Ook Noord-Brabant ging op zoek naar zijn belangrijkste tradities.

In Echt Brabants!? worden de tien meest genoemde tradities van Brabant uitgediept. Bij elke traditie wordt bekeken of deze nou echt Brabants is of alleen een Brabants tintje heeft. Ook wordt naar de geschiedenis van de tien tradities gekeken.

Een informatief boekje om de Brabantse identiteit beter te leren kennen. 

Echt Brabants!? is te bestellen door 7.50 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur o.v.v. de titel.

Het Volksbuurtmuseum Wijk C heeft een bijzondere tentoonstelling ingericht. Jan Veerman was één van de laatste leden van ‘Utrechts Stadskapel’ die bestond uit leden van de familie Veerman uit de Kraanstraat. Opgericht in 1906, was deze kapel decennialang een fameus straatorkest, dat overal in de stad feesten en partijen kwam opvrolijken met hun aanstekelijke blaasmuziek. Veel Utrechters hebben goede herinneringen aan ‘De Veermannen’.

Jan Veerman schonk het museum documenten, foto’s, een film en muziekinstrumenten. Zijn schenking was voor het Volksbuurtmuseum aanleiding tot het inrichten van een tentoonstelling over harmonie- en fanfarecorpsen van 1880 tot 1980 in de Utrechtse Wijk C.

De tentoonstelling is te zien tot 3 januari 2010.

Volksbuurtmuseum Wijk C
Albert Wersch
Waterstraat 27
3511 BW Utrecht

Op 14 november werd de winnaar van de Willy Knippenbergprijs bekend gemaakt. Dit jaar stond de prijs in het teken van tradities. Winnaar was WieKentKunst uit Moergestel, een organisatie die zich al tien jaar inzet om via een jaarlijks weekendfestival tradities door te geven van generatie op generatie.

De Willy Knippenbergprijs is een samenwerking tussen Brabants Heem, Erfgoed Brabant, Leerstoel Cultuur in Brabant, de Historische Vereniging Brabant en het Nederlands Centrum voor Volkscultuur om de kwaliteit van de beoefening van de regionale geschiedenis en volkscultuur te bevorderen.

In samenwerking met het Nederlands Centrum voor Volkscultuur heeft Museum Het Rondeel in Rhenen een Sinterklaastentoonstelling ingericht. Hierin wordt het verhaal verteld van hoe de Heilige Nicolaas zich ontwikkelde tot Sinterklaas, de kindervriend. Omdat er met Sinterklaas zoveel nieuw speelgoed gekocht wordt voor kinderen, organiseert het museum een veiling van gebruikt kinderspeelgoed. De opbrengst van de veiling gaat naar het ‘Philip-huis’ in Roemenië. Speelgoed kan vanaf 17 november ingeleverd worden bij het museum. De tentoonstelling is te zien tot en met 5 december.

Museum Het Rondeel
Marja de Jongh
Kerkstraat 1
3910 AE Rhenen
www.rhenen.nl

Kamervoorzitter Gerdi Verbeet heeft het eerste exemplaar van het boekje Sinterklaas op de Schaats in ontvangst genomen. In het boek vertellen bekende Nederlanders over hun persoonlijke tradities. Gerdi Verbeet is één van de geïnterviewden. Het boek Sinterklaas op de schaats verschijnt ter gelegenheid van het Jaar van de Tradities georganiseerd door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en is uitgegeven door uitgeverij Pharos. De initiatiefnemers van het boek willen mensen stimuleren om over tradities na te denken en ze te delen met anderen. Gerdi Verbeet: ´Ik vind het belangrijk om tradities in ere te houden. Het is iets dat mensen bindt.´

Sinterklaas op de Schaats begint met een interview met de Goedheiligman zelf. De verhalen van prominente Nederlanders, onder wie Philip Freriks, Henk Westbroek en de gebroeders Anker zijn opgetekend door Frans van der Beek. Deze verhalen worden afgewisseld door verhalen over tradities van nieuwe Nederlanders.

Sinterklaas op de Schaats is te bestellen door € 7,50 over te maken op giro 810806 ten name van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur onder vermelding van de titel.

Op zondag 29 november wordt traditiegetrouw in Twente het seizoen van het midwinterhoornblazen geopend. In verschillende steden en dorpen zal dan tot aan Driekoningen het oude, mysterieuze geluid klinken. In Tuindorp ’t Lansink zullen de blazers van de Lansink Mirreweenterhoornbloazaers om 15.00 uur de eerste tonen weer laten horen. Belangstellenden zijn van harte welkom om de blazers te ontmoeten rondom de Vijverlaan in Hengelo. Ook na 29 november zijn de blazers op diverse plaatsen te zien en te horen. Op de website van de Lansink Mirreweenterhoornbloazers staat het programma.

