en begraven bij dood. Deze rituelen markeren de verschillende fases in het leven. Het zijn overgangsrituelen.

In het Gemeentearchief Goes is een tentoonstelling te zien over al deze levenslooprituelen. De tentoonstelling is samengesteld door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur.

Gemeentearchief Goes
Mirjam Louisse
M.A. de Ruyterlaan 2
4461 GE Goes
m.louisse@goes.nl   

 

SBS serie over Nederlandse tradities 

sbs

Na een hele serie over tv-audities, staan in het nieuwe seizoen van De 25 ... allerlei oer-Hollandse lijstjes centraal. Dat heeft SBS 6 laten weten. De eerste uitzending van ‘De 25 Oer-Hollandse…’ met presentatrice Ellemieke Vermolen is op woensdag 19 augustus bij SBS 6. Iedere aflevering duurt twee uur. 'In de serie komen onder meer de leukste Hollandse gewoontes, de meest legendarische Nederlandse televisiemomenten en de grappigste Oer-Hollandse uitspraken voorbij', zo laat een zegsvrouw weten.

Ineke Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, legt  op woensdag 19 augustus een aantal Nederlandse tradities uit.

SBS De 25 ...
Guido Goossens
quido.goossens@sbs.nl

 

De was buiten in de bibliotheek Leersum 

groenlo

De tentoonstelling De was buiten, over tradities in Nederland, is deze maand te zien in de Regiobibliotheek in Leersum. De tentoonstelling is gemaakt door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur.

Voor de tentoonstelling is een opmerkelijke vorm gekozen. De tradities worden letterlijk buiten gehangen. Alle informatie is gedrukt op wit wasgoed. De 100 belangrijkste tradities op blauw-wit geblokte theedoeken. De tentoonstelling is met wasknijpers aan waslijnen gehangen. De waslijnen zijn aangevuld met oude en nieuwe wasrekken, wasmanden, strijkplanken en -ijzers en wasmiddelen.

Voor deze bijzondere oplossing is gekozen, omdat de was een mooie metafoor kan zijn voor tradities. De was aan de lijn is openbaar. Maar deze heeft ook iets persoonlijks en intiems, net als tradities. Op deze manier wil het Nederlands Centrum voor Volkscultuur laten zien dat tradities veranderen en nieuwe betekenissen krijgen.

Regiobibliotheek Leersum
Hoflaan 31
Leersum

 

Kunst en volkskunst - volkscultuur 

diepenheim

Volkskunst en volkscultuur vormen de rode draad door het tentoonstellingsprogramma van Kunstvereniging Diepenheim. Deze zomer vindt de aftrap plaats met Backyard. Hanne Hagenaars en Gijs Assmann stelden de tentoonstelling samen en nodigden kunstenaars uit, afkomstig uit België, Canada, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland, Peru, de Verenigde Staten en Zweden.

Backyard onderzoekt de verhouding tussen beeldende kunst en volkskunst en volkscultuur.
Veel hedendaagse kunstenaars zijn geïnteresseerd in volkskunst en volkscultuur. Het ontbreken van enige artistieke pretenties en het vaak anonieme karakter ervaren zij als buitengewoon verfrissend. Hoe deze interesse in hun werk tot uiting komt is heel verschillend.

Sommige kunstenaars gaan inhoudelijk in op bepaalde aspecten van volkskunst en volkscultuur. Jackie Bacon bijvoorbeeld maakt in haar werk gebruik van de beeldtaal van folklore. Iemand als Jeremy Deller verzamelt als het ware volksgebruiken. Anderen parodiëren het juist, zoals Jim Shaw.

De belangstelling voor volkskunst en volkscultuur heeft ook voor een herwaardering van het ambacht en aandacht voor het materiaalgebruik gezorgd. Henrik Schrat maakt onder meer gebruik van intarsia, een oude decoratie-techniek met onder meer ingelegd hout. Er wordt niet per definitie gebruik gemaakt van materialen die gangbaar zijn in de wereld van de hoge kunst. Johan Tahon bijvoorbeeld gebruikt vooral gips dat in de beeldhouwkunst met name geldt als halffabrikaat.

Volkskunst en volkscultuur gaan over tijdloze, universele thema’s als leven en dood, liefde, haat en religie. Hierin vinden kunstenaars handvatten om de beschouwer te treffen, veelal niet op een conceptueel of intellectueel niveau, maar emotioneel, rechtreeks in de maagstreek.

Backyard werd samengesteld door Hanne Hagenaars en Gijs Assmann en is tot en met 2 september te zien.

Kunstvereniging Diepenheim
Grotestraat 17
7478 AA Diepenheim
www.kunstvereniging.nl
info@kunstvereniging.nl

 

Bewoners van Amsterdam 

anoushka van velzen

Van 3 tot en met 5 augustus is in het stadsdeelkantoor Oud-West de tentoonstelling ‘Bewoners van Amsterdam’ te zien. Anoushka van Velzen heeft hiervoor bewoners van Amsterdam gefotografeerd in het hun huis, tijdens hun dagelijkse bezigheden, tussen hun eigen spullen. De fototentoonstelling geeft een mooi tijdsbeeld van het kleurrijke dagelijkse leven in Amsterdam.

