Iedere streekdracht heeft een eigen geschiedenis, die bestaat uit werkkleding, zondagse dracht en speciale outfits voor rouw en huwelijk. Tegenwoordig lopen er steeds minder mensen in dracht en de kennis over de traditionele manier van kleden verwatert. Puck van der Zwan vertelt op maandagavond 5 oktober over de Urker klederdracht. De lezing begint om 19.30 uur en vindt plaats in Museum Het Oude Raadhuis op Urk.

Museum Het Oude Raadhuis
Hans Besselink
Wijk 2-2
8321 EP Urk
http://museum.opurk.nl

Museum het Oude Raadhuis in Urk laat zien hoe de mensen zo’n honderd jaar geleden leefden op Urk. Het dorpje is natuurlijk vooral bekend van de klederdracht en de visserstraditie. Voor mensen die hier meer over willen weten geeft Jaap Bakker op maandag 2 november een lezing over Urker taal en tradities. De voordracht vindt plaats in het museum en begint om 19.30 uur.

Museum Het Oude Raadhuis
Hans Besselink
Wijk 2-2
8321 EP Urk
http://museum.opurk.nl

De geschiedenis van de kermis wordt digitaal samengebracht op www.kermisvantoen.nl. Aan de hand van oude afbeeldingen en verhalen komt de oude kermis tot leven. www.kermisvantoen.nl is een initiatief van de Stichting KermisCultuur.

Museum Oud Soest is in het Jaar van de Tradities op zoek gegaan naar lokale tradities en gebruiken. Aan de hand hiervan heeft ze een tentoonstelling gemaakt, die vooral gericht is op diverse vormen van handvaardigheid, zoals het maken van communie- en doopjurken. Deze vorm van volkscultuur wordt gedeeld met de tradities van mensen die nog niet generaties lang in Nederland wonen. Daarom laat het museum ook traditionele Turkse textiele handvaardigheid zien, naast het werk van een aantal Soester dames in de Nederlandse traditie. De tentoonstelling is te zien tot en met 31 januari 2010.

Museum Oud Soest
W. de Kam
Steenhoffstraat 46
3764 BM Soest
www.oudsoest.nl

De Brabantse koffietafel, ‘Houdoe!’, carnaval en worstenbroodjes. Het zijn allemaal typisch Brabantse dingen. Jan Franken vertelt op 19 oktober meer over de achtergronden van de Brabantse tradities. De lezing wordt georganiseerd door Heemkundekring De Kleine Meijerij en vindt plaats in Café den Bartel, Driehoeven 2 in Haaren, om 20.00 uur.

Heemkundekring De Kleine Meijerij
H. van Helvert
Plataanlaan 6
5076 ED Haaren
www.dekleinemeijerij.nl

Al jaren wordt er in Putten op de tweede woensdag in oktober de Ossenmarkt gehouden. Dit is een traditionele najaarsmarkt, waar oude tijden herleven. Er zijn een braderie met kinderactiviteiten, demonstraties van oude ambachten en een prachtig versierde ossenwagen. Vroeger werd er op de ossenmarkt vee verhandeld, maar het was tegelijkertijd ook een huwelijksmarkt, waar meisjes en jongens een geschikte partner konden zoeken. Op de ossenmarkt werd de jaarlijkse wedde uitbetaald en werd er groots feest gevierd. Nog steeds trekt de ossenmarkt in Putten veel bezoekers voor een gezellige, traditionele dag.

Ossenmarkt Putten
VVV Putten
Alie van den Berg
Kerkplein 15
3881 BH Putten
www.vvvputten.nl

Momenteel is er in het Museon in Den Haag een spannende tentoonstelling te zien over heksen en tovenaars. Om iedereen helemaal te laten griezelen is er op vrijdag 30 oktober een speciale Halloweenavond.

Halloween is van oorsprong een Keltische oudejaarsviering. Met vuur en kabaal probeerden de Kelten geesten weg te jagen. Tegenwoordig gaan kinderen verkleed en gewapend met lampionnetjes langs de deuren om iets lekkers te vragen. In het Museon kunnen kinderen meebouwen aan een kampvuur, hun eigen ‘trick or treat’ maken of een skelet bouwen. De bedoeling is dat iedereen verkleed komt.

Museon
Rob de Winter
Stadhouderslaan 37
2517 HV Den Haag
www.museon.nl

Eten en drinken kent vele tradities, zeker bij speciale gelegenheden als een verjaardag of een geboorte. Maar iedereen heeft ook zijn eigen gebruiken en rituelen rond eten. Denk aan speciale recepten, zoals oma’s appeltaart, bepaalde manieren van de tafel wel of niet dekken en gerechten die je eet op een vaste dag in de week zoals ‘woensdag gehaktdag’. Museum Kempenland laat aan de hand van serviezen, bestek, meubels, keukengerei, kookboeken en beeldmateriaal verschillende vormen van eetcultuur zien.

Museum Kempenland
Cécile van Teeffelen
Sint Antoniusstraat 16
5616 RT Eindhoven
www.museumkempenland.nl

Kunst & Cultuur Overijssel heeft een bijzondere routekaart ontwikkeld langs magische plaatsen in de provincie. De kaart bestaat uit vier routes die voeren langs spirituele en magische plekken in het Overijsselse landschap: Noordwest Overijssel, Salland, Sagenland en Zuid-Twente.

De bedevaart is één van de oudste vormen van toerisme. Het bezoeken van religieuze en spirituele plaatsen is een oude traditie. Bij de routekaart zit een wichelroede, om de beleving compleet te maken.

De routes zijn te koop bij de VVV’s in Overijssel en zijn het beste per auto af te leggen.

KCO
Girbe Buist
Kamperstraat 11-13
8001 LJ Zwolle
www.kco.nl

Het Drents Archief organiseert van 18 tot en met 24 oktober allerlei activiteiten die te maken hebben met het leven van onze grootouders na de Tweede Wereldoorlog.  Hoe zag het dagelijks leven in Drenthe er toen uit? Aan de hand van oude radio-uitzendingen, hoorspelen, spelletjes en verhalen wordt dit uitgelegd aan de kinderen. Alle activiteiten zijn op de bon. Op zaterdag 24 oktober vindt de grote slotmanifestatie plaats in het Drents Archief, het Drents Museum en op de Kleine Brink. Van 12.00 uur tot 17.00 uur is er een programma vol dans, muziek, verhalenvertellers, een jaren ’50 belevenis, een erfgoedmarkt.

Drents Archief
Joke Wolff
Brink 4
9401 HS Assen
www.drentsarchief.nl

Tussen 17 oktober en 4 november vindt in tien gemeenten de kunstmanifestatie ‘Allerzielen Alom, kunst tot herdenken’ plaats. Allerzielen Alom biedt gelegenheid om de doden te herdenken op een manier die aansluit bij de samenleving van nu. Het geeft met