Reuzenpoppenspel

In 2009 is de reuzin Hildewaris officieel gedoopt en ingeschreven in het geboorteregister van Hilvarenbeek. Hildewaris is een multifunctionele reuzin, ze is voorzien van twee openslaande deuren aan de voorkant, zodat er een theatertje ontstaat.
Op Tweede Pinksterdag wordt er voor de eerste keer een voorstelling gegeven vanuit Hildewaris. Poppenspel ‘Gigantius, de waarheid’ wordt vanaf 11.00 uur opgevoerd. In het spel komen Tijl Uijlenspiegel, reus Gigantius van Maastricht, Karel de Vijfde en Hildewaris zelf voor. Het verhaal vertelt waarom Gigantius twee poppen bij zich draagt en de rol die keizer Karel de Vijfde hierin speelde. De mooie en wijze Hildewaris zorgt voor een happy end. Hildewaris staat de hele maand mei in het Orgelmuseum in Hilvarenbeek. Speciaal voor haar komst heeft het museum het lied ‘Hildewaris’ op orgelmuziek gezet.
Reuzengenootschap Hilvarenbeek
Lex van Gestel
Koestraat 23
5081 BB Hilvarenbeek
www.reuzengenootschaphilvarenbeek.nl
De kelder van een hunebed

Op donderdag 27 mei kunnen bezoekers meekijken in de kelder van een hunebed in het Hunebedcentrum in Borger. Er wordt met een GroundTraceronderzoek een kijkje genomen in de bodem onder het hunebed, zonder een gat te graven. Dick van der Roest laat met behulp van een computerpresentatie zien wat er voor geheimen er onder een hunebed verborgen liggen. Hij heeft op deze manier ook onderzoek gedaan bij Pompeï en Stonehenge. In de bijeenkomst wordt ook duidelijk gemaakt welke vervolgonderzoeken nodig zijn om tot een eensluidende interpretatie te komen. Kijk mee onder één van de grootste mysteries van ons Nederlandse erfgoed.
Hunebedcentrum
Pascal van Riel
Bronnegerstraat 12
9531 TG Borger
www.hunebedcentrum.nl
Kampioenschap Kaaibakken

Op 15 mei vindt het kampioenschap kaaibakken plaats op camping Weimat in Nieuwe Pekela. Voor het eerst streden er twaalf jongeren onder de twaalf jaar om jeugdkampioen kaaibakken te worden.
Kaaibakken is een traditionele sport, die vooral in het oosten en noorden van Nederland gespeeld wordt. Er wordt in teams van zes of zeven mensen gespeeld. Op het speelveld staat de kaai (een houten blok), waarop een aantal muntjes liggen. De deelnemers proberen onderhands met een platte kei het blok met de muntjes om te gooien. De munten die met de kop naar boven liggen, zijn voor de werper. Het kampioenschap wordt jaarlijks georganiseerd door het Veenkoloniaal Museum in Veendam.
Veenkoloniaal Museum
Wim Dussel
Museumplein 5
9641 AD Veendam
www.veenkoloniaalmuseum.nl
Jan Kruis

In het Nederlands Stripmuseum in Groningen is een tentoonstelling met de titel ‘’Het theater van Jan kruis’ ingericht over het werk van de beroemde striptekenaar Jan Kruis (1933). Diens familiestrip Jan, Jans en de kinderen verscheen voor het eerst in 1970 in de Libelle. In de strip wordt ingegaan op zowel de actualiteit als het leven van alledag. De serie is na al die jaren nog steeds commercieel succesvol: van een album worden er maar liefst 125.000 verkocht. Kruis was de auteur van liefst 1139 afleveringen.
De strip toont een tijdsbeeld van het Nederland gedurende enkele decennia. De personages vormen onderdeel van de Nederlandse populaire cultuur. De ouders Jan en Jans en hun dochters Karlijn en Catootje en zoontje Gertje, die verscheen in album 23, zijn beroemd in heel het land. Model voor Catootje stond Andrea Kruis, de dochter van de tekenaar die zelf ook striptekenares werd.
Ook de rode kater, de teckel Lotje en de Siamese Kat, Loedertje zijn algemeen bekend, net als Catootjes vriendje Jeroentje. Diens uitdrukkingen ‘Hoi pippeloi’ en ‘Aju paraplu’ horen tot de Nederlandse standaardtaal. Ook de vader van Jan, Gerrit Tromp, oftewel Opa speelt een belangrijke rol in de albums. Hij is een wat conservatieve man, die zijn kleinkinderen op handen draagt.
In de strip worden zowel kattenkwaad van kinderen en huisdieren als actuele thema’s zoals vrouw en politiek, ongehuwd moederschap, Lat relaties, feminisme en het vegetariërschap behandeld.
De tekenaar kreeg op den duur hulp van zijn vrouw Els bij het inkleuren. In 1999 ging Kruis met pensioen: hij droeg het tekengerei over aan de studio Jan Kruis. In 2005 werd er een musical over de striphelden opgevoerd. Bovendien werden er televisiefilmpjes naar de creatie van Kruis gemaakt.
Speelgoed