Anoushka van Velzen
Rechtestraat 116
1483 BG De Rijp
www.anoushkavanvelzen.nl

 

Horster oogstparade 

horst

Op zaterdag 15 en zondag 16 augustus zijn de Kasteelse Bossen in Horst het decor voor de eerste Horster Oogstparade. Een heel weekend lang kan het publiek genieten van verse producten van Horster bodem, kookdemonstraties, de prestigieuze paardensport en talrijke activiteiten op het gebied van cultuur, natuur en milieu. Het evenement is vrij toegankelijk voor het publiek.

De eerste Horster Oogstparade laat het publiek kijken, proeven en genieten van de bijzondere producten die het prachtige Horster Landschap voortbrengt. Topkoks zoals Gerard van den Vossenberg en Piet Boonen koken live op het speciaal daarvoor ingerichte versplein. Op het marktplein vol stijlvolle punttenten komt het publiek meer te weten over de typische producten die in de omgeving van Horst worden geteeld. Zo zijn er bijzondere rozendelicatessen van Landhuis de Maashof uit Lottum, aardbeienspecialiteiten van Aardbeienland uit Horst, blauwe bessen van Hayberries uit Broekhuizen en rabarber van Boerderij het Platteland uit Veulen. Horster paddenstoelen en paddenstoelendelicatessen van de Paddestoelerij mogen natuurlijk niet ontbreken net als gerookte Paling van Passie voor Paling uit Sevenum, Rundvlees uit natuurgebieden en tal van andere culinaire streekproducten uit de regio. 

Horster Oogstparade
Ingrid van der Sterren
Kempweg 12
5964 NE Horst
www.vdsterren.com
info@vdsterren.com
www.horsteroogstparade.nl.

 

Lammasfeest in Museon 

museon

Op zondag 2 augustus zijn de moderne heksen te gast in het Museon. De Chocolade Witches laten dan zien hoe volgens eeuwenoude traditie Lammas gevierd wordt. Lammas is het feest van de eerste oogst. De aarde staat deze dag in de teken van de zon. Graan is het belangrijkste ingrediënt tijdens dit feest. Er worden graanpoppen gemaakt, brood gebakken in een vuurkorf en mandala's gekleurd.

Op zondag 2 augustus van 13.00 tot 15.00 uur in het Museon, Stadhouderslaan 37, 2517 HV Den Haag.

 

Stöppelhaene 

stoppelhaene

Van woensdag 26 tot en met zondag 30 augustus is het Stöppelhaene in Raalte, het jaarlijkse oogstfeest. De Sallandse boeren verbouwden veel rogge, dat in de zomer geoogst werd. Het oogstfeest was een dankbaarheidfeest. Als de laatste wagen met rogge het dorp binnen reed, werd hier een grote houten haan op geplaatst, die de mensen met kransen versierden. Dit was een teken van vruchtbaarheid. De laatste garve rogge werd aan de geestelijkheid gegeven, die deze verdeelde over de armen. Dit werd de oogstgave genoemd.

Vandaag de dag wordt deze traditie nog steeds in ere gehouden met de oogstfeestceremonie. Hierbij oogsten in traditionele klederdracht geklede ‘boeren’ de rogge met dorsstokken, waarna deze gebonden wordt. Centraal staat het aanbieden van de ingezamelde oogstgaven aan de dominee en pastoor. Tegenwoordig bestaat deze uit geld in plaats van uit oogstproducten. Tussen de officiële gedeelten door, worden er optredens verzorgd door boerendansgroepen in traditionele dracht. Tot slot trekt het oogstcorso van praalwagens, muziekkorpsen, kindergroepen, dansgroepen, ruiter- en ponygroepen en rijtuigen over het feestplein.

De oogstceremonie vindt plaats op donderdag 27 augustus en begint om 13.30 uur. Op alle dagen zijn er traditionele demonstraties, een braderie, kermis en nog veel meer.

Stöppelhaene
www.stoppelhaene.nl

 

Zichtwedstrijd Swifterbant 

swifterband

Dorpsbelangen Swifterbant organiseert op 22 augustus een Zichtwedstrijd, waarbij tarwe op traditionele wijze, met de sikkel, de zeis of de zicht geoogst en opgebonden moet worden. De deelnemers waren in het verleden vooral  de Flevolandse agrariërs, die de manier van oogsten uit hun dorp of streek, wilden tonen. Aangezien dit ambacht tegenwoordig alleen nog door oudere mensen uitgevoerd wordt, nodigt Dorpsbelangen Swifterbant nu ook deelnemers uit de omliggende streken uit.

Naast het oogsten met de hand zijn er ook kraampjes met demonstraties, zoals bloemenjam maken voor de kinderen, speelmais, oogstfiguren van stro maken en een groente- en dahliademonstratie door de volkstuin. Ook is er een ‘vliegend tapijt’ voor de kinderen (‘surfen’ op een tapijt dat voorgetrokken wordt door een paard).