Vereniging Lansink Mirreweenterhoornbloazers
Spinnersweg 1
7553 BK Hengelo
www.midwinterhoorn.info

Helemaal volgens de multiculturele Surinaamse traditie organiseert de Stichting Surinaamse Vrouwen Bijlmermeer (SVB) een ontmoeting over geboorte, huwelijk en dood. Er wordt informatie uitgewisseld over rituelen van  inheems Surinaamse tot aan Chinese tradities. Deze ‘ontmoeting en uitwisseling’ is een activiteit in het kader van het Jaar van de Tradities en vindt plaats op vrijdag 20 en zaterdag 21 november in het Vrouwen Empowerment Centrum in de Bijlmermeer.

Steeds meer wordt het belang van tradities onderkend. Suriname, ook wel genoemd the little United Nations, heeft een inmiddels eeuwenlange traditie die zich kenmerkt door een grote diversiteit aan rituelen rond geboorte, huwelijk en dood. Met de organisatie van deze activiteit beoogt de SVB uitwisseling te bewerkstelligen tussen de verschillende cultureel etnische groepen, zoals die ook in Suriname voorkomen. 'We kunnen altijd van elkaar leren, want dat brengt onderling begrip en bevordert het samenleven. Tradities vormen een culturele rijkdom die niet verloren mag gaan', aldus de voorzitter van SVB Willy Esajas.

In samenwerking met de begrafenisonderneming ‘Een Laatste Groet’ zullen diverse culturele- en welzijnsorganisaties hun medewerking aan dit event verlenen. Zo staan er presentaties op het programma van de Marrongroep Saamaccasoni, de Javaanse stichting Bangsa Jawa, de Chinese woongroep Foe  Ooi Leeuw (Hennie Lui), de Hindoestaanse organisatie Anand Jotie (Andre Bhola), de Inheems indiaanse organisaties van Hercus v.d Bos (Pawana) en Els Wolf en Afro Surinaamse deskundigen, zoals Ma Hille Holband, Henri Stephen en anderen en vanuit de Hollandse cultuurgroep Marcel Wentink.

Vrijdag 20 november van 16.00 – 20.00 uur:
Tradities bij het Huwelijk
   
Zaterdag 21 november van 11.00 – 15.30 uur
Tradities bij Geboorte en Dood
     
Plaats:  Vrouwen Empowerment Centrum
Bijlmerdreef 1301; 1103 TV Asterdam Z O
(schuin tegenover het metrostation Ganzenhoef)

Voor informatie kunt u bellen naar 020 – 4953780 of 06 – 43870584

Stichting Surinaamse Vrouwen Bijlmermeer
Bijlmerdreef 1301; 1103 TV Amsterdam ZO

In Museum Het Domein in Sittard is de expositie ‘125 jaar toerisme. Kerken als troef’ te zien. De tentoonstelling schetst een beeld van de geschiedenis van het toerisme in de regio Sittard-Geleen. De ‘Vereeniging tot bevordering van het vreemdelingenverkeer’, later VVV genoemd, speelt hier een belangrijke rol in.

Bepaalde lokale feesten, zoals de Rosakermis en de St. Joepmarkt, worden al decennia lang gevierd. Ook vandaag de dag zijn dit nog hoogtepunten op de feestkalender van Sittard, waar ook toeristen op af komen. Sittard en omgeving beschikken over veel religieus erfgoed, dat zeker de moeite waard is om te bezoeken. De tentoonstelling is te zien tot en met 14 februari.

Museum Het Domein
Kitty Janssen
Kapittelstraat 6
6131 ER Sittard
www.hetdomein.nl

Zondag 29 november speelt het orkest van het Woensels Muziekcorps ter ere van de opening van de tentoonstelling Woensels Muziekcorps 100 jaar in Museum Kempenland.

In deze feestelijke expositie wordt de geschiedenis van muziekgezelschappen in Eindhoven belicht. De muziekcultuur in Eindhoven beleefde aan het eind van de negentiende eeuw een grote bloei, die verder ging in de twintigste eeuw. De gezelschappen pasten in de negentiende eeuwse standenmaatschappij. Met het opkomende socialisme en de confessionele verenigingscultuur veranderde dit. Nu konden bredere lagen van de bevolking, soms ook ter versterking van de bedrijfscultuur, hieraan deelnemen. Naast de hoogtepunten van muziekfestivals en concoursen zorgden ze voor opluistering van allerlei feestelijkheden.

Op oudejaarsavond van 1908 werd de Harmonie Woensels Muziekcorps geboren. Door de jaren heen heeft het muziekgezelschap vele optredens verzorgd in Nederland en daar buiten. De tentoonstelling met uniformen, muziekinstrumenten, foto’s programmaboekjes en documenten betekent de afsluiting van het jubileumjaar en is te zien tot en met 17 januari.