Speelgoed is van alle tijden, dat bewijst de collectie van Nederlands Museum Kinderwereld dat van boven tot onder gevuld is met speelgoed. De collectie bevat een replica van een houten graanmaalstertje, van wel drieduizend jaar oud. Lange tijd speelden kinderen met houten speelgoed, tot vlak na de Tweede Wereldoorlog het plastic speelgoed geïntroduceerd werd. Vroeger deed vader of de dorpstimmerman zijn best om oude stukjes hout te vermaken tot kinderspeelgoed. Tegenwoordig wordt al het plastic spul massaal gemaakt in grote buitenlandse fabrieken.
Speelgoed heeft door de eeuwen heen een enorme ontwikkeling doorgemaakt en in de expositie ‘Oud & Nieuw’ komen heden en verleden samen. Er zijn prachtige handgemaakte houten figuurtjes, poppenhuizen, schaatsen, treinen, Schildpad poppen, Barbiepoppen, Fisher Price, Lego, tollen, een vélocipède (fiets met een groot voorwiel en een klein achterwiel) en nog veel meer speelgoed vanaf de zeventiende eeuw tot nu.
Nederlands Museum Kinderwereld
Brink 31
9301 JK Roden
www.kinderwereld.net

Gipsy Festival

Op zaterdag 29 en zondag 30 mei vindt het International Gipsy Festival plaats in de Interpolistuin in Tilburg. Vanaf 14.00 uur zijn er op twee podia optredens van nationale en internationale gypsi-artiesten.
De bekende gitaristen van het Rosenbergtrio, de Nederlandse gypsiband Tabor, Koninklijk Zigeunerorkest Roma Mirando en vele anderen verzorgen spetterende optredens vol passie.
Ook worden er verschillende dansworkshops gegeven, in samenwerking met Fontys Conservatorium en dansscholen De Wereld is Beweging en Flamenco Vivo. Op verschillende niveaus wordt er les gegeven, voor beginners tot gevorderden. Ook zijn er workshops gitaar en viool, deze zijn alleen toegankelijk voor gevorderden.
Inschrijven voor de workshops kan tot 20 mei via de website, hier staat ook het programma voor beide dagen op.
Interpolistuin
Spoorlaan 298
5017 JZ Tilburg
International Gypsi Festival
Jeroen Abbing
Telefoonstraat 14
5038 DM Tilburg
www.gipsyfestival.nl
Veluws Zandsculpturenfestijn

In het Veluwse dorp Garderen zijn van 24 april t/m 30 oktober prachtige zandsculpturen te zien van het Veluws Zandsculpturenfestijn. Vierentwintig kunstenaars uit vijf verschillende landen kregen opdracht om twee toeristische topattracties uit een Nederlandse provincie te verbeelden. Het motto is ‘Ontdek Nederland in één dag’. Thema’s zijn onder meer de Dom van Utrecht, de Deltawerken en Paleis het Loo. De sculpturen werden beoordeeld door een vakjury. De verbeelding van Zuid Holland heeft gewonnen. De kunstwerken kunnen vanaf een rit in een monorail bewonderd worden in de Beeldentuin van Garderen. Naast de sculpturen is er ook een tentoonstelling ingericht in de sfeer van grootmoederstijd. In een binnenruimte zijn verschillende oud-Hollandse taferelen uit zand gemaakt.
Veluws Zandsculpturenfestijn
Ben Bläss
De Beeldentuin
Oude Barnevelderweg 5
3886 PT Garderen
www.zandsculpturenfestijn.nl
Het schip in