Dorpsbelangen Swifterbant
Francisca Wubben
Zuidsingel 61 a
8255 CE Swifterbant
www.swifterbant.net

 

Cultuurhistorische optocht in Heeze 

heeze

De cultuurhistorische optocht van Heeze (NB) is een bijzonder evenement dat ieder jaar op de laatste zondag van augustus plaatsvindt. In 2009 is dat 30 augustus. De rijke geschiedenis van Brabant komt op een creatieve, eigentijdse manier tot leven. Ernst en humor, werkelijkheid en fantasie wisselen elkaar af. Prachtige wagens trekken de aandacht door origineel ontwerp en technische hoogstandjes. Honderden acteurs weten jaarlijks de vele bezoekers te boeien met hun spel. Dit jaar is het thema ‘Pracht, praal, theatraal’. ’s Morgens is het al gezellig druk in het dorp. Er is muziek, straattheater, een kunstmarkt en de mogelijkheid om de beeldentuin te bezoeken. De vooroptocht begint om 13.00 uur, de ‘echte’ optocht om 14.00 uur.


Stichting Brabantse Dag Heeze
Ton Spoelder
Postbus 72
5590 AB Heeze
www.brabantsedag.nl

 

Vreemd volk in de Peel 

festeynder

Nederweert-Eind heeft een eigen traditie: Festeynder. Dit volksfeest wordt dit jaar gevierd in het tweede weekend van augustus en is een levende geschiedenisles over de Limburgse Peel.

De festiviteiten beginnen al op vrijdagavond. Dan is er een openluchtmis, met aansluitend een ‘preuvenement’ met allerlei traditionele lokale gerechten. Zaterdagavond treden er diverse bands op tijdens het Country en Rootsfestival in Gemeenschapshuis de Reigershorst.

Eén van de hoogtepunten van Festeynder is de folkloristische optocht, die zondag 9 augustus vanaf 13.30 uur door de dorpskern trekt. Het thema dit jaar is Vreemd volk in de Peel. Legers, schuttersgilden, kindervolksspelen en fantasiefiguren lopen in de optocht mee. Ook wordt er een veldslag nagespeeld door een Frans en een Romeins leger, compleet met oude geweren en kanonnen. Er is de hele dag een markt met oude ambachten en er zijn demonstraties door een valkenier.

Festeynder
Leon Tunissen
Rendierenlaan 36
6034 RD Nederweert-Eind
www.festeynder.nl

 

Dela 

dela

Dela verzorgt uitvaarten en uitvaartverzekeringen. De Stichting Dela Fonds houdt zich ook met andere maatschappelijke aspecten bezig, zoals tradities. Dela vindt tradities erg belangrijk, omdat ze vorm geven aan ons leven. In het blad De Kroniek, dat twee keer per jaar uit komt, besteedt Dela aandacht aan het Jaar van de Tradities en legt uit waarom tradities zo belangrijk zijn.

 Dela
Claudia Klijn
Postbus 522
5600 AM Eindhoven
www.dela.nl

 

Azirba 

zeeheldentheater

In het Zeeheldentheater wordt het spannende verhaal verteld van het Hollandse meisje Anna Marushka dat overboord is geslagen en terecht komt op het eiland Azirba. De wereld van Azirba staat op zijn kop bij haar komst! Het is een verhaal over ‘anders zijn’ en vriendschap in een ‘Cirque du Soleil’ achtige sfeer. De voorstellingen vinden plaats op 23 en 26 augustus en op alle woensdagen in september en oktober.

Zeeheldentheater
Susanne Drent
Trompstraat 343
2518 BT Den Haag
www.zeeheldentheater.nl

 

Buddha’s Night 

geloof

Op vrijdag 14 augustus is het in het Zeeheldentheater Buddha’s Night. Tijdens deze avond worden er verschillende workshops gegeven, waar iedereen vrijblijvend aan kan deelnemen. Van Wereldmuziek tot Techno, van Classics tot Ambiant, diverse soorten muziek worden gedraaid. De avond duurt van 20.00 uur tot 2.00 uur.

Zeeheldentheater
Susanne Drent
Trompstraat 343
2518 BT Den Haag
www.zeeheldentheater.nl

 

O'dschipen, Gipsymusic 

zigeuner

O'dschipen is een theatervoorstelling die gaat over een dag uit het leven van zigeuners op het woonwagenkamp. Waar ze rond het kampvuur zitten, barbecuen, muziek maken en verhalen vertellen over vroeger en nu. Over het werk van de muzikanten in een café, waar mensen om verzoeknummers vragen, dansen en een feestje bouwen.

Tabor is een Oost-Europese benaming voor een zigeunerkamp. Tabor heeft een voorliefde voor de traditionele Oost-Europese Sinti- en Romaliederen, zoals ze thuis rond het kampvuur worden gespeeld, gezongen en gedanst. Maar ook de 'Hot-club swing' uit de jaren veertig (Gypsy Jazz) en eigen composities staan op het programma.

