Al sinds 1948 trekt jaarlijks de Maria Ommegang door de straten van Bergen op Zoom. De ommegang is deels gebaseerd op de Kruisommegangen die in de Middeleeuwen door Bergen op Zoom trokken. Als gevolg van de Reformatie is de Kruisommegang uiteindelijk verloren gegaan.

De ommegang, een echte lokale traditie, wordt georganiseerd door de Stichting Lievevrouwegilde. De laatste jaren heeft zij de festiviteiten enigszins aangepast om een breder publiek, onder wie meer jongeren, aan te spreken. In het openingsgedeelte lopen ruiters, vaandeldragers, bazuinblazers, de Stedenmaagd, het processiekruis, de leden van de Stichting Lievevrouwegilde en de plaatselijke hoogwaardigheidsbekleders mee. Het historische deel bevat elementen van de oude Kruisommegang. Hierbij worden ook het Oude Testament en het Nieuwe Testament uitgebeeld. Tenslotte volgt de bidtocht en de processie.

De ommegang is een echte lokale traditie, waar jaarlijks 15.000 bezoekers op af komen. De Maria Ommegang trekt de laatste zondag van juni door de straten van Bergen op Zoom.

Stichting Lievevrouwegilde Bergen op Zoom
Q.C.M. Hagenaars
Van der Glasstraat 20
4614 VK Bergen op Zoom
qcmhagenaars@home.nl

Het Kanaleneiland in Utrecht is een wijk waar mensen met veel verschillende culturele achtergronden wonen. In het weekend van 26- 27-28  juni organiseert het winkelcentrum Kanaleneiland een Hollands spektakel met oude ambachten, Hollandse spelletjes, workshops poffertjes bakken en klompen versieren en optredens van oer-Hollandse artiesten. Het winkelcentrum maakt reclame voor het spectakel door huis-aan-huis oranje folders in de bus te doen.

De Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland doet erg veel in het kader van het Jaar van de Tradities. In haar nieuwsbrief, Zeeuws erfgoed, wordt hier dan ook aandacht aan besteed. Motto is: in Zeeland houden ze tradities hoog in ere.

De omslag van de juni-editie staat in het teken het traditionele jonassen. Alle prijswinnaars van het ringrijden worden door de overige deelnemers gejonasd: hij of zij wordt drie keer in de lucht gegooid en opgevangen. Dit doen ze om beurten links en rechts van de bus. Dit is de stalen ringhouder die tussen twee palen aan een touw boven de baan hangt.

SCEZ
Aafke bij de Vaete
Groenmarkt 13
4331 BH Middelburg
www.scez.nl

Het Groninger Molenhuis geeft ieder kwartaal het blad De Zelfzwichter uit. In het Jaar van de Tradities besteedt het tijdschrift iedere keer aandacht aan speciale molenaarstradities. In de juni-editie staat een artikel over het (vaak slechte) imago van molenaars in traditionele en regionale volksverhalen.

Het Groninger Molenhuis
Thea Pol
Lopende Diep 8
9712 NW Groningen

Op initiatief van de Archeologische Sectie van het Noordbrabants Genootschap verschijnt bij uitgeverij Matrijs te Utrecht de publicatie Onder heide en akkers. De archeologie van Noord-Brabant tot 1200. Ter gelegenheid van de boekuitgave is in Museum Kempenland in Eindhoven een expositie ingericht, die bij de inhoud van het boek aansluit. In het overzichtswerk worden in negen hoofdstukken de vorming van het landschap, de pioniersfasen in de steentijd en de bloei in de metaaltijden, de Romeinse tijd en de vroege en volle Middeleeuwen beschreven.

Tot en met 30 augustus in
Museum Kempenland
St. Antoniusstraat 5-7
5616 RT Eindhoven
www.museumkempenland.nl

Veldeke Volkscultuur heeft een speciale lesbrief ontwikkeld voor basisschoolleerlingen over de schutterij. Diverse aspecten van de traditionele schutterij komen hierin aan bod, zoals het ontstaan van de schutterij, de geschiedenis, het doel van de schutterij en het Oud Limburgs Schuttersfeest. In het boekje staan ook liedjes, een traditioneel recept en opdrachten.

Veldeke Volkscultuur
Yvonne de Vries
Kapellerlaan 173
6045 AC Roermond
www.veldeke.net

De Heemkundevereniging Landgraaf geeft vier keer per jaar haar Bulletin uit. Hierin schrijven leden over hun onderzoeken, bevindingen en activiteiten. Harrie Mulders schrijft in de juni-editie over de kermistradities in Landgraaf. ‘Het belangrijkste volks- en familiefeest in Limburg is eeuwenlang de kermis geweest’ zo schrijft hij. Mulders gaat vooral in op de lokale kermisgebruiken.

Leuk zijn de eigen herinneringen van de auteur. Hij gaat uitgebreid in op het eten: gebraden worst met gestoofde appelen en gerstebier en zuurbraadvlees met in saus gebraden aardappelen. Ook de attracties komen volop aan bod: de carrousels die werden aangetrokken door een paard, de botsautootjes die aangezwengeld moesten worden en de ketting-carroussel, een soort zweefmolen. Ook waren er showpaleisjes met het vlooientheater, lachspiegels en de waarzegster, behendigheidspelen, zoals de schiettent en het ballengooien en veel verkoopkramen. Ook behandelt Mulders de spreekwoorden die met kermis te maken hebben: Van een koude kermis thuiskomen (teleurgesteld worden), Het is daar kermis (het is daar ruzie), Een bonte kermis (een dolle boel) en Zij verstaan zich als twee dieven op een kermis (ze kunnen niet met elkaar opschieten). 