In het Volksbuurtmuseum Wijk C in Utrecht is de tentoonstelling ‘Het schip in’ te zien, een expositie over de scheepvaart en rederijen in en rond de buurt Wijk C.
Utrecht lag aan de Keulse Vaart, een belangrijke scheepsroute van Amsterdam naar Keulen. In 1825 voerde deze route van de Amstel, Weespertrekvaart, Gaasp, Smal Weesp, Vecht, de Utrechtse Stadsbuitengrachten en de Vaartse Rijn verder naar Keulen. Vele honderden schepen passeerden op deze manier Utrecht. Via de haven aan het Smakkelaarsveld kwamen veel schepen binnen. Om alle goederen in en rond Wijk C te kunnen verwerken waren er nieuwe pakhuizen en aanlegplaatsen nodig. Ook kwamen er een nieuwe waag en stadskraan. Rederijen vestigden zich in Utrecht als centraal punt in de Nederlandse vaarroutes. Op 4 augustus 1842 werd het Merdewedekanaal geopend. Dit had als gevolg dat de Vecht, Weerd- en Catharijnesingel geen onderdeel meer uitmaakten van de Keulse Vaart. Het aantal rederijen nam langzaam af. Rederij Reimus De Tijdgeest heeft het in Utrecht als langste vol weten te houden. Dit was ook de enige rederij van Utrechtse origine.
In de tentoonstelling is een prachtige korte film uit 1939 te zien over Reimus De Tijd, evenals documenten, scheepsmodellen, bouwtekeningen en vele foto’s. De tentoonstelling ‘Het schip in’ is te zien tot en met 31 mei.
Volksbuurtmuseum Wijk C
Waterstraat 27
3511 BW Utrecht
www.wijkc.nl
Nederlandse identiteit

Op 27 mei opent in Museum de Paviljoens de eerste groepstentoonstelling in het kader van het project ‘De Nederlandse identiteit?’ met werk van de kunstenaars Marien van Schouten, Job Koelewijn en David Jablonowski.
Het museum wil de parallelle geschiedenissen in de Nederlandse kunst na 1960 zichtbaar maken. Maatschappelijke ontwikkelingen als migratie, interculturaliteit, new towns en de (post)koloniale geschiedenis van Nederland in een internationaal perspectief spelen hierbij een belangrijke rol. De tentoonstelling is te zien tot en met 17 oktober.
Na de opening van de tentoonstelling geeft Joep Leerssen, hoogleraar Moderne Europese Letteren aan de UVA een lezing: ‘Een labyrint waarin de tijd verdwaalt: kunst en identiteit’.
Museum de Paviljoens
Ciska Kleizen
Odeonstraat 3
1325 AL Almere
www.depaviljoens.nl
Passiespelen Tegelen

Iedere vijf jaar worden in Tegelen de Passiespelen opgevoerd. Dit is een echte traditie en trekt bezoekers uit binnen- en buitenland. De spelen worden al sinds 1931 opgevoerd en verbeelden het verhaal van de laatste dagen van Jezus voor zijn kruisiging. Honderden vrijwilligers uit Tegelen en omgeving zorgen voor decors, kostuums, sponsoring, catering en acteurs voor dit feestelijke evenement. Dit jaar is speciaal, want voor de tweede keer bezoekt Koningin Beatrix de première. De uitvoeringen worden gegeven in het prachtige openluchttheater de Doolhof in Tegelen. De première vindt plaats op 16 mei, de Passiespelen worden nog tot begin september opgevoerd.
Stichting Passiespelen Tegelen
Wil van Horck
Postbus 3027
5930 AA Tegelen
www.passiespelen.nl
Passiespelen

WK klootschieten

Tijdens het Hemelvaartweekend vindt in de gemeente Dinkelland het WK Klootschieten plaats. Deze traditionele sport wordt in veel landen beoefend. Aan het kampioenschap doen deelnemers mee uit onder meer Duitsland, Italië, Ierland en de Verenigde Staten, waar het heel populaire sporten zijn.
Klootschieten heeft weinig met ‘schieten’ te maken en wordt in het Engels dan ook ‘road bowling’ genoemd. De kloot (een van oorsprong houten bal met stukken lood er in) moet door een onderhandse worp zo ver mogelijk weg geslingerd worden over een parcours. Twee teams spelen tegen elkaar. Wie met zo min mogelijk worpen de eindstreep behaalt, wint.
Tijdens het WK worden er verschillende onderdelen gespeeld. Het WK wordt op donderdag 13 mei geopend. Het wedstrijdschema is te vinden op www.wkklootschieten2010.nl.
Het mandje van Roodkapje maken