Museum Kempenland
Cécile van Teeffelen
Steentjeskerk
St. Antoniusstraat 5-7
5616 RT Eindhoven
www.museumkempenland.nl

Het Historisch Museum Rotterdam, locatie De Dubbele Palmboom, is de weken voor Sinterklaas helemaal omgetoverd tot een waar snoepparadijs. Want traditioneel horen bij Sinterklaas natuurlijk taaitaaipopjes, speculaas, pepernoten, chocoladeletters, marsepein en nog veel meer lekkers. In het museum waan je je in de bakkerij van de Pieten. Hier kun je zelf pepernoten bakken, marsepein versieren en er zijn veel leuke voorstellingen over Sinterklaas. De Goedheiligman komt zelf ook nog langs. Het volledige programma is te zien op www.historischmuseumrotterdam.nl.

Historisch Museum Rotterdam
Locatie De Dubbele Palmboom
Rob Noordhoek
Voorhaven 12
3024 RM Rotterdam
www.historischmuseumrotterdam.nl

Het Jaer van de Tradities krieg deze mirreg gestalte dankzij ‘Mooi Zeêland’ in klederdracht, mie ouwerwesse gebruken, aegse en zondagse schorten en verhalen op de koôp toe.

Deze middag vindt op 8 november plaats in ’t Kerkje van Ellesdiek. Dit is een centrum voor cultuur, levensbeschouwing en vriendschap, waar het Jaar van de Tradities gevierd wordt met oude gebruiken, tradities en volkscultuur.

’t Kerkje van Ellesdiek
Corry Arendse
Dirck van Delenstraat 24
4336 DV Middelburg
www.ellesdiek.nl

Zeeuwse appelpot
Appeltje uitboren, schillen, dan rondom rollen in suiker gemengd met kaneel, vullen met honing en in de oven gaar laten worden.

Op 11 november vieren we Sint Maarten. Maar wie was hij eigenlijk? Museum Catharijneconvent organiseert op 11 november een speciale workshop over Sint Maarten. Kinderen ontdekken wie de beschermheilige van Utrecht was en gaan zelf dingen maken.

Museum Catharijneconvent
Roosmarie Boone
Lange Nieuwstraat 38
3512 PH Utrecht
www.catharijneconvent.nl

Op 11 november vieren we Sint Maarten. Hij is de beschermheilige van de stad en de provincie Utrecht en daarom wordt er door het Sint Maartens Beraad Utrecht extra aandacht aan de viering van Sint Maarten besteed. Het beraad organiseert diverse activiteiten voor jong en oud. Traditioneel gaan kinderen op deze dag zingend langs de deuren met zelfgemaakte lampionnetjes om lekkers op te halen. In het Antje Drijver Paviljoen in de Utrechtse wijk Zuilen en in buurthuis Zuilen kunnen kinderen van 15.00 uur tot 17.30 uur lampionnen maken van pompoenen. Daarna lopen de kinderen een lampionoptocht door het Julianapark. Van de stukjes pompoen die over zijn, wordt een lekkere pompoensoep gemaakt, zodat de kinderen zich na afloop kunnen warmen aan deze winterse soep. Ook in de andere Utrechtse wijken gaan kinderen vanaf 18.00 uur zingend en bedelend langs de deuren.

Sint Maartensberaad
J. Roosendaal
RonDom/VVV Utrecht
Domplein 9
3512 JC Utrecht
www.stmaartenstadutrecht.nl

In Museum In ’t Houten Huis in het Noordhollandse De Rijp is tot en met 23 december de tentoonstelling ‘Sinterklaas en Pieterbaas’ te bezoeken. Aan de hand van oude prentenboeken, prenten, prentbriefkaarten en spellen worden de lokale Sinterklaastradities getoond.

Museum In ’t Houten Huis
Tuingracht 13
1483 AP De Rijp
www.houtenhuis.nl

Museum Brabant Goed Gemutst is voor het project ‘Alle mutsen verzamelen’ op zoek naar foto’s van mensen die een poffer dragen. Deze typisch gazen muts met linten en bloemen werd gedragen tussen 1850 en 1950 in Brabant, Noord-Limburg en Gelderland.

Het museum is specifiek op zoek naar foto’s waar een verhaal bij zit. Een beschrijving van de mensen op de foto, de gelegenheid, de plaats en de datering zijn van belang, omdat met deze informatie een online database opgezet wordt. Een deel van de foto’s is ook te zien in een speciale tentoonstelling over poffers en andere Brabantse mutsen. De foto’s zijn in te sturen via www.allemutsenverzamelen.nl, of per post naar het museum.