De voorstelling is mogelijk gemaakt door Stichting Rechtsherstel Sinti en Roma.

Janusch
Jan Hallema
hallema10@zonnet.nl

 

De Rondzegster 

dood

De Stichting De Rondzegster heeft dit jaar in het kader van het Jaar van de Tradities een speciale fietsroute ontwikkeld. De route voert langs rustplaatsen op de Noord-Veluwe, zoals grafheuvels, kerken en begraafplaatsen.

Stichting de Rondzegster
Marianne Doornbos
Haerderweg 16
8085 RH Doornspijk
www.rondzegster.worldpress.com

 

NTC school Brazilië 

In augustus wordt de jaarlijkse cultuurdag op de Nederlandse taal- en cultuurschool in Carambeí, Brazilië, gehouden. Eén van de thema’s die dag is het Jaar van de Tradities. De kinderen gaan tradities uitbeelden.

Karolien Bosma
NTC-afdeling Carambeí
Escola Evangélica de Carambeí
Rua Tibagi 227
CEP 84145-000
Carambeí
Paraná
Brazilië
kwbosma@hotmail.com

 

De Zeeuwse kraal 

zeeland

In Zeeland borduren ze graag voort op tradities. In de tentoonstelling 'De Zeeuwse kraal centraal' zijn verschillende voorbeelden te zien van manieren waarop kralen verwerkt zijn in streekdrachtonderdelen. De hele collectie van deze expositie is particulier bezit en gedurende 15 jaren verzameld door Vincent Hofman, gastconservator van deze tentoonstelling. De nadruk ligt hierbij op de katholieke dracht van Zuid-Beveland en de dracht van het Land van Axel vanaf 1850, omdat hier de meeste kralen gebruikt werden.

Bij de combinatie streekdracht en kralen denkt men vaak aan de grote, al dan niet gouden, sloten met daaraan een aantal snoeren kralen. Zwarte kralen, gitten of granaten voor in de rouw, bloedkoralen voor de dagelijkse dracht. Naast het gebruik als halssieraad zijn er in Zeeland op een heleboel verschillende manieren kralen verwerkt in streekdrachtonderdelen. Op kaphoeden van Zuid- Beveland van rond 1870 zijn kraaltjes terug te vinden, maar ook op Axelse ondermutsen. Op de kraplappen, in Zeeland beuken genoemd, die in Axel door de vrouwen gedragen werden, zitten prachtige kraalwerken. Dit waren soms ware kunststukjes van huisvlijt en creativiteit met een enorme verscheidenheid aan materiaal.

Verder worden gebruiksvoorwerpen tentoongesteld die opgesierd zijn met kraaltjes, onder andere kousenbeurzen, tabakzakken en 'Zeeuwse-ster' beursjes.

De tentoonstelling 'De Zeeuwse kraal' is tot en met 12 september te zien in de Grote- of Maria Magdalenakerk in Goes.

 

Streekdracht in Goes 

zeeland

In het kader van het Jaar van de Tradities organiseert het Historisch Museum de Bevelanden elke maand een gratis optreden van een streekdrachtvereniging uit Zeeland. Voor de maand augustus is op zaterdag 15 augustus om 14.00 uur een Streekdrachtpresentatie gepland van Streekdracht-vereniging uit Axel in het auditorium van het museum.

De verschillende onderdelen, die momenteel op foto’s en in vitrines in de kerk tentoongesteld zijn, zullen nu live gepresenteerd worden. De presentatie is gratis en duurt ongeveer een uur, alleen de bescheiden toegangsprijs wordt gevraagd. Voorafgaand aan deze presentatie zal de gastconservator om 13.00 uur een rondleiding over de expositie in de kerk geven.
Tijdens de pauze en na afloop zijn de streekdrachten van zeer nabij te bewonderen en kunnen vragen van bezoekers worden beantwoord.

Bezoekers kunnen zich van te voren aanmelden via telefoonnummer 0113-228883 of het e-mailadres info@hmdb.nl.  U kunt ook op de dag zelf om 14.00 uur aanwezig zijn.

Historisch Museum de Bevelanden
Singelstraat 13
Goes

 

Door Ons Gedaen 

zeeuwse merklap

In de Grote of Magdalenakerk in Goes wordt tot en met 12 september de langste merklap ter wereld tentoongesteld. De merklap is in 2000, het Jaar van de Textiel, gemaakt door 243 Zeeuwen, ‘Door Ons Gedaen’. Op de merklap zijn afbeeldingen te zien van het alledaagse leven in Zeeland en van de tradities, gebruiken en gewoonten van de Zeeuwse bevolking. Al eeuwen worden er merklappen gemaakt in Zeeland, vaak als oefening voor meisjes in het borduren en het merken van linnengoed en kledingstukken. De merklap is 125.26 meter lang en heeft in 2008 naast het beroemde Tapijt van Bayeux in Frankrijk gehangen.  Speciaal voor het Jaar van de Tradities wordt de merklap tentoongesteld in de kerk in Goes.