Heemkundevereniging Landgraaf
J. Lussenburg
Op de Heugden 28
6371 XM Landgraaf
www.heemkundelandgraaf.nl

In Betekenisvolle multiculturele dagen in de feestmaanden november en december. Met toepasselijke smaakvolle recepten bundelt Claudia Koole creatieve en smakelijke recepten die bij verschillende feestdagen passen. Zo krijgt elke speciale dag een smaakvolle betekenis. Maar het boekje is niet zomaar een receptenboekje. Vanuit een brede interesse in verschillende culturen laat Koole de rijkdom en verscheidenheid van tradities en feestdagen in de wintermaanden zien. Het boekje verschijnt in het kader van het Jaar van de Tradities 2009

Nederland kent een schat aan feestdagen vanuit verschillende culturen, maar wat weten we eigenlijk van elkaar en welke overeenkomsten zijn er? Koole brengt verschillende feestdagen, herdenkingsdagen en bewustwordingsdagen met een traditionele levensbeschouwelijke achtergrond of van sociaal-maatschappelijke aard bij elkaar. De beschrijvingen van de feestdagen zijn kort en helder. Samen geven deze gebruiken een inzicht in de verschillende culturen.

Leuk aan dit boekje is dat er heel verrassende feestdagen in staan. Bijvoorbeeld de Niet-Winkeldag, Naturalisatiedag en de Nationale dag van de Cateringmedewerker. Bij elk feestdag hoort een recept, zónder vlees. Het is niet altijd even duidelijk is waarom juist dat ene recept is gekozen. Bij de Niet-Winkeldag hoort bijvoorbeeld appeltaart. De recepten zijn wel vrij eenvoudig te maken.

Natuurlijk is er ook ruim aandacht voor traditionele levensbeschouwelijke feestdagen uit heel de wereld, vergezeld door traditionele recepten. Denk aan Sint Maarten, het Islamitisch Offerfeest, het Joodse Chanoeká, of Kerstmis.

Het boek is een mooie verzameling van culturen en recepten geworden. Maar het is niet alleen leuk om te lezen, het dient nog een ander doel. De auteur heeft een grote betrokkenheid bij verschillende culturen binnen eenzelfde maatschappij. Ze wil daarom proberen meer begrip te kweken voor andere culturen en volken.

Het boek moet de overeenkomsten laten zien tussen verschillende culturen; gelovig of niet gelovig. Zo wil Koole laten zien dat mensen op elkaar lijken, en vaak dezelfde drijfveren hebben. Met dit boekje heeft ze daar een leuke en verfrissende vorm voor gevonden.

Claudia Koole, Betekenisvolle multiculturele dagen in de feestmaanden november en december, Uitgeverij Prospera (2009) ISBN 978 94 90055 01 1

Uitgeverij Prospera
Claudia Koole
Postbus 1118
4700 BC Roosendaal
www.uitgeverijprospera.nl

Bij de kerk van Moergestel vindt op zondagmorgen 21 juni om 11.00 uur een fietsenzegening plaats. De deelnemers krijgen een devotieprentje met het door pastoor Theo te Wierik uitgesproken gebed. De fietsenzegening wordt vooraf gegaan door een speciale eucharistieviering om 10.00 uur. Deze mis staat helemaal in teken van de fietskerk. Tijdens de mis worden ook de Sint Janstrossen gewijd.

De deelnemers worden uitgenodigd zelf een Sint Janstros mee te nemen. In de Sint Janstros (boeket) komen volksgeloof en natuur bij elkaar. Een Sint Janstros bestaat uit minstens zeven planten. Zeven is een heilig getal en de naam Joannes bestaat uit zeven letters. In de Sint Janstros zit in ieder geval het Sint Janskruid. Andere bloemen zijn bijvoorbeeld de korenbloem en de wilde lis. De Sint Janstrossen werden vroeger bij de deur of in de stal opgehangen, want het boeket zou bescherming en geluk brengen. In Moergestel wordt in het Jaar van de Tradities een begin gemaakt met dit oude gebruik. Maar ook in parochies gewijd aan Johannes de Doper wordt het nog vaak gedaan.

Paul Spapens
D’n Duyp 41
5066 GA Moergestel

Foto: nufoto.nl

Museum de Acht Zaligheden heeft een speciale tentoonstelling over Feestelijke Tradities. Zonder dat we het soms doorhebben kennen we veel feestelijke tradities. Geboorte- en huwelijksgebruiken, Koninginnedag, kringgildendagen en dorpsfeesten bij bruiloften zijn voorbeelden van al wat oudere tradities, maar er zijn ook heel veel relatief nieuwe tradities op dit gebied, zoals bloemencorso’s, Valentijnsdag en Halloween. Veel van deze gebeurtenissen zijn in de tentoonstelling uitgebeeld. De expositie is te zien tot en met 13 oktober.

Museum de Acht Zaligheden
Jolanda van den Borne
Kapelweg 2
5521 JJ Eersel
www.achtzaligheden.nl

Alle leerlingen uit groep 7 in Hoek van Holland volgen op maandag 29 juni een speurtocht over hun eigen woonplaats in de oorlogsjaren: vanaf Koningin Wilhelmina’s vertrek naar Engeland tot de bevrijding van de kustplaats. Na afloop krijgen ze een Historiemeter van Hestia Reukema, portefeuillehouder Leven en Participeren van de deelgemeente. De meters zijn duimstokken die de geschiedenis van Rotterdam tonen in woord en beeld. De speurtocht is door het Gemeentearchief Rotterdam in samenwerking met het Atlantikwall-museum, het Nederlands Kustverdedigingsmuseum en theaterstichting Het Lage Licht ontwikkeld.

Gemeentearchief Rotterdam
Hofdijk 651
3032 CG Rotterdam
www.gemeentearchief.rotterdam.nl

Tijdens het Midzomerfestijn op 20 en 21 juni wordt het oude vestingstadje Heusden omgetoverd tot een historisch decor.

