Een halve varkenskop kopen? Balkenbrij, leverworst of andere slachtproducten? Dat is mogelijk op zondag 18 januari op de Köpkesmert in Maashees. Daar werden de vleeswaren, volgens oude traditie, bij opbod verkocht.

Het traditionele evenement kende zijn 297e editie en is verbonden met de feestdag van beschermheilige Sint Antonius. Sint Antonius – in afbeeldingen vaak gepresenteerd met een varken – werd in de Middeleeuwen door de boeren aangeroepen bij ziekte van vee. In Maashees ging de opbrengst naar de kerk.

De Rüpers brengen vanaf 12.00 uur de vleeswaren aan de man. De verkooprondes worden afgewisseld door diverse optredens van jeugdorkest BMBM, de Cheerbliekskes en een buurtreedner.

Cultuur aan de Maas
Yvonne de Vries
De Raetsingel 1
5831 KC Boxmeer
www.cultuuraandemaas.nl

Heemkundevereniging De Bongard houdt zich bezig met onderzoek naar en het bevorderen van kennis over de omgeving van Simpelveld en Bocholtz. De leden besteden veel aandacht aan lokale tradities, zoals de Limburgse Jonkheid. Op dinsdag 13 januari geeft Henk Thewissen hier een lezing over.

De jonkheid was een jongelinggezelschap, een informele groep van jonge, huwbare mannen die vooral de huwelijksmarkt binnen de gemeenschap regelde en over de moraliteit waakte. In zijn lezing gaat Thewissen in op de spaarzame reglementen en toelatingseisen van vroeger en nu, waarvan het ongehuwd zijn er één is. Verder vertelt hij over de rituelen, waarmee nieuwe leden in de groep werden opgenomen, de voorhuwelijkse relaties van huwbare jongens en jongedochters en de bepaalde gebruiken rondom de jonkheid, zoals het ‘intrèkke’ van de gekoppelde paren, het uitroepen van de meiliefsten, de liefdemei, de meitak, het venstervrijen bij huwbare meisjes, de ketelmuziek, die bijvoorbeeld gespeeld werd bij een weduwe die opnieuw in het huwelijk trad en het trouwbier dat het paar diende te betalen aan de jonkheid.

Met name in het Limburgse heuvelland zijn nog diverse jonkheden actief, zoals bijvoorbeeld in Noorbeek, Banholt, Mheer, Reijmerstok, Terlinden, Valkenburg en Eijsden.Veelal planten ze bij de kerk een hoge den, die met mooi versierde aangespannen wagens wordt aangevoerd. De lezing vindt plaats in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld, Irmstraat 23 in Simpelveld.

Heemkundevereniging De Bongard
Werner Wierts
Postbus 21009
6369 ZG Simpelveld
www.debongard.nl

Op 11 januari 2009 is de Vereniging Brabantse Carnavals Federatie opgericht. Het initiatief is genomen door vijf overkoepelende carnavalsorganisaties van Tilburg, Den Bosch, Bergen op Zoom, Prinsenbeek en Valkenswaard. De vereniging heeft ten doel het in stand houden en bevorderen van waardige lokale carnavals/vastenavondvieringen, gebaseerd op lokale tradities als uitingen van levende volkscultuur en folklore in de provincie Noord-Brabant. Hiermee wil de VBFC een bijdrage leveren aan het cultureel en maatschappelijk leven. Een mooi initiatief in het Jaar van de Tradities. 

Vereniging Brabantse Carnavals Federatie
Joop van Orsouw
Palestinastraat 13a
5344 AA Oss
www.brabantsecarnavalsfederatie.nl

Mijn Rendement ging in het januarinummer op zoek naar de Nederlandse kenmerken. Onder de titel: Een raar volkje zijn wij toch! vonden zij de volgende Nederlandse eigenschappen.

 Nederlanders volgens Mijn Rendement:
- zijn heel direct (zeggen bijvoorbeeld ronduit nee) - tutoyeren heel snel
- zijn een nuchter volkje
- houden niet van hiërarchie en status, maar wel van gelijkheid en gelijke kansen
- houden van overleggen en onderhandelen
- zijn koffieleuten van formaat
- lunchen karig (broodtrommeltje met twee boterhammen met kaas)
- houden van klagen
- houden niet van spontane afspraken
- pakken cadeautjes uit waar de gever bij is
- staan op en geven handen bij het begroeten
- vinden 'Beloofd is beloofd' en 'Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg'

Wat zijn typisch Hollandse lekkernijen:
- kroketten
- haring met uitjes
- erwtensoep
- Goudse of Edammer kaas
- pannenkoeken
- poffertjes
- stroopwafels
- drop
- vla
- hagelslag
- speculaas

Ik heb zo lang met de koenckelpot gelopen

Op 31 januari gaan in Yerseke kinderen in de leeftijd van 4 tot 12 jaar langs de deuren. Ze zingen oudejaarsliedjes en begeleiden zichzelf dan met de konkelpot. ’s Middags maakt de Koenckelpotfanfare een rondgang door het dorp, met in haar kielzog de kinderen die ’s ochtends hebben gekonkeld. Op het Kerkplein wordt een spetterend eindconcert gegeven.

Eerste Yerseksche Koenckelpotfanfare
Stoofstraat 6
4401 BC Yerseke
www.koenckelpotfanfare.nl

Iedere dag een oud nieuwtje. Deze scheurkalender stelt 365 dagen een nieuwe vraag over het verleden. ‘Waar komt het vuurwerk vandaan?’ ‘Wie pleitte voor naakt theaterbezoek?’
De vragen zijn ingedeeld in verschillende categorieën, van sport tot politiek en literatuur. In het Jaar van de Tradities gaan veel vragen over tradities.