Historisch Museum de Bevelanden
Erna Beuger
Singelstraat 13
4461 HZ Goes
www.hmdb.nl

 

Fort Rammekens 

In Fort Rammekens is tot en met 1 november een tentoonstelling te zien van keramiek van de Middelburgse kunstenaar Mohamed Selim. Hij heeft zich bij het ontwerp en de uitvoering van de objecten sterk laten inspireren door de natuurlijke omgeving van dit oudste zeefort van West-Europa. Ook is er het hele jaar keramiek te zien van de Glazen Pui. Dit is een onderdeel van Stichting Arduin, waar de mooiste en meest kleurrijke keramische potten en dierfiguren gemaakt worden. Deze zijn nu te zien in één van de andere kazematten.

Eén van de kazematten is gereserveerd voor een fototentoonstelling over de ‘vier seizoenen van Fort Remmekens’. In ruim negentig foto’s wordt de omgeving van het fort door de seizoenen heen verbeeld.

Zeeuws Maritiem MuZEEum
Daniëlle Otten
Nieuwendijk 11
4381 BV Vlissingen
www.muzeeum.nl

 

Momento PUR 

roodpaleis

De kunstinstallatie Memento PUR van Roodpaleis is tijdens Noorderzon (van 20 tot en met 29 augustus) te zien en te beleven in het Martini Ziekenhuis in Groningen.

Memento Pur is een afgeleide van Memento, de theatervoorstelling van Roodpaleis, die in juni in Assen in première is gegaan. Roodpaleis is de nieuwe theatergroep rond theatermaker/choreograaf Betsy Torenbos.

Torenbos is gefascineerd door rituelen, die mensen helpen greep te krijgen op de vaak ongrijpbare werkelijkheid. Oral history – de mondelinge overlevering van verhalen – van oude mensen vormt de basis voor haar theaterwerk en kunstinstallaties.

Roodpaleis
Malou Aalberts
Betsy Torenbos
www.roodpaleis.nl

 

Oprichting werkgroep Folklore in Rhenen 

Onder de verzamelnaam 'folklore' valt onder andere alles wat met textiel in vorige eeuwen te maken heeft. Daarbij wordt al snel aan klederdracht gedacht. In Achterberg bijvoorbeeld hebben tot in de jaren zeventig enige oudere inwoonsters traditionele kleding met mutsen in Utrechtse- en Gelderse stijl gedragen. Onder textiel vallen ook de merklappen, beddegoed, wafeldoeken en tafelkleden. Belangrijk zijn ook de oude technieken als klantklossen, borduren, spinnen en bleken. In Rheden zijn enkele textielfabrieken actief geweest, zoals Hölzenspies (stropdassen) en Berends (tricotage). Rhenen is ook bekend om de wurgdoek van Cunera.

Dit alles is interessant genoeg om een werkgroep folklore op te richten, te beginnen met textiel. 
Yvonne van Dalen-Peters heeft hiervoor het initiatief genomen (yvonne.peters@zonet.nl, 0317-613412).

 

Breekfestival 

oosthuizen

Op 16 augustus organiseert Bezoekerscentrum De Breek het Breekfestival. De hele dag zijn er leuke dingen te doen en te zien. Er zijn levende geschiedenis groepen, bands, er zijn demonstraties van oude ambachten, er worden streekgerechten bereid volgens traditioneel recept en kinderen kunnen slootje springen en schapen drijven.

Bezoekerscentrum De Breek
Anna Frederiks
Atersheimerbraakweg 5
1474 MV Oosthuizen
www.debreek.com

 

A midsummer night’s dream 

heeswijk

Op woensdag 26 augustus wordt het beroemde stuk A midsummer night’s dream van William Shakespeare opgevoerd op een sprookjesachtige locatie, in de kasteeltuinen van Kasteel Heeswijk. Voorafgaand aan de voorstelling is er een traditionele picknick in de tuinen. Het theatergezelschap Illyria is afkomstig uit Engeland, dus de voorstelling wordt in het Engels uitgevoerd. Het belooft een betoverende avond te worden.

Kasteel Heeswijk
Jacqueline Kerkhoff
Kasteel 4
5473 VA Heeswijk-Dinther
www.kasteelheeskwijk.nl

 

Circustheater op Landgoed De Haere 

olst

Ieder jaar organiseert De Tuin der Lusten een circustheaterfestival op een Overijssels landgoed. Dit jaar worden er van 20 tot en met 23 augustus in totaal negen voorstellingen gegeven in de tuinen van Landgoed De Haere in Olst. Er treden zowel nationale als internationale gezelschappen op, en ieder maken ze een voorstelling rond het thema ‘De IJssellinie’. Dit typisch Nederlandse verdedigingswerk moest bescherming bieden tegen buitenlandse troepen, met water. De avonden vol acrobatiek, beweging en dans geeft de lokale cultuurhistorie op artistieke wijze weer.