Zaterdag komt Stadhouder Prins Maurits om 15.00 uur aan op zijn Statenjacht, waarbij hij verwelkomd wordt met kanonschoten. Vervolgens zal de prins met zijn gevolg beginnen aan een rondtour door de stad. Later in de middag is er een historisch diner op de Vismarkt en vindt er een aanslag plaats op de prins door Spaanse spionnen.

Zondag is er om 13.00 uur een  historische trouwceremonie, die wordt voltrokken door de Gouverneur. De Spaanse spionnen worden na hun veroordeling terechtgesteld in de Stadshaven. De Moriaan en twintig dichters dragen politieke gedichten van Vondel voor, waarmee de prins op de hak wordt genomen. Om 15.00 uur zijn er ringsteekwedstrijden in de Waterpoort, onder het toeziend oog van Prins Maurits.

Het hele weekend door zijn er in de stad dingen te beleven. Er zijn demonstraties van een wapen- en harnassmid, een leerbewerker, een nettenboeter, een touwslager en een mandenvlechter. In de Heemtuin lopen een kruidenvrouwtje en de pestdokter om zieken te genezen, er zijn demonstraties boogschieten en zwaardvechten en in de hele stad lopen historische figuren rond.

Stichting Y2k
Talitha Alofs
Waterpoort 18
5256 AX Heusden

Het Cloveniersgilde Etten uit Etten-Leur start dit jaar een nieuwe traditie: de Moeierboomverschieting der Etten-Leurse Verenigingen. In Zeeland hebben ze ringsteken en in Friesland Fierljeppen en de Moeierboomverschieting moet de nieuwe Brabantse volkssport worden.

Ieder jaar is er in Etten-Leur een verschieting, het ene jaar het Koningsschieten en het andere jaar de Moeierboomverschieting. Omdat deze verschietingen altijd erg veel belangstellenden trekken, heeft het Cloveniersgilde nu bedacht om naast de eigen verschieting, er ook een te organiseren voor alle verenigingen in Etten-Leur. Elke vereniging wordt uitgenodigd om een schutter aan te stellen die vervolgens met een historische kruisboog gaat strijden om de titel Moeierboom Schutter 2009/2010.

Het doel staat 20 meter ver. Eerst mogen de schutters een aantal proefschoten lossen om te wennen, dan begint het echte werk om punten. De schutter met de meeste punten wint de titel, zijn vereniging krijgt een unieke wisselbeker. De Moeierboomverschieting der Etten-Leurse Verenigingen vindt plaats op het Raadhuisplein in Etten-Leur op zondag 21 juni.

Cloveniersgilde Etten
Boudewijn Meijer
Haansberg 19 
4874 NJ Etten-Leur
http://moeierboom.hyves.nl  

Burgum staat van 13 t/m 21 juni tijdens het Wrâld Simmerfestival bol van de tradities. In het openingsweekend is er een wedstrijd skûtjesilen, met tal van traditionele activiteiten. Er zijn een oude ambachtenmarkt, demonstraties vendelzwaaien, ringrijden en diverse optredens. In de daarop volgende feestweek treden internationale dansgroepen op, met de grande finale tijdens het slotweekend. Dan vindt de ‘parade der continenten’ plaats, met defilé, er is een multiculturele markt, een demonstratie mastklimmen, veel muziek en dans en een gala.

Wrâld Simmerfestival
Internationaal Dansfestival Burgum
Bettie Zijlstra
Doniaweg 104
9104 GP Damwoude
www.dansfestivalburgum.nl
www.wraldsimmerfestival.nl

Tot en met 30 augustus kunnen bezoekers van Museum Dorestad in de voetsporen treden van twee gifmengsters die beiden hun man hebben vermoord. De tentoonstelling Van Cachot tot Schavot vertelt over Elsje Roelofs, die in 1767 haar man vergiftigde met een dropje in Drenthe en over Hester Rebecca Nepping, die ten tijde van de overheersing van Napoleon haar man rattenkruid gaf.

Door naar de achtergronden, het dagelijks leven en de tradities uit die periode te kijken, probeert het museum een beeld te schetsen van deze periode uit onze geschiedenis.

In juni, als de tentoonstelling te zien is, voert Stichting De Inrichting, onder leiding van Karel Schneider het muziekspektakel Hester op. De voorstelling is te zien op 12, 13, 14, 19, 20 en 21 juni in Steenfabriek de Bosscherwaarden in Wijk bij Duurstede. 

Museum Dorestad
Lisette le Blanc
Muntstraat 42
3961 AL Wijk bij Duurstede
www.museumdorestad.nl

De Inrichting
Dr. Holwerdstraat 18
3962 AW Wijk bij Duurstede

Van 17 juni tot en met 12 september is in het Streekmuseum Krimpenerwaard de tentoonstelling Kindergoed te zien. Op de tentoonstelling zijn speelgoed- en kinderserviezen van de grote Maastrichtse aardewerkproducenten Regout, Société Céramique en Mosa te bezichtigen. 

Kinderen speelden met speciaal voor hen gemaakt serviesgoed, versierd ‘ter leringh ende vermaeck’ met taferelen uit het alledaagse leven. Net als bij de productie van het gewone serviesgoed zijn voor het decoreren verschillende technieken toegepast: van handgeschilderd en transferprinting naar decalcomanie en sjabloonwerk.

Streekmuseum voor de Krimpenerwaard
Janine Nauta
IJsseldijk 312
Krimpen a/d IJssel
www.streekmuseumkrimpenerwaard.nl  

Op zaterdag 13 en zondag 14 juni staat het Historisch OpenluchtMuseum Eindhoven in het teken van de geheimen van de smid. Hoe werd het ijzer vroeger gewonnen, hoe maakt een smid zijn producten?