Bakkerijmuseum de Oude Bakkerij in Medemblik staat momenteel helemaal in het teken van sprookjes. Omdat het een bakkerijmuseum is, hebben alle sprookjes in het museum iets te maken met brood. De kruimels van Kleinduimpje, maar ook de lekkere koekjes en broodjes die Roodkapje naar haar oma ging brengen in het bos. Van 1 mei t/m 16 mei kunnen kinderen zelf een mandje van Roodkapje maken. Uiteraard gevuld met lekkers.
Bakkerijmuseum De Oude Bakkerij
Jacco Spil
Nieuwstraat 8
1671 BD Medemblik
www.deoudebakkerij.nl
Shantycafé

Iedere derde zondag van de maand vindt het Shantycafé plaats op het lichtschip in de Wijnhaven in Rotterdam. Hier komen liefhebbers, zangers en muzikanten bij elkaar om te genieten van shanty’s. Samen zingen en componeren ze liederen van weleer. Voor het shantycafé in mei is de organisatie speciaal op zoek naar mensen met een instrument dat in de oude zeilvaart door werklieden werd gebruikt, zoals wasborden.
Iedereen is welkom om mee te zingen en muziek te maken. De mensen die in instrument spelen worden gevraagd dit vooraf even te melden via horeca@shantyfestivalrotterdam.nl of via 06-53847078 bij Kees Driesprong.
Het shantycafé in mei vindt plaats op 16 mei, aanvang is om 15.00 uur.
Stichting Shantyfestival Rotterdam
Kees Driesprong
Postbus 4455
3006 AL Rotterdam
www.shantyfestivalrotterdam.nl
Het Jaar van de Tradities in de Potstal

In de Potstal van museum De Schutsboom in Goirle is t/m zondag 23 mei de tentoonstelling ‘ De was buiten, over tradities in Nederland’ te zien. De T-shirts met belangrijke tradities in Nederland en Brabant hangen hier, in het kader van het Jaar van de Tradities, aan de waslijn. Sinds wanneer kussen we elkaar drie keer bij een ontmoeting? Waar komt de naam dropje vandaan? Wie heeft moederdag uitgevonden? Waarom kleuren wij met Pasen eieren? en nog veel mee.
Museum De Schutsboom
Bernard Robben
Nieuwe Rielseweg 41-43
5051 PD Goirle
www.heekmundekring-Goirle.nl
Tegeltjes

Op de website Tegeltjes.com kan iedereen naar eigen ontwerp een Oudhollands tegeltje laten maken. Allereerst kun je kiezen uit verschillende motieven voor de Delftsblauwe randen en hoekjes. Vervolgens kies je de tekst. Er zijn veel voorbeelden van boerenwijsheden en levensspreuken, maar de tegeltjes worden ook gebruikt als bijvoorbeeld geboortekaartje of presentje bij een huwelijk.
Tegeltjes.com
Loolaan 37
7314 AB Apeldoorn
www.tegeltjes.com
Zimbello over tradities en rituelen
De voorstelling Repeats van Zimbello gaat over tradities, rituelen en de energieke kracht van de herhaling. De drie dames Brechtje Roos (blokfluiten), Martine Sikkenk (mandoline) en Nelleke ter Berg (gitaar/theorbe) laten overtuigend horen én zien hoe traditie en vernieuwing kunnen samenvloeien in opmerkelijke uitvoeringen van nieuwe en bekendere, terugkerende thema’s. Zimbello treedt op zondag 2 mei op in de Kerk in Wognum, 14 juni op het Festival Classique Den Haag en op 27 augustus op het Festival New Horizons Bad Kreuzenach (Dld).
Zimbello
Brechtje Roos
De Genestetlaan 172
2522 LS Den Haag
www.zimbello.nl
WK Druiven krenten

Het krenten van druiven is een specialistische bezigheid en een oude traditie. In Monster in het Westland, worden druiven geteeld in de kas. In de maanden april en mei moeten de druiven ‘gekrent’ worden. Dit is het wegknippen van de kleine besjes aan de tros, om de andere druiven de ruimte te geven om te groeien. Hierdoor worden ze niet alleen groter, maar ook sappiger en zoeter, de tafeldruiven krijgen een mooiere vorm.
In het Jaar van de Tradities wordt voor de eerste keer het WK Druivenkrenten gehouden in Museum de Westlandse druif. Iedere deelnemer krijgt één boom van het ras Black Alicante toegewezen, die binnen ongeveer zes dagen klaar moet zijn. Degene die de boom het beste gekrent heeft (het gaat niet om snelheid) wint.
Museum de Westlandse Druif
Marjoke van der Wilk
Vlotlaan 535
2681 TW Monster
www.westlandsedruif.nl
Smartlapjes