De Tuin der Lusten
Casper de Vries
Vilsterseweg 16
7734 PD Vilsteren
www.detuinderlusten.nl

 

Natuurmarkt Botanische Tuin de Kruidhof 

de kruidhof

De Natuurmarkt valt samen met het beroemde Concours Hippique van Buitenpost. Van heinde en verre stromen de bezoekers toe. Er zijn meer dan 50 standhouders, waarbij duurzaamheid en natuurbehoud centraal staan. Originele, handgemaakte artikelen, kleding en natuurproducten voor zowel de in- als uitwendige mens, kunstnijverheid, tuinplanten van bekende kwekers, advies en leuke activiteiten voor de kinderen zorgen voor een traditioneel gezellige dag.

Natuurmarkt de Kruidhof is op 5 augustus. Van 10.00 uur tot 17.00 is er vrij entree voor de markt, de botanische tuinen van De Kruidhof en het IJstijdenmuseum, dat deze dag het thema Hunebedden heeft.

Botanische Tuin De Kruidhof
Jan Willem Zwart
Schoolstraat 29b
9285 NE Buitenpost
www.dekruidhof.nl  

 

Traditionele Jammarkt 

voeding

Op woensdag 19 augustus wordt in Neede de Nationale Jammarkt georganiseerd. Er zijn circa 120 standhouders. Er worden demonstraties ambachtelijk jam maken gehouden en er zijn diverse wedstrijden en optredens. Ook is de verkiezing van de Jamkoningin.

Tijdens deze dag is het Sinterklaasmuseum in Neede geopend en kunt u daar de traditionele Appeltjes van Oranjejam kopen.

Sinterklaasmuseum
Tineke en Arie Kornegoor
Museumplein (achter Borculoseweg 46a)
7161 HB Neede
www.sintneede.nl/museum

 

Tradities op Mariënwaerdt 

De Landgoedfair op Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt heeft als thema 'feest van 't goede land' met veel tradities. Vijf dagen lang genieten van een keur aan landelijke producten, smaakvolle buitenkleding, tuinaccessoires, brocante en tal van activiteiten zoals verrassende dierendemonstraties, proeverijen en modeshows.

Bij tal van standhouders, restaurantjes en in de Landgoedwinkel kunnen de bezoekers proeven en genieten van pure lekkernijen. In de stand van magazine Heerlijkheid kan kennis gemaakt worden met de redactie en krijgt u een tas met verrassingen cadeau.

Op 12 tot en met 16 augustus op
Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt
Mariënwaerdt 't Klooster 5
Beesd
www.marienwaerdt.nl

 

Tilburgs Havenfeest 

tilburg

In Tilburg wordt er op 1 en 2 augustus het Tilburgs Havenfeest Tilburg te Water gevierd. Het thema is ‘de Ontmoeting’. Een ontmoeting met het verleden, het heden en de toekomst van de Piushaven.

Het varend erfgoed speelt dit weekend een belangrijke rol, want er is een schepenreünie van de Landelijke Vereniging tot Behoud van het Historisch Bedrijfsvaartuig. Tweehonderd historische binnenvaartschepen zullen zaterdag in konvooi de haven binnen varen, een poging om in het Guiness Book of Records te komen. Daarnaast zijn er nautische demonstraties, optredens, oude ambachten, traditionele wateractiviteiten en spellen. Bijvoorbeeld wrikken, troswerpen, scheepsjagen en gieklopen.

Tilburg te Water
Havendijk7
5017 AL Tilburg
www.tilburgtewater.nl

 

Bijeenkomst Groninger Voorlees- en Vertelsalon 

Op vrijdag 21 augustus kunnen schrijvers, dichters, vertellers, muzikanten en anderen die graag hun kunsten willen vertonen voor publiek weer terecht op de open podium avond van de Eerste Groninger Voorlees- en Vertelsalon. Ook bezoekers zijn natuurlijk van harte welkom. De avond begint om 20.00 en vindt plaats in ’t Oude Raedthuys in Stedum.

Eerste Groninger Voorlees- en Vertelsalon
Francien Braaksma
’t Oude Raedthuys
Hoofdstraat 15
9921 PA Stedum

 

Fietstochten langs de Staats-Spaanse Linies  

zeeland

Op de zondagen 2, 23 en 30 augustus wordt vanuit Museum Het Bolwerk in IJzendijke een fietstocht langs de Staats-Spaanse Linies in West Zeeuws Vlaanderen georganiseerd, onder leiding van een gids.

De route voert van IJzendijke via de Jufferschans, de schansen Konstantinopel, Middelburg en het Vrije, de redoutes van Waterlandkerkje, St. Philip, Kaas en Brood, Schans Nijevelt, redoute Spek en Brood, de Cathalijneschans en schans Boerenverdriet terug naar de Markt in IJzendijke.

De tocht start om 13.30 bij Museum Het Bolwerk. De totale lengte van de tocht is 28 kilometer. Aanmelden: 0117-301200 of museuminfo@zeelandnet.nl.