Brabant Goed Gemutst
Véronique Fehmers
Stationsstraat 39
5281 GA Boxtel
www.allemutsenverzamelen.nl

Scheepsmatten werden gemaakt door de bemanning van schepen, om de tijd te doden, om stukjes touw op te maken en natuurlijk ook om simpelweg wat bij te verdienen. In samenwerking met Des Pawson heeft het Vlechtmuseum in Noordwolde een tentoonstelling over scheepsmatten. Pawson doet al jaren onderzoek naar scheepsmatten in Europa en is conservator van het  Museum of Knots and Sailors Ropework. Een gedeelte van zijn collectie en andere bruiklenen zijn te zien in het Vlechtmuseum.

Tijdens de tentoonstellingperiode zijn er ook workshops en demonstraties. Op 7 november laat Dick Hollander zijn hoe hij een Spek- en een Oceaanmat maakt. Op 21 november zijn er verschillende demonstraties en geeft Herman Evers een workshop duimmat vlechten. Ria Luiten laat op 30 december zien hoe je een Sennit mat kan verwerken tot button.

Nationaal Vlechtmuseum
Baukje Scheppink
Mandehof 7
8391 BG Noordwolde
www.vlechtmuseum.nl

De Stichting Platform Nederlandse Folklore organiseert op zaterdag 14 november een ontmoetingsdag voor liefhebbers van Nederlandse dansen, klederdrachten en volksmuziek.

Er zijn verschillende optredens: Felue Ede danst zowel oude als nieuwe Nederlandse dansen in traditionele kleding. De Speelluden Westervoort voeren dansen uit in werkkleding, zondagse dracht én ballroom kostuum. Deze kleding is gereconstrueerd aan de hand van oude patronen en foto’s. Marnix Apeldoorn verzorgt met een zestal choreografieën en prachtige kostuums een show. De leden van Holland Express laten zien dat folklore nog springlevend is, zij zijn namelijk tussen de 15 en 25 jaar oud. Ze koppelen traditioneel erfgoed aan hedendaagse thema’s.

De dag vindt plaats in Zalencentrum Buitenlust, Lochemseweg 132 in Harfsen (bij Deventer). Aanmelden voor de dag kan nog tot 5 november via platformnederlands@hetnet.nl of bij Max van Hofweegen (040-2263334).

Stichting Platform Nederlandse Folklore
Max van Hofweegen
Margrietlaan 3
5591 GG Heeze
040-2263334
platformnederlands@hetnet.nl
http://steigan.net/pnf

In het Noordbrabants Museum is tot en met 3 januari een fototentoonstelling te zien van Bob van Brunschot en Toon Michiels over 'Peer Smulders en andere zeldzame mensen'.

Van Bob van Brunschot hangt een reportage van zijn bezoeken aan Peer Smulders, een Brabantse boer. In zijn huis lijkt de tijd stil te zijn blijven staan. Van Brunschot fotografeerde hem een aantal keer per jaar tijdens zijn dagelijkse bezigheden, zijn dagelijkse rituelen. In de tentoonstelling zijn vergelijkbare foto’s te zien van Sjo Pol en Marinus de Bresser op hun boerderij in Best, in de jaren zeventig gemaakt door Toon Michiels.

Noordbrabants Museum
Charlotte Joosten
Verwersstraat 41
5211 HT Den Bosch
www.noordbrabantsmuseum.nl

In Museum Freriks in Winterswijk is tot en met eind januari een grote collectie Gelderse gebreide mutsen te zien. De mutsen zijn gemaakt aan de hand van de traditionele patronen in het boek Gelderse gebreide mutsen. Ook is er in de tentoonstelling een aantal themahoekjes, zoals een gedeelte over mutsen voor beren en over het breien van gekleurde mutsjes. Op zondag 22 november en 13 december is er een breicafé in het museum, met een workshop.

Gelderse Gebreide Mutsen
Anke Grevers
Zevenblad 10
3453 TL De Meern
www.geldersemutsen.nl

Museum Freriks
Paul Puntman
Groenloseweg 86
7101 AK Winterswijk
www.freriks.nl

Han Reijnhout is een meester in het verbeelden van het Zeeuwse maritieme erfgoed. Reijnhout is zelf een Zeeuw en verbeeldt herinneringen uit zijn jeugd. Vooral zijn scheepsmodellen zijn bekend.

Dit zijn geen gewone vormen van modelbouw, want ieder detail is nauwkeurig met de hand gemaakt. Het zijn allen kunstwerkjes op zich. Een opvarende geeft hij bijvoorbeeld een broek met een echt opgenaaid stuk aan en de bril is uit echt glas geslepen.