Handgeborduurde zakdoekjes zijn bijna verdwenen. Met het project ‘Smartlapjes’ blaast men deze kunstwerkjes nieuw leven in, jong en oud worden samengebracht door het traditionele geborduurde zakdoekje.
Dit jaar kan iedereen op de website www.smartlapjes.nl een zakdoekje bestellen. Op de website staan foto’s van de oma’s met wat meer informatie over hun leven en hun passie voor borduren. Je kunt zelf bepalen wat er op het zakdoekje komt te staan en welke oma het gaat borduren. Op 9 mei zijn alle bestelde kunstwerkjes in Paradiso te bewonderen, evenals de oma’s die ze geborduurd hebben. Smartlapjes maakt onderdeel uit van het kunstproject ‘Liefde in de Stad’.
Smartlapjes
Paradiso
Weteringseschans 6-8
1017 SG Amsterdam
www.paradiso.nl
www.smartlapjes.nl
Het geheim van Rijnstad
Bureau Breedtekunst ontwikkelt educatieve programma’s rond een thema. Eén van deze thema’s is ‘Het geheim van de Rijnstad’. In de middeleeuwen was Arnhem een Rijnstad tussen water en bossen. Binnen de stadsmuren woonden burgers en buitenlui, bakkers en bedelaars, rovers en rijken en één wanhopige hertog, want zijn dochter is verdwenen. De lessen staan allen in het teken van de hertog en zijn zoektocht, tegelijkertijd worden het dagelijks leven, de tradities en rituelen in de stad en daarbuiten behandeld. Er is een circusles, een beeldende les waarin de kinderen zelf gaan knutselen, een erfgoedles waarin de kinderen verhalen horen en de waarheid ervan zelf gaan toetsen in de stad en een theaterles.
Bureau Breedtekunst
Doreen Hartman
Paletstraat 11
6813 DZ Arnhem
www.breedtekunst.nl
Vlaamse Dialectendag
De Vlaamse Dialectendag is een tweejaarlijkse ontmoetingsdag voor dialectenverenigingen en dialectliefhebbers, georganiseerd door Variaties, koepelorganisatie voor dialecten en oraal erfgoed in Vlaanderen. De dag vindt plaats op 29 mei in Cultureel Centrum Casino in Koksijde. In de ochtend is de mogelijkheid om workshops te volgen: ‘West-Vlaams voor allochtonen?’, ‘De woordenschat van de zeevisserij’, ‘De Blauwers’, ‘Klankleer’, ‘Het Vlaams in Frankrijk’, of een erfgoedwandeling door Koksijde. ’s Middags wordt het Digitale Woordenboek van de Nederlandse Dialecten gepresenteerd en geeft Magda Devos een lezing, gevolgd door een Dialectenquiz.
Opgeven kan via www.variaties.be.
Stichting Nederlandse Dialecten
Véronique de Tier
Generaal Gavinstraat 344
6562 MR Groesbeek
v.de.tier@scez.nl
Lezing over lokale tradities

Vrouwen van Nu afdeling Nieuwegein bestaat uit breed geïnteresseerde vrouwen. Negen keer per jaar organiseert men een lezing over diverse onderwerpen. Op 19 mei vertelt Ineke Strouken in De Bron, Buizerdlaan 1 in Nieuwegein over het Jaar van de Tradities. Hierbij gaat ze in op zowel lokale als nationale tradities.
Vrouwen van Nu Nieuwegein
Paula Hamberg
Vogelwikke 6
3434 EH Nieuwegein
www.plattelandsvrouwen.net
Van billen en kruien

Ad van Gool is auteur van het boek Van billen en kruien, over windmolens in de Kempen. Omdat er veel interesse is voor molens, geeft hij hier ook lezingen over. Hij vertelt over het ontstaan van molens, de verschillende typen en de nog bestaande molens, maar ook over het leven als molenaar (toen en nu), over typische molenaarsuitdrukkingen, over sagen en spookverhalen rond molens en de patroonheilige St. Victor. Bij zijn lezingen laat hij veel oude en nieuwe foto’s zien van molens en alles wat er mee te maken heeft.
Op 14 mei geeft hij een voordracht bij TVEE in Veldhoven. De aanvang is om 14.00 uur in buurthuis ’t Tweespan, Mira 2 in Veldhoven.
Ad van Gool
Vinkenslag 7
5081 RN Hilvarenbeek
www.advangool.nl