Gedurende de gehele dag worden verschillende disciplines van het metaalbewerken uit vroegere tijden getoond. Zo zal er op traditionele wijze geprobeerd worden om het ijzer uit het oer te winnen. Daarvoor zal gedurende de zaterdag een ‘schachtoven’ gebouwd worden. Diezelfde avond zal hij gestookt worden, de gehele nacht door. Zondag wordt geprobeerd het ruwe ijzer uit de oven te halen. Verschillende ijzersmeden, zoals de messensmid en de sieradensmid, laten het fascinerende schouwspel tussen vuur en metaal zien.

www.homeindhoven.nl

De Brakke Grond verbindt in de Vlaamse kermis traditionele volkskunst met hedendaagse kunst.

Van donderdag 11 juni tot en met zondag 14 juni wordt het Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond omgetoverd tot een Vlaamse kermis met alles er op en er aan. Attracties en voorstellingen, concerten en majorettes, tentoonstellingen, films, DJ's en natuurlijk ook Vlaamse kost uit de burgerkeuken en Belgisch Bier.

Tijdens de Vlaamse kermis gaat de Brakke Grond op zoek naar wat volkscultuur vandaag de dag nog kan betekenen, behalve dan een bitterzoete hang naar het verleden. Waar ligt het punt waarop kitsch tegelijk kunst kan zijn? Hoe kunnen artiesten zich tot het volkse verhouden zonder met de billen bloot te moeten gaan? De Vlaamse kermis van de Brakke Grond is geen reconstructie van historische feiten. Het is veeleer een wilde gok: wat zou een Vlaamse kermis zijn als hij hier en nu uit de klei getrokken werd? Wat zou een Vlaamse kermis zijn als wij er niet alleen dorpsgekken op loslieten, maar ook gerenommeerde kunstenaars?

Deze vragen wil de Brakke Grond met de Vlaamse kermis oproepen. Niet door een filosofische salon of wetenschappelijk congres te organiseren, maar door ons te goed te doen aan al dat vertier. Naast genieten van het lekkerste bier en vuile liedjes kan men zich ook vergapen aan de meest spectaculaire majorettes en de waanzinnigste rariteiten.

Een bijzonder onderdeel tijdens de kermis is: En rijen is plezent: vuile Vlaamse liedjes. De Brakke Grond vroeg gangster, blues pop/rockband The Violent Husbands om de vuile liedjes En rijen is plezant, 69 vuile Vlaamse volkse liedjes tot lering en vermaak van jong en oud, samengesteld door de Vlaamse antropologe Marita de Sterck, op muziek te zetten. Deze unieke combinatie van opkomend Vlaams talent is in de gelegenheid gesteld in een studio gedurende een maand compleet nieuwe en hedendaagse arrangementen van deze vermaarde vuile liedjes te componeren.

Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond
Bettina Lorsheijd / Maarten Lammers
Nes 45
1012 KD Amsterdam
www.brakkegrond.nl 

De in 2004 overleden Prins Bernhard en zijn witte anjer waren tot het einde onafscheidelijk. De Prins droeg sinds de jaren twintig bij elke gelegenheid een witte anjer op de borst.

Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog liepen de inwoners van Den Haag op de verjaardag van Prins Bernard, 29 juni, met een witte anjer. Ook bij het beelden van Willem de Zwijger in Den Haag en Koningin Emma in Amsterdam werden anjers gelegd. Vanaf die dag werd 29 juni ook wel Anjerdag genoemd.

Na de oorlog  is het initiatief ontstaan om de witte anjer blijvend te verbinden aan Veteranendag. Zo werd de anjer een nationaal symbool voor de waardering en erkenning van Nederlandse veteranen, die vaak onder moeilijke omstandigheden hun werk hebben gedaan. De witte anjer kreeg een symbolische functie ten behoeve van alle veteranen. 

Stichting Anjerveteranendag
Fred Janssen
www.anjerveteranendag.nl

Jaarlijks wordt er in heel Nederland één dag uitgeroepen tot Nationale Straatspeeldag. De Julianaweg (noord) in Utrecht doet al 10 jaar mee aan deze dag. Omdat het dit jaar het jaar van de tradities is worden er traditionele spelletjes gedaan, zoals  koekhappen, zaklopen, blikgooien, spijkerpoepen, ezeltjes prikken, eieren lopen, sjoelen, snoepkettingen rijgen en nog veel meer!

De middag wordt gezamenlijk afgesloten met een paar spannende partijtjes touwtrekken. Natuurlijk is er voor alle kinderen limonade met wat lekkers en voor de volwassenen koffie en thee en de tentoonstelling 'De was buiten, over tradities in Nederland'.

Een leuke traditie die zowel de kinderen van de straat, als hun ouders bij elkaar brengt.

De Straatspeeldag is dit jaar op woensdag 10 juni, op de Julianaweg (noord) in Utrecht, van 14.00 uur tot 16.00 uur.

Nationale Straatspeeldag Julianaweg
Inge Hassink
Julianaweg 376
3523 XL Utrecht

Altijd al willen dansen met live-muzikanten? Zin om te musiceren, maar ook om op het podium te spelen? Nu kun je onder leiding van Daniël Sandu een Doe Dans productie maken. Oog en Oor gaat uit van zigeunerdans en -muziek en bestaat uit twee delen. Ter inspiratie voor alle dansers en muzikanten (m/v) is er op 13 juni een speciale dag met verschillende dans- en muziekworkshops. Uit de deelnemers wordt een groep geselecteerd, die in augustus met choreograaf Daniël Sandu een stuk maakt dat op Doe Dans 2009 in première gaat. De muzikale leiding is in handen van Jan-Jaap Spaargaren. In de uiteindelijke choreografie zet Daniël Sandu iedereen aan het dansen en musiceren.