In de tentoonstelling, die tot en met 7 maart te zien is in het MuZEEum, is voor het eerst zijn miniatuur ‘Betje’ te zien. Dit is een oude houten schouw waarmee vroeger een veerdienst werd onderhouden. Het originele schip is in 2007 gerestaureerd en er worden vaartochten mee gemaakt.

Reijnhout maakt ook zeer gedetailleerde tekeningen. Deze zijn gebaseerd op zijn vele gesprekken met vissers, scheepsbouwers en landrotten. Samen zorgen ze voor een enorme kennis van de Zeeuwse maritieme tradities.

Zeeuws Maritiem MuZEEum
Daniëlle Otten
Nieuwendijk 11
4381 BV Vlissingen
www.muzeeum.nl

Tot 12 april kunnen bezoekers van het Stedelijk Museum Alkmaar zich helemaal terug in de tijd wanen tijdens de tentoonstelling ‘Stap in!’ over vervoer rond Alkmaar door de eeuwen heen. De manier waarop iemand van A naar B reisde vertelde veel over zijn (sociale) achtergrond. Het vervoer en reizen maakte ook onderdeel uit van bepaalde tradities, gewoonten en gebruiken. De rijken werden vervoerd in een luxe en comfortabele koets, de armen gingen te voet. Door middel van geluid, beelden, schaalmodellen, reisverhalen en levensgrote objecten ervaart de bezoeker het reizen rond Alkmaar in vier eeuwen.

Stedelijk Museum Alkmaar
Ilse Rus
Canadaplein 1
1811 KE Alkmaar
www.stedelijkmuseumalkmaar.nl

Op Aller Heiligen, 1 november, worden overledenen herdacht. Op deze dag organiseert Voor Altijd de herdenkingsbeurs ‘Bewust leven, bewust sterven’ om mensen bewust te maken van hun sterfelijkheid en herwaardering te vinden voor het leven.

De beurs vindt plaats in het Archeon in Alphen aan den Rijn. Deze locactie is met zorg uitgekozen, want hier staat de cultuurgeschiedenis van de eerste bewoners uit de oertijd tot aan de Middeleeuwen centraal. Het Archeon geeft deze dag speciale rondleidingen over begrafenisrituelen in die oude perioden.

Tijdens deze dag zijn er informatieve stands over uitvaartmogelijkheden en herdenkingsproducten zoals sieraden en grafstenen; ook vinden er lezingen plaats over diverse rituelen en gebruiken en de verschillende manieren waarop men om kan gaan met het (aanstaande) verlies van een dierbare.

De dag wordt geopend en afgesloten met een ceremonie ter ere van Allerheiligen. Via internet zijn kortingsbonnen op de entree van het park beschikbaar voor bezoekers van de beurs. Deze zijn te downloaden op: www.vooraltijdbeurs.nl.

Voor Altijd
Edith van den Broek
Groeneweg 49
3911 PD Rhenen
www.voor-altijd.nl
www.vooraltijdbeurs.nl

Mevrouw Vree-Wesdijk is helemaal in de ban van het Jaar van de Tradities. Dit jaar verzamelt zij alles dat te maken heeft met de honderd belangrijkste tradities. Hier maakt ze prachtige collages van. Ze heeft foto’s en plaatjes opgezocht van tradities bij verjaardagen, Sinterklaas, Sint Maarten, ijspret en van vele typisch Nederlandse dingen, zoals klompen, Delftsblauwe tegels, molens en klederdrachten. Ook heeft ze haar persoonlijke top dertig van belangrijke tradities samengesteld.

Mevrouw W. Vree-Wesdijk
Akeleistraat 105
2565 NW Den Haag

Een kenmerk van tradities is dat ze van generatie op generatie worden doorgegeven. Binnen een familie zijn er talloze grote en kleine tradities die op deze manier voortleven. Vaak nemen we gewoonten en gebruiken over zonder ons daarvan bewust te zijn.

Else-Marie van den Eerenbeemt geeft op zondag 1 november een lezing over familietradities in de Openbare Bibliotheek Veldhoven van 14.00 tot 16.00 uur. Zij is specialist familieverhoudingen, familietherapeut, docent, publicist en onderzoeker op het gebied van de ouder-kind relatie. In de lezing gaat zij in op de invloed van familietradities op het dagelijks leven.

Openbare Bibliotheek Veldhoven
Irene van Maurik
Meiveld 2
5501 KA Veldhoven
www.bibliotheekveldhoven.nl

Frank Teurlings is verbonden aan het Audax Textielmuseum in Tilburg. Op dinsdag 3 november geeft hij in Bibliotheek Dommeldal een lezing over ambachten en textiel, over de ontwikkeling die een product doormaakt van idee tot geweven stof. Ook gaat hij in op de overgang van mechanische naar elektronische manier van weven van jacquardstoffen; een ontwikkeling die startte in de jaren tachtig van de vorige eeuw en die tot op de dag van vandaag doorgaat op een traditionele manier. De lezing vindt plaats van 20.00 tot 22.00 uur.