Museum Het Bolwerk
Bert van Gelder
Markt 28
4515 BB IJzendijke
www.museumhetbolwerk.eu

 

Prinsen- en Prinsessendag 

prinses

Op vier dinsdagen in augustus organiseert Paleis Het Loo een Prinsen- en Prinsessendag. Kinderen kunnen zich helemaal laten omtoveren tot traditionele prins of prinses. Er wordt geschminkt, geknutseld, er worden speurtochten uitgezet en natuurlijk ontbreken de sprookjes niet. De prinsen en prinsessen kunnen ook een koninklijk ritje maken in een paardentram of een kinderaudiotour door het paleis volgen met spannende verhalen. De Prinsen- en Prinsessendagen zijn op 4, 11, 18 en 25 augustus.

Paleis Het Loo
Marion van Nieuwenhuizen
Koninklijk Park 1
7315 JA Apeldoorn
www.paleishetloo.nl

 

Kasteel Rosendael 

vuurspuwer

Jongleurs, vuurspuwers, muziek, vlaggen, vaandels en veel mensen. Zo ging het er lang geleden aan toe tijdens grote feesten en festivals op een kasteel. Op Kasteel Rosendael in Rozendaal (Gelderland) wordt op 3 en 17 augustus een Feestival georganiseerd. Er zijn diverse activiteiten zoals jongleren, het maken van theater en muziek, optredens en een uitvoering van het Vorstelijk Theater.

Kasteel Rosendael
Rosendael 1
6891 DA Rozendaal (Gld)

Geldersch Landschap en Geldersche Kastelen
Geesje Eleveld
Postbus 7005
6814 HA Arnhem
www.mooigelderland.nl

 

Hollandweken op de Monseigneur Hanssenschool 

Op de Monseigneur Hanssenschool in Roermond gaan de leerlingen in de laatste weken voor de grote vakantie aan de slag met het thema Holland. Hiervoor gebruiken ze het lespakket over tradities.

Monseigneur Hanssenschool (nevenvestiging Roermond)
Kim Zondag
Burg. Geuljanslaan 16
6041 NB Roermond
www.mgrhanssen.nl

 

Levensloop tradities in Goes 

huwelijk

In het stadskantoor van de gemeente Goes wordt in augustus een tentoonstelling gehouden over de tradities rondom geboorte, huwelijk en dood.

Gemeentearchief Goes
Mirjam Louisse
Stadskantoor
M.A. de Ruijterlaan 2
4461 GE Goes
www.goes.nl/gemeentearchief

 

 

NK Fierljeppen 

fierljeppen

Fierljeppen is een belangrijke Nederlandse traditie en staat op nr. 50 in de top 100 van belangrijke tradities. Ieder jaar wordt het NK fierljeppen georganiseerd. Dit jaar vindt het plaats op zaterdag 22 augustus in Jaarsveld.
Op het NK wordt door de beste polsstokverspringers gestreden in de categorieën senioren, junioren, jongens en dames. Wie breekt dit jaar de records: een Fries of een Hollander?

Nederlandse Fierljep Bond
Pieter Hielema
Purperreiger 11
3628 CE Kockengen
www.nederlandsefierljepbond.nl

 

Staats-Spaanse linies op de fiets bekeken  

Museum het Bolwerk organiseert deze zomer fietstochten langs de Staats-Spaanse linies. Een gids zal verhalen vertellen over het leven in en rond de linies. De fietstochten zijn op 1 juni alleen te rijden voor vooraf aangemelde leden van heemkundige kringen en verenigingen. Op 2, 23 en 30 augustus zijn de tochten voor alle geïnteresseerden.

Museum Het Bolwerk
Bert van Gelder
Markt 28
4515 BB IJzendijke
www.museumhetbolwerk.eu

 

Folklore op tafel 

kookmuseum

Het Kookmuseum in Appelscha organiseert op 29 en 30 augustus een project met de naam Folklore op tafel. Hierbij worden traditionele producten en gerechten gepresenteerd uit Nederland, Oeganda, Oekraïne, India en Guatemala. Recepten die van moeder op dochter generaties lang mondeling werden doorgegeven. Bij de manifestatie wordt een minisymposium georganiseerd.

Kookmuseum
Carolina Verhoeven
Vaart zz 75
8426 AG Appelscha
www.kookmuseum.nl

 

Vlasdag met demonstraties 

vlas

Op 15 augustus is er een speciale Vlasdag in het Streek- en Landbouwmuseum Goemanszorg in Dreischor met tal van ambachtelijke demonstraties.

Streek- en landbouwmuseum Goemanszorg
Molenweg 3
4315 CE Dreischor
www.goemanszorg.nl

 

 

Folkloristische Dag Zelhem 

zelhem

Zondag 23 augustus wordt er bij Erfgoedmuseum Smedekinck in Zelhem een folkloristische dag georganiseerd. Er wordt op traditionele wijze gevlegeld, gedorst en gedanst. De muzikale begeleiding wordt verzorgd door een harmonicagroep. In de houtgestookte oven worden lekkere broodjes gebakken en er zijn demonstraties van oude ambachten. De festiviteiten vinden van 12.00 uur tot 17.00 uur plaats op het plein bij het museum.