Opgeven kan door vóór 10 juni een email te sturen naar oogenoor@gmail.com. Meer informatie: www.oogenoor.hyves.nl en www.doedans.nl.

Oog en Oor
Stichting Inter Folklore Contacten
Marius Korpel
Slot Assumburgpad 54
3123 RR Schiedam
www.oogenoor.hyves.nl
www.oogenoor@gmail.com

Een haast verdwenen onderdeel van de Nederlandse cultuurgeschiedenis is klederdracht. Al in de negentiende eeuw won de algemene burgermode steeds meer terrein ten opzichte van de streekgebonden kleding. Gelukkig zijn klederdrachten sindsdien vaak door middel van prenten, foto’s en poppen vastgelegd. Nog slechts een paar duizend mensen, voornamelijk vrouwen op leeftijd, lopen in dracht. Ze wonen in plaatsen als Spakenburg en Staphorst, en in kleine aantallen in Urk, Marken, Volendam en enkele Zeeuwse dorpen.

Voor het eerst laat Nieuw Land Erfgoedcentrum bijzondere stukken zien uit de eigen collecties, waaronder een aantal originele kledingstukken. De nadruk ligt daarbij op het voormalige Zuiderzeegebied.
Klederdrachtpoppen die gemaakt zijn door mevrouw G.M. Klok-Muntjewerf uit Epe nemen een centrale plaats in. Deze poppenmaakster specialiseerde zich tijdens haar leven in het nauwgezet namaken van klederdrachten in miniatuur.
Ook laat Nieuw Land prenten zien uit de ‘bijbel’ van de negentiende- eeuwse plattelandskleding: de klederdrachtprenten die Valentijn Bing en Jan Braet von Überfeldt in 1857 in afleveringen publiceerden.

De tentoonstelling is tot en met 13 september te zien in de Schatkamer van Nieuw Land Erfgoedcentrum.

Nieuw Land Erfgoedcentrum
Marjolein Bechthold
Oostvaardersdijk 1-13
8242 PA Lelystad
www.nieuwlanderfgoed.nl  

Aan het begin van de vorige eeuw ontstond er in het kielzog van de emancipatie van de arbeidersbevolking een beweging om mensen door middel van de kunsten te laten emanciperen. Bemiddelde dorpsbewoners steunden de oprichting van mandoline-, accordeon-, harmonie- en fanfareorkesten. Veel bedrijven hadden een bedrijfsorkest, waar vaak onder werktijd geoefend werd. Na de Tweede Wereldoorlog werden deze particuliere initiatieven overgenomen door de overheid en voorzien van subsidieregelingen. Hierdoor bestaan er ook nu nog heel veel amateur muziekgezelschappen van soms zeer hoog niveau.

De traditie van deze muziekverenigingen is diep geworteld in Krimpen aan den IJssel. Hier wordt op 13 juni een groot benefietconcert georganiseerd in de Grote Sporthal ten bate van de kankerbestrijding. In het Jaar van de Tradities mag deze belangrijke vorm van volkscultuur natuurlijk niet ontbreken. Het initiatief komt van muziekvereniging Concordia, in samenwerking met zang- en dansgroepen.

Gemeente Krimpen aan den IJssel
Francien Offerman
Raadhuisplein 2
2922 AD Krimpen aan den IJssel
www.krimpenaandenijssel.nl

Op 28 juni organiseert het Vlaamse Musica de Dag van de Oude Muziek. Het festival brengt een divers aanbod van Nederlandse liederen van de Middeleeuwen tot nu. Het programma illustreert de verwevenheid die literatuur en muziek altijd hebben gehad. Het aanbod varieert van gregoriaanse gezangen tot schlagers uit de lage landen en liederen uit het zeventiende-eeuwse Antwerpen. Maar ook het volkse karakter van literatuur en muziek komt naar voren, in de vorm van volksmuziek en arbeidsliederen.

Op 28 juni vanaf 10.00 uur in de Landcommanderij Alden Biesen, Kasteelstraat 6, Bilzen-Rijkhoven.

Impulscentrum voor Muziek
www.musica.be

De Frysk Ljeppers Boun heeft de Fryske Fierljepwurdlist uitgegeven, om het gebruik van traditionele Friese Fierljepwoorden bij evenementen en wedstrijden te bevorderen. De FLB heeft enorm veel woorden kunnen vinden, wat betekent dat het fierljeppen sterk verankerd is in de Friese taal en cultuur.

Frysk Ljeppers Boun
Jelle Roorda
Feansterdyk 19
8491 BT Akkrum
www.fierljeppen.info  

Werkgroep Open Kerk Bathmen presenteert in het kader van het Jaar van de Tradities de tentoonstelling ‘Wie het oude niet eert, is het nieuwe niet weerd’ in de Dorpskerk van Bathmen. Zaterdag 27 juni wordt de expositie officieel geopend door Arie Hofstede, deskundige op het gebied van de historie en tradities in Oost-Nederland.

Het accent van de tentoonstelling ligt op letterdoeken, merklappen, herinneringsschilderijen, -borden en -tegels die zijn gemaakt ter ere van geboorten, huwelijksfeesten, jubilea, of andere festiviteiten en mijlpalen. Ook zijn er vitrines ingericht met oud-Hollandse gezelschapsspellen, tollen, kleppers, fluitjes en ander oud kinderspeelgoed. Op zaterdagen wordt rond het middaguur het fraaie Holtgräve-orgel bespeeld.

De tentoonstelling is tot 12 september te bezoeken.

Werkgroep Open Kerk Bathmen
J.H. Muilerman
Gorsselseweg 34
7437 BG Bathmen
jhmuilerman@zonnet.nl

Zondag 28 juni wordt het weer een drukte van belang bij molen de Hoop in Wervershoof. Deze dag wordt er van 12.00 uur tot 17.00 uur een grote cultuurmarkt georganiseerd voor lokale kunstenaars uit de gemeente Wervershoof.