Bibliotheek Dommeldal
Vestiging Geldrop
Ans Langenhuijzen
Heuvel 94
5664 HN Geldrop
www.bibliotheekdommeldal.nl

Op dinsdag 17 november geeft Erik Kolen, presentator van het radioprogramma Brabant Leeft! een lezing over het dagelijks leven van een wever in negentiende eeuws Brabant. Hij gaat in op eer, schande, humor en volksgebruiken van het oude Brabant, van 20.00 tot 22.00 uur.

Bibliotheek Dommeldal
Vestiging Geldrop
Ans Langenhuijzen
Heuvel 94
5664 HN Geldrop
www.bibliotheekdommeldal.nl

Rien Vermaire kan op prachtige manier vertellen over oude Brabantse gebruiken; over oude tradities en tradities die nog steeds leven. In zijn lezing ‘Ouwe vèrrekes’ op woensdag 11 november gaat hij bijvoorbeeld in op de huisslachtingen zoals die vroeger gewoon waren, de ouderwetse was op zondagmiddag en meer van zulke tradities en gebruiken. Tonprater Rien Vermaire haalt herinneringen op aan het varken en oude Brabantse gewoonten in Brabants dialect.

Bibliotheek Dommeldal
Vestiging Mierlo
Ineke van der Kleijn
Dorpsstraat 113
5731 JH Mierlo
www.bibliotheekdommeldal.nl

Wim Daniëls is schrijver en taalkundige. Hij schreef het Helmonds woordenboek, een boerenwoordenboek, een boek over sms-taal en houdt zich veel bezig met (Helmondse) streektaal  en jongerentaal. In zijn lezing ‘taal en dialect’ vertelt Wim Daniëls meer over tradities en de rol die (streek)taal daarbij speelt. De voordracht vindt plaats in Bibliotheek Dommeldal, vestiging Son en Breugel, op donderdag 19 november van 20.00 tot 22.00 uur.

Bibliotheek Dommeldal
Vestiging Son en Breugel
Annie Maessen
Airbornestraat 1
5691 CB Son en Breugel
www.bibliotheekdommeldal.nl

Op dinsdag 24 november geeft Cor van der Heijden een lezing in Bibliotheek Best over wooncultuur in en om het huis. Hij is redacteur van de serie over tradities het Alledaagse Leven en is bekend met de geschiedenis van het boerenleven. Hij neemt de luisteraars mee op een wandeling in en rond een traditionele Brabantse boerderij. Het woonhuis, de stal, de deel en waterput komen alle langs, met bijpassende verhalen over de gebruiken en gewoonten in het alledaagse leven.

Bibliotheek Best
Marian Rombouts
Raadhuisplein 32
5683 EA Best
www.bibliotheekbest.nl

Erfgoedcel Waasland organiseert op zaterdag 21 november een symposium over Vlaamse Sinterklaas- en Sint-Maarten-gebruiken. Deze tradities werden onlangs opgenomen in de Inventaris van het Immaterieel Cultureel Erfgoed  Vlaanderen. Momenteel is Erfgoedcel Waasland in samenwerking met partnerorganisaties bezig met inventarisatie en documentatie van alle gebruiken en tradities rond de vieringen van Sinterklaas en Sint Maarten. Voor dit doel organiseert ze de studiedag.

Op die dag spreken Vlaamse en Nederlandse experts op het gebied van immaterieel erfgoed en Sinterklaas- en Sint-Maarten-gebruiken. De studiedag staat in het teken van de wens dit erfgoed op de lijst van UNESCO te plaatsen, zodat het de erkenning krijgt die het verdient.

Erfgoedcel Waasland
Ode de Zutter
Lamstraat 113
9100 Sint-Niklaas
België
www.erfgoedcelwaasland.be

In het Heemkundig Streekmuseum Jan Uten Houte in Etten-Leur is de tentoonstelling ‘Eten wat de pot schaft’ te zien. Wat werd er zoal door de week gegeten en wat kwam er op tafel met speciale gelegenheden? Wie aten er allemaal mee en welk keukengerei gebruikte men vroeger? De tentoonstelling geeft een beeld van eten in het dagelijks leven en tijdens feesten, vroeger en nu. ‘Eten wat de pot schaft’ is te zien tot en met september 2010.

Heemkundig Streekmuseum Jan Uten Houte
Marleen de Waal
Markt 53-61
4875 CC Etten-Leur
www.janutenhoute.nl

Kees Bastiaans (1909-1986) werd bijna honderd jaar geleden in het Brabantse dorpje Mill geboren, op 20 november. Bastiaans was kunstschilder. Hij schilderde veel portretten, veelal met primaire kleuren. Ter ere van de viering van zijn geboortedag is ‘Kees Bastiaans 100 jaar’ opgericht.