Museum Smedekinck
Harry Somsen
Pluimersdij k5
7021 HW Zelmen
www.museumsmedekinck.nl

 

Verhildersum vertelt historie 

verhilversum

Op 8 en 9 augustus lokt weer de leute aan de Wierde 40 in Leens: ronkende tractoren, broeken op de knieën, brandweerauto’s, dieren, dansen en kinderspelen. Van de man met de zeis tot roofvogels en het verkazen van melk. Historische Dagen op de Borg doen dromen uit het verleden ontwaken.

Een niet te missen weekend over het leven en werken op het Groninger platteland van 1850 tot 1950, zoals vrouwen met wasbordjes, mannen die werken op het land, zilveren oorijzers, oldtimer tractoren, koetsen, oude ambachten en stationaire motoren.

Van 10.30-17.00 uur kunnen alle bezoekers in alle bruisende feestelijkheden delen, want op het museaal beheerde landgoed Verhildersum wordt nostalgie geprikkeld, cultuur en actie geboden. Ook voor kinderen valt er genoeg te ontdekken tijdens de speurtocht en ouderwetse spelletjes. 

Naast het hooien, maaien, karnen, de biologische markt en ganzenparades kan men genieten van vrolijke muziek met de Grunneger Daansers, Kostuumgroep De Gouden Leeuw en Plaisir Courtois-hofdansgroep.

Landgoed Verhildersum
M. Kuipers
Leens
www.verhildersum.nl

 

Drieluik van cultuur, antiek en folklore in Wijnandsrade 

wijnandsrade

Op zaterdag 22 en zondag 23 augustus 2009 is het jaarlijkse Cultuur- en Folklorefestival op Kasteel Wijnandsrade. Als thema is gekozen: Typisch Limburgs. Diverse facetten van het Limburgse leven, op het gebied van cultuur, folklore, ambachten, volksgebruiken en bakkunst, komen aan bod. Muziekgroepen zorgen met hun dialectliederen voor een gezellige sfeer op de binnenhoven van het kasteel. Zigeunergroepen vermaken de mensen met volksliederen bij de terrassen. Bezoekers kunnen van dichtbij zien hoe oude ambachten herleven. De wijncultuur kent in Limburg een lange geschiedenis. Fijnproevers krijgen hun kans hiermee kennis te maken. Liefhebbers van bijzondere Limburgse biersoorten komen eveneens aan hun trekken.

Speciaal voor dit festival is een toneelstuk geschreven, met als titel Proemevlaai. Het voert de bezoekers eeuwen terug en laat het leven zien van de Limburger, in voor- en tegenspoed. Het laat zien hoe de lokale bevolking zich staande moest houden tussen doortrekkende legers en zich destijds met landbouw en handel in leven hield. Maar ook hoe de Limburger met Bourgondische trekjes kon genieten van het leven, met in elk dorp één of meer brouwerijtjes, de schutterijen, rondtrekkende troubadours en artiesten die op een boerenkar een kluchtig spel opvoerden.

Met oude recepten als basis zorgen Netty en Wil Engels er voor dat ter plekke originele Limburgse vlaaien worden gebakken. Vers uit de ovens kunnen de bezoekers proeven van de vele varianten. Ook de geur van Limburgse brood en vleesgerechten nodigt uit om van al dat lekkers te genieten. Wie zich het vak van inwecken niet meer herinnert, kan kennismaken met de vele mogelijkheden. Op de binnenhoven is tevens een proeverij van diverse Limburgse kaassoorten. De bezoekers zullen worden verrast met een grote variatie aan Limburgse streekproducten. In het kasteel is verder een antiekbeurs en een kunstmarkt.

Voor meer informatie: www.festivalwijnandsrade.nl .

 

Burghse Dag 

ringrijden

Op zaterdag 8 augustus worden tijdens de Burghse Dag in Burgh (Zeeland) wedstrijddemonstraties ring- en sjezenrijden gegeven, van 10.00 tot 17.00 uur. De deelnemers rijden in traditionele Zeeuwse klederdracht en strijden om de Burghse Peer.

Zeeuwse Ringrijders Vereniging
Rianne Francke
Grendadier Wissestraat 5
4364 BE Grijpskerke
www.ringrijden.nl

 

Zeeuws Kampioenschap ringrijden in Middelburg 

ringrijden

Op donderdag 20 augustus wordt tijdens de Tweede Folkloristiche Dag in Middelburg het Zeeuws Kampioenschap ringrijden gehouden. Op het Molenwater strijden circa 200 ringrijders verdeeld over 6 banen om de titel. Voor de winnaars zijn er koninklijke bekers te verdienen.

Zeeuwse Ringrijders Vereniging
Rianne Francke
Grendadier Wissestraat 5
4364 BE Grijpskerke
www.ringrijden.nl