Dertig hobbyisten laten hun eigen gemaakte kunst aan het publiek zien. Een aantal van hen geeft ook een demonstratie. De meeste kramen staan op het parkeerterrein van Dierenspeciaalzaak de Moel, een aantal rondom de molen zelf. Ook zijn er een draaiorgel en een poffertjeskraam.

De molen doet mee met het Jaar van de Tradities en daarom zijn de tentoonstelling De was buiten en de theedoeken met de belangrijkste tradities hier te zien. Bij goed weer richt Annie Wissink een fototentoonstelling in van haar eigen werk.

Om 13.00 is er een optreden van Drumband Jong Leven uit Onderdijk en Koos Swart en zijn maten lopen de hele dag rond met hun mook om voor veel gezelligheid te zorgen. Vanaf 15.00 is er een spetterend optreden van de Kelderboys and Girlzz op het terras van de Vang. Zij hebben een gevarieerd programma met veel muziek van de jaren zestig tot heden.

Om de magen te vullen wordt er bij de molen paling gerookt door Martin Hauwert en Jan Dudink. De paling wordt rond de klok van twee en vier uur vers uit het rookvat verkocht. Uiteraard draait de molen de hele dag en zijn de molen en de molenwinkel open voor publiek.

Molen de Hoop
Annie Wissink
Zijdwerk 15
1693 NZ Wervershoof
www.werverhoofsemolen.nl

Op de website www.geschiedenisvanzuidholland.nl worden diverse thema’s en onderwerpen uit de geschiedenis van de provincie behandeld. In het artikel Stille Getuigen worden de Zuidhollandse tradities rond rouw en begraven uitgelegd. Op de site staan foto’s van specifieke rouwkleding, treurzangen en grafmonumenten die de verhalen illustreren.

GeschiedenisvanZuidHolland.nl
Marloes Wellenberg
Erfgoedhuis Zuid-Holland
Oude Delft 116
2611 CG Delft
www.geschiedenisvanzuidholland.nl

In juni verschijnt weer een nieuw nummer van De Verhalen van Vroeger Krant. De krant is een uitgave van zorginstelling Amstelring en Stichting KleurRijk Verleden. In de krant vertellen mensen over het verleden en hun jeugd. De verhalen en foto’s in de krant zijn herkenbaar voor leeftijdsgenoten. Zo brengen de verhalen in de krant het verleden terug naar nu. Het nieuwe nummer besteedt aandacht aan het Jaar van de Tradities. Ouderen komen aan het woord en vertellen over de tradities van vroeger en uit hun jeugd.

Stichting KleurRijk Verleden
Marjolein Wolf
www.kleurrijkverleden.nl
m.b.wolf@inter.nl.net

De meeste mensen kennen de schoolplaten van Cornelis Jetses wel. Zo tekende hij de kleuters Ot en Sien en het leesplankje Aap-Noot-Mies. Hij is zonder twijfel één van de bekendste illustratoren van Nederland. Miljoenen Nederlanders hebben, op school of thuis, de vele door hem geïllustreerde leesboeken, schoolboeken en schoolplaten in handen gehad of gezien. 
 
De schoolplaten geven een mooi beeld van het leven op en om de boerderij en van een aantal beroepen, zoals de steenbakker, de schelpenvisser en de metselaar. Ze hebben romantische titels als ‘De weide in de lente’ of ‘In augustus op den Dorschvloer’. Aan de hand van Hein en Mientje werden en worden kinderen meegevoerd in de wondere wereld van de werkende mens.
Wat toen de dagelijkse praktijk was is nu exclusief. De fijnproever koopt zijn boerenkaas bij de speciaalzaak en boeren krijgen een aanmoedigingspremie om hun vee in de wei te laten lopen. In een tijd waarin veel kinderen niet meer weten dat melk van een koe afkomstig is, is het misschien goed om de platen niet alleen te zien als een nostalgische traktatie, maar ook als een waarschuwing voor wat verloren dreigt te gaan.

Vanaf 27 juni tot en met 31 oktober 2009 zijn ze te zien in de tentoonstelling Jetses aan de wand in het Veluws Museum Nairac. Bij de tentoonstelling verschijnt een boek met alle platen, schetsen én verhalen die bij de schoolplaten verteld werden.

Veluws Museum Nairac
Langstraat 13
3771 BA  Barneveld 
www.nairac.nl

2009 is niet alleen het Jaar van de Tradities, maar ook het jaar dat het Schuttersgilde Sint Joris 440 jaar bestaat. De gilden staan op nummer 32 in de top 100 van belangrijke Nederlandse tradities. Voor het Vrij Gildefeest op 7 juni zijn alle gilden uitgenodigd uit het oude hertogdom Brabant, uit Duitsland en Frankrijk. Naar verwachting zullen ongeveer 1200 gildenbroeders en zusters van diverse gilden naar Goirle komen. Deze eeuwenoude gilden trekken in een pontificale optocht door het dorp. Vervolgens zijn er op het feestterrein wedstrijden in diverse disciplines, zoals schietwedstrijden met kruisboog, handboog en geweer. Er zijn ook wedstrijden en demonstraties vendelen, trommen en bazuinblazen, kortom: een traditioneel feest voor heel Goirle en omgeving.

Gilde Sint Joris Goirle
Ivonne Hoefnagels
Oude Baan 3
5051 BZ Goirle
www.sintjorisgoirle.nl 

Stichting De Rondzegster heeft ten doel om meer openheid rondom het levenseinde te realiseren. De stichting dankt haar naam aan het feit dat in de voormalige Zuiderzeedorpen de dood meestal door vrouwen werd aangezegd. Dit gebeurde waarschijnlijk omdat de mannen dagenlang op zee waren en praktisch alles in deze dorpen door vrouwen werd geregeld. Deze vrouwelijke aansprekers werden 'rondzegsters' genoemd. 