In Brabant is van 20 november tot en met 28 februari een overzichtstentoonstelling van zijn werken te zien op drie locaties: in het gemeentehuis en de kapel van de Willibrorduskapel, beiden aan de Kerkstraat in Mill en in het Museum voor Religieuze Kunst in Uden. De werken op deze locaties vormen samen één expositie.

Museum voor Religieuze Kunst
Wouter Prins
Vorstenburg 1
5401 AZ Uden
www.museumvoorreligieuzekunst.nl

Ook in moeilijke tijden werd Sinterklaas gevierd met pakjes, gedichten en strooigoed. In 2008 kreeg NIOD onderzoeker Hinke Piersma toevallig een Sinterklaasgedicht uit de bezettingstijd onder ogen. Hierop startte zij een zoektocht naar meer Sinterklaasgedichten uit de Nederlandse bezettingstijd. Binnenkort verschijnt de gedichtenbundel ‘Zou de goede Sint wel komen?’, waarin persoonlijke Sinterklaasgedichten samengebracht zijn.

In samenwerking met het NIOD heeft Museum Ons’Lieve Heer op Solder een tentoonstelling over Sinterklaastradities in voor- en tegenspoed ingericht. Exclusief zijn hier ook enkele van de originele gedichten uit de bezettingstijd te lezen. Waar we nu vooral gedichten schrijven waarin vrienden en familie op de hak worden genomen, werden tijdens de Tweede Wereldoorlog veelal de Duitsers bespot. Zelfs in de kampen Westerbork, Vught en Amersfoort werd er Sinterklaas gevierd.

De tentoonstelling toont ook andere Sinterklaastradities, zoals het sturen van Sinterklaaskaarten en het verpakken van cadeautjes in geïllustreerd Sintcadeaupapier. De tentoonstelling is te zien van 14 november tot en met 9 december.

Museum Ons’Lieve Heer op Solder
Annemiek van Soestbergen
Oudezijds Voorburgwal 40
1012 GE Amsterdam
www.opsolder.nl

Deze winter staat Veluws Museum Nairac in het teken van poesiealbums met de tentoonstelling: Rozen verwelken… Poesiealbums tussen alba amicorum en vriendschapsboekjes.

Iedereen kent het poëziealbum, een boekje waar versjes in worden geschreven, versierd met mooie plaatjes met glitters. De eerste poesiealbums stammen al uit de zestiende eeuw. Toen heette het een album amicorum en was het niet voor kleine meisjes, maar voor reislustige, vaak adellijke studenten. In de loop van de negentiende eeuw werd het poëziealbum iets van vrouwen en meisjes en verschenen de eerste gedrukte poëzieplaatjes.
Tegenwoordig staan er in de vriendschapsalbums voorgedrukte vragen, waar alleen nog een antwoord ingevuld hoeft te worden. Vragen als: ‘wat is je lievelingseten?’ of ‘wat wil je later worden?’.

In de tentoonstelling zijn vele zowel oude als nieuwe albums te zien. De poëziealbums zijn een mooi voorbeeld van hoe verheven poëzie uiteindelijk volkscultuur werd.

De expositie loopt van 14 november t/m 20 februari 2010.

Veluws Museum Nairac
Priscilla van Leeuwen
Langstraat 13
3771 BA Barneveld
www.nairac.nl

De gemeente Lingewaal besteedt dit jaar veel aandacht aan tradities. Ze heeft onderzoek gedaan naar typische gebruiken uit de regio. De resultaten worden gepresenteerd in een tentoonstelling over zowel Nederlandse als Lingewaalse tradities. Hier zijn ook de T-shirts te zien van ‘De was buiten, over tradities in Nederland’. De tentoonstelling wordt op 4 november door de burgemeester geopend en is te bezoeken tot 17 november.

Gemeente Lingewaal
Mw. Koolen
Raadhuisplein 3
4147 AN Asperen
www.lingewaal.nl

In het Museum van de Vrouw in Echt is van 1 november tot en met 7 maart 2010 de tentoonstelling ‘In Paradisum’ te zien. De expositie laat zien hoe mensen in de afgelopen 150 jaar omgingen met de onvermijdelijke dood en hoe de opvattingen hierover veranderd zijn.

In de eerste plaats wordt er aandacht besteed aan tradities rondom sterven en rouw. Er zijn speciale rituelen bij de naderende dood van iemand. Veel van deze gebruiken zijn religieus getint, zoals het laatste sacrament. Maar het museum laat de rouwmode zien en besteedt aandacht aan bidprentjes en herinneringssieraden.