SDU Uitgevers
Postbus 20025
2500 EA Den Haag
www.sdu.nl

Dit jaar heeft de Commissie Volkscultuur van Veldeke Limburg een nieuwe lesbrief ontwikkelt voor het basisonderwijs met als thema Kermis. En dan in het bijzonder over de St. Rosa kermis in Sittard. De lesbrief is opgesteld in ’t Zittesj dialek. Er wordt aandacht besteed aan de achtergrond en geschiedenis van de Limburgse kermis en St. Rosa, er staan liedjes in, gedichten, opdrachten en een recept voor Vla van frisje proeme (pruimenvlaai).

Commissie Volkcultuur van Veldeke Limburg
Ria Corstjens
Huis voor de Kunsten
Postbus 203
6040 AE Roermond 
www.veldeke.net

Noaber Magazine heeft voor het Jaar van de Tradities een artikel geschreven over Gelderse en Overijsselse eindejaarstradities. In het winternummer van 2008 wordt tevens uitleg gegeven over koetsen, valken en de inmiddels zeldzame vloedschuren uit deze regio.

Noaber
Arie Ribbers
Postbus 133
7040 AC ’s-Heerenberg
www.noabermagazine.nl

Luilak, dauwtrappen met Hemelvaart en natuurlijk de vrijmarkt met Koninginnedag. Het tijdschrift Buitenleven besteedt in zijn eerste nummer van 2009 aandacht aan tradities en folklore. Waar komen al die leuke tradities toch eigenlijk vandaan en waarom worden ze (gelukkig) nog steeds gevierd?

Buitenleven
Postbus 93200
2509 BA Den Haag
www.buitenleven.nl 

De Veluwse Midwienterhoornbloazers treden op 2 januari op in het Kookmuseum in Appelscha. Het museum opent hiermee het Jaar van de Tradities. Het optreden wordt uitgezonden op de radio en televisie van Friesland.

Op 6 januari blazen alle 27 midwinterhoornblazers om 16.00 uur bij de Schaapskooi tussen Epe en Heerde. 

Op dinsdag 6 januari trekken in Midden-Brabant weer kinderen verkleed als driekoningen langs de deur om een driekoningenlied te zingen en daarvoor snoep of geld te ontvangen. Een bekend driekoningenlied is:

'Driekoningen, driekoningen, geef mij een nieuwe hoed,
Mijn oude is versleten, mijn moeder mag het niet weten,
Mijn vader heeft het geld op het rooster neer geteld.'

De Pelgrimhoeve in Tilburg besteedt in het Jaar van de Tradities extra veel aandacht aan het driekoningenzingen. Zij zou het jammer vinden als dit bijzondere feest zou uitsterven.

In Tilburg gaan kinderen op verkleed als koning langs de huizen. Ze dragen een ster, zingen een lied en halen snoep op. Elk jaar komen er circa 80 kinderen naar de Pelgrimhoeve om voor een jury te zingen en chocolademelk te drinken met een eierkoek.

Meer informatie over de geschiedenis van Driekoningen: http://www.volkscultuur.nl/nieuws_3.html

Tegen de achtergrond van vertrouwde feesten in de christelijke traditie als St. Maarten, Sinterklaas, Kerstmis, Oud en Nieuw, Driekoningen en Carnaval ligt het accent in deze tentoonstelling vooral op de betekenis en inhoud van kleurrijke feesten als het Suikerfeest, Divali, het Offerfeest, Chanoeka, Russische Kerst en Chinees Nieuwjaar.

De expositie Winterfeesten in kleurrijk Heerenveen  is opgezet in de vorm van een groot boek. Elk winterfeest heeft een eigen pagina gekregen, waarin we kennis maken met de ontstaansgeschiedenis, de betekenis van bepaalde rituelen en tradities en de boodschap die wordt uitgedragen.

De tentoonstelling is t/m 1 februari 2009 te zien in Museum Willem van Haren,
De Heerenveense school, 
Minckelerstraat 11, Heerenveen
(0513-623408, www.willemvanharen.nl)

Van 24 januari tot en met 5 april staan de Stromingen in weven centraal in het Huizer Museum. Dit is een tentoonstelling die ambacht en kunst vanuit de tradities samenbrengt. 2009 is het Jaar van de Tradities, daarom hebben de leden van het weefnetwerk zich laten inspireren door de Zuiderzee en de oude tradities van klederdrachten.

Huizer Museum Het Schoutenhuis
Achterbaan 82
1271 TZ  Huizen
www.huizermuseum.nl

Van 16 t/m 25 januari 2009 staan de gezamenlijke Limburgse basisbibliotheken in het teken van de Limburgweek. Tijdens dit tien dagen durende evenement worden verscheidene facetten van het Limburgse culturele erfgoed onder de aandacht gebracht. In alle Limburgse basisbibliotheken bruist het van activiteiten. Er is in de Limburgweek voor iedereen iets wat hem of haar zal aanspreken. Schrijvers, muzikanten, dichters en theater: van een muzikale cruise door Limburg tot het maken van een verhaal in de eigen taal op linnen tasjes.
De Limburgweek wordt georganiseerd door de gezamenlijke Limburgse basisbibliotheken en wordt mogelijk gemaakt door een subsidie van de Provincie Limburg.

Kijk voor activiteiten op: www.limburgweek.nl