In samenwerking met de Novetheek Noord Veluwe organiseert De Rondzegster in de zomermaanden een fietstocht in het kader van rouw en rustplaats. De fietstocht zal voeren langs de begraafplaatsen en grafheuvels op de Noord Veluwe. In de zomer zal in de bibliotheek een vitrine worden ingericht rond het thema en het project zal worden afgesloten met een lezing in het najaar.
 
Stichting De Rondzegster
Marianne Doornbos en Els van Nieuwenhuijzen
Haerderweg 16
8085 RH Doornspijk
www.rondzegster.wordpress.com

In Aalten is vanaf 5 juni de expositie Landschap & Tradities in de Achterhoek met foto’s van Jan van Gal uit Silvolde te bezoeken. Hij heeft op een bijzondere manier het verleden met hedendaagse gebruiken vastgelegd. In de Freriksschuure zal de tentoonstelling De was buiten, over tradities in Nederland hangen.

Vereniging Aaltense Musea/ VVV Aalten
Cindy Assink
Markt 14-16
7121 CS Aalten
www.aaltensemusea.nl

‘De schoonheid van kalligrafie'

In de kunstworkshop ‘De schoonheid van kalligrafie’ op 25 juni wordt aandacht besteed aan de Moslimcultuur en wordt er gekalligrafeerd op een bord of doek. De deelnemers kunnen kiezen uit verschillende individuele opdrachten, zodat de workshop inspirerend is voor zowel beginners als gevorderden. Daarnaast zal er een groepswerk gemaakt worden. De middag wordt geleid door een ervaren workshopleider en een kunstenaar uit de Moslimcultuur.

Het Huis van de Wereld
Ferran Bach
Spoorlaan 346
5038 CC Tilburg
013-5363630
meataandgreat@huisvandewereld.nl
www.huisvandewereld.nl

Op de mystieke avond van 21 juni, de zonnewende, wordt een toneelstuk opgevoerd in de muziektuin van de Botanische Tuin De Kruidhof in Buitenpost. De tuin is geopend om 19.00 uur en de voorstelling begint om 20.00 uur. Na afloop is er gelegenheid om wat te eten en te drinken.

De Kruidhof
Schoolstraat 29b
Buitenpost
www.dekruidhof.nl  

De Boxmeerse Vaart dateert van circa 1400. De overlevering verhaalt dat een priester twijfelde aan de omzetting van brood en wijn in het lichaam en bloed van Christus. Het bloed bruiste over de kelk en een druppel bleef op de corporale (witte doek) achter nadat de priester zijn fout erkende. Deze doek is bewaard gebleven en opgeborgen in de zilveren reliekschrijn en wordt elk jaar veertien dagen na Pinksteren in de Boxmeerse Vaart, een grote processie bestaande uit 38 groepen, meegevoerd. Op Vaartzaterdag en op Vaartzondag beieren vier beiermannen hoog in de toren van de Basiliek traditionele muziek. 

Petrusbasiliek 13 juni om 19.00 uur: opening Boxmeerse Vaart met traditioneel beieren.
Voorgangers: Pastor Tj. Timmermans O. Carm, Pastor Bep de Vreede en Pastor Jo Wijnen
Zang: Boxmeers Vocaal Ensemble 
Opluistering: H. Bloedsgilde

Petrusbasiliek 14 juni om 8.30 uur: H. Mis, met Duitse pelgrims en om 10.00 uur: Plechtige hoogmis
Voorgangers: Mgr. Adrianus Johannes Kardinaal Simonis
Assistenten: Pastor Tj. Timmermans, Pastor Bep de Vreede en Pastor Jo Wijnen
Zang: Ben. Bunskoor en Pauluskoor
Opluistering: H. Bloedsgilde

Tussen 11.15 - 13.00 uur: het trekken van de Boxmeerse Vaart

Stichting Comité Boxmeerse Vaart
W.B.J. Goossens
Vaartmeester
Van den Berghstraat 15
5831 GP Boxmeer Holland
www.boxmeer.info/vaart

In Aalten begint de zomer van het Jaar van de Tradities spectaculair. De landerijen middenin het prachtige coulisselandschap worden op 26, 27 en 28 juni drie dagen lang omgetoverd tot een combinatie van een openlucht dierenpark en een cultureel en educatief festival.

De fair heeft een Nederlandse primeur: Dancing Sheep Show. Kijk eens hoe muzikaal schapen kunnen zijn!
In vele mooie pagodes vindt u zo’n 350 stands met daarin een zeer breed scala aan betaalbare hoogwaardige producten, optredens van artiesten en presentatie van de verschillende buurtdorpen: schapen- en geitendorp, koeien- en paardendorp. Verder is er een echt folliebos, een bos bomvol met grappige en bizarre bouwwerken. Ook treedt een illusionist op. 

Farm en Country Fair
Joke Ruesink
Westendorpweg 2
7122 JT Aalten
www.countryfair.nl.

Zeeuwse babbelaars zijn roombotersnoepjes die in Zeeland nog met hand gemaakt worden.Van 27 juni tot en met 27 september is een tentoonstelling aan dit snoepgoed gewijd in Museum de Vier Ambachten.

Museum de Vier Ambachten
Steenstraat 28
4561 AS Hulst
www.museum.devierambachten.nl

Het Internationaal Dansfestival Burgum vindt om de twee jaar plaats. Omdat het Dansfestival zijn tienjarig bestaan viert, wordt er in 2009 een internationale, multiculturele week georganiseerd met dans en volkscultuur. Het thema is 'ritme van de tijd', een speelse naam voor dynamische tradities. Het wordt een feest voor zowel jong als oud, met zang, dans en toneel, muziek en ritme, sport en spel. Het evenement vindt plaats van 13 tot en met 21 juni 2009.