Museum van de Vrouw
Annie Schreuders
Plats 1
6101 AP Echt
www.museumvandevrouw.nl

Op zaterdag 15 november is het dan eindelijk zover : Sinterklaas komt aan in Amsterdam. Ieder jaar is het weer een gigantisch spektakel, dat de hele stad op zijn kop zet. Een volksfeest voor alle Amsterdammers, uit alle stadsdelen en van alle achtergronden. Er staan ruim 300.000 kleine en grote kinderen langs de kant om de Sint feestelijk binnen te halen. Ruim 550 pieten komen met Sinterklaas mee uit Spanje.

Hoe hangen de pieten de was op op de boot? Wie zit er in de koets? Hoe komt de post bij Sinterklaas aan? Hoe worden de ruim 5000 kilo pepernoten gebakken? Ook dit jaar weer neemt de Stichting Intocht Sinterklaas in Amsterdam alle kinderen en hun (groot)ouders mee in de wereld van de Sint.

Stichting Sinterklaas Intocht Amsterdam
Sandra Boer
www.sintinamsterdam.nl

De tentoonstelling van het belangrijkste (nr. 1 in de top 100!) feest van het jaar, het Sinterklaasfeest. In Museum in de Zevende Hemel zijn vele Sinterklaascuriosa te zien, het bijzondere eerste boekje van de Amsterdamse schoolmeester Jan Schenkman uit 1850, een mooi pop-upboek uit 1960, schoolplaten, chocoladevormen, speculaasplanken, centsprenten, oude Sinterklaas etalagefiguren uit 1925 en nog veel meer! Te bezoeken van 12 november t/m 6 december.

Museum in de Zevende Hemel
Jan Bark
Schotweg 63
7312 AB Apeldoorn 
www.indezevendehemel@hetnet.nl

Op 14 november 2009 komt Sinterklaas met zijn Pieten om 13.00 uur aan in Nijmegen. Hij zal met zijn pakjesboot aanleggen aan de KD-steiger aan de Waalkade.

Stichting Intocht Sint Nicolaas Nijmegen
Wouter Fremery
Postbus 1596
6501 BN Nijmegen
www.sint-nijmegen.nl

Op dinsdag 24 en donderdag 26 november brengt Sint Nicolaas een bezoek aan het Sinterklaasmuseum in Neede. Hij gaat in gesprek met de Needse schoolkinderen van groep 1 tot en met groep 4.

Sinterklaasmuseum Oh, kom er eens kijken…
Tineke en Arie Kornegoor
Museumplein (achter Borculoseweg 46a)
7161 HB Neede
www.sintneede.nl/museum

Van 15 november 2009 tot en met 3 januari 2010 is in Museum de Blikvanger in Renesse een tentoonstelling gewijd aan Kerstmis te zien, met onder meer een kerstboom, diverse engelen en kerststallen.

Museum de Blikvanger 
Mevrouw Heiligers
Capelweg 18
4325 BT Renesse
www.blikmuseum.nl

De traditie van Sint Maarten staat in de Nederlandse top-100 op de negende plaats. Om deze belangrijke traditie in ere te houden speelt Schimmentheater Licht in het Donker tweemaal de voorstelling ‘Het lichtje voor de winter’.

Het verhaal gaat over gebruiken rond de viering van Sint Maarten: het in het donker langs de deuren gaan met een lichtje, de liedjes, pompoenen en de betekenis van het brengen van licht.

Na afloop van de voorstelling maken de kinderen een lampion waaruit ze schimmen prikken, knippen of snijden. Met de zelfgemaakte lampion kunnen ze dan op 11 november langs de deuren gaan, de aangeleerde liedjes zingen en hier hopelijk iets lekkers mee verdienen.

De voorstelling is te zien op:
- zaterdag 7 november in Paviljoen Beerschoten, Holle Bilt 6 in De Bilt en
- zondag 8 november in de Boswerf, Prins Bernhardlaan 3 in Zeist.
Vooraf aanmelden is aan te bevelen.

Schimmentheaer Licht in het Donker
Bea Kloosterman
Parklaan 3
3701 CE Zeist
www.schimmentheater.nl
030-2205340

De Historische Kring Duiven, Groessen en Loo organiseert op 20 november 2009 in de Raadszaal van het gemeentehuis in Duiven het symposium ‘Tradities in Duiven, Groessen en Loo’. Hier zullen verschillende sprekers ingaan op de nog levende tradities in deze drie kerkdorpen. De aanvang is om 13.30 uur.

Gemeentehuis Duiven
Kastanjelaan 3
6921 ER Duiven

Historische Kring Duiven, Groessen en Loo
Herman Degen
www.hkdgl.n