Dansfestival Burgum
Bettie Zijlstra
Doniaweg 104
9104 GP Damwoude

www.dansfestivalburgum.nl

Het Gilde van het Heilig Sacrament van Niervaert heeft de tweede donderdag na Pinksteren (11 juni) uitgeroepen tot de ‘Dag van de Bedevaart’. Dan wordt er in samenwerking met schuttersgilden, kerkelijke verenigingen en muziekgezelschappen een processie gelopen door de stad. Naast de optocht vinden er ook een culturele markt, een mysterieuze stadswandeling, een poppentheater, een straattheater en andere optredens plaats.

Gilde van het Heilig Sacrament van Niervaert
M.M.M. Rasenberg
Catharinastraat 45
4811 XE Breda
www.niervaertgilde.nl

De natuur lijkt ver weg in onze stedelijke cultuur. Om haar te vinden moeten we op zoek gaan, actief en bewust. Het vieren van de jaarfeesten is daarvoor een goede mogelijkheid. Deze vormen een soort ankerpunten in het seizoen. Om deze seizoenstradities in ere te herstellen organiseert Kunst & Cultuur Overijssel (KCO) samen met de bezoekerscentra de Wieden (St. Jansklooster) en de Veldschuur (Rouveen) vier seizoensdagen in het Jaar van de Tradities.

Elke dag is gewijd aan een bepaald seizoen en kent dezelfde opbouw. In het ochtendprogramma worden de achtergronden van de verschillende jaarfeesten van het desbetreffende seizoen onthuld. Daarnaast geeft een beoefenaar van een seizoensberoep uitleg over de bijzonderheden daarvan. Na een lunch met seizoensgebonden en streekeigen producten, is er een natuurexcursie, waarin getoond wordt welke veranderingen de natuur in het desbetreffende seizoen doormaakt.

Op zaterdag 27 juni - Zomerdag - staat in bezoekerscentrum de Wieden het thema eendenkooien centraal. Er wordt ook een boottocht gemaakt. Het programma is van 10.00 tot 16.00 uur. De kosten bedragen € 25 euro per dag. Belangstellenden kunnen zich opgeven bij KCO (038-4225030, kco@kco.nl).

In Verpleeghuis Norbertushof is op 6 juni het vakantiethema: tradities. Het plaatselijke gilde zal met zijn vendeliers en trommelaars een show geven. Ook wordt de vlag gehesen. Die middag zijn er allerlei traditionele hapjes te proeven, zoals haring, peperkoek , kaas, poffertjes en niet te vergeten limburgse vlaai. De muziek komt van een draaiorgeltje. Ook is er deze middag een markt.

Verpleeghuis Norbertushof
Martha Thijssen
Kuipersgroes 2
6591 BJ Gennep

Ter gelegenheid van het 35 jarig jubileum van het Jachtmuseum in Doorwerth, wordt er op 1 juni op Kasteel Doorwerth een feestelijke dag georganiseerd. Hierbij wordt samengewerkt door Geldersche Kastelen, Gelders Landschap, het Jachtmuseum en het NOVO. De dag staat in het teken van de tradities in het buitengebied. Met name de tradities in de valkerij staan centraal.

Er is een tableau vivant met een scène van een valkenkamer te zien. In Kasteel Doorwerth en in het koetshuis zijn tentoonstellingen over valkerij te bezoeken. Het Valkenrijmuseum uit Valkenswaard demonstreert het ambacht van huiven maken en valkeniers zullen demonstraties geven.

Nationaal Overleg Valkerij Organisaties (NOVO)
Maarten Tromplaan 3
5688 BT Oirschot

Het Nederlands Jachtmuseum bestaat dit jaar 35 jaar en dat is reden voor een feestje. Omdat 2009 ook het Jaar van de Tradities is, wordt er op 1 juni de ‘Dag van de levende tradities in het buitengebied’ georganiseerd op Kasteel Doorwerth.

De hele dag worden belangrijke jachttradities uitgelegd en gedemonstreerd. Eendenkooien zijn bijvoorbeeld een typisch Nederlandse uitvinding die in de vroege Middeleeuwen zijn ontstaan. De kooikershond speelde een belangrijke rol bij het vangen van eenden. Met zijn kwispelende pluimstaart en bont gekleurde vacht lokte hij de nieuwsgierige eenden in de vangpijp. Wilsterflappen en ganzenflappen horen ook tot de typisch Nederlandse gebruiken die hun oorsprong hebben in de Middeleeuwen en sindsdien vrijwel ongewijzigd zijn toegepast. Bij beide vangtechnieken wordt gebruik gemaakt van slagnetten en lokvogels. Het behoud van deze ambachtelijke technieken is van groot belang om onderzoek naar de ruimtelijke verspreiding en populatie te kunnen doen.

Ook is er een demonstratie jachthoornblazen. De hoorns werden gebruikt om te communiceren tijdens de jacht. Voor ieder dier dat werd gevangen was er een apart signaal. De valkerij mag natuurlijk niet ontbreken op het kasteel. Voor het eerst in Nederland wordt een schilderij uit 1850 van de valkerij op Paleis het Loo tot leven gewekt in een spannende voorstelling.

Ook is er een familievoorstelling van het Vorstelijk Theater, kun je er nestkastjes bouwen, uilenmaskers maken en er is een spannende speurtocht. In het kasteel is een expositie ingericht over de geschiedenis van de vogelvangst in Nederland.

Kasteel Doorwerth
Fontaineallee 4
6865 ND Doorwerth
www.mooigelderland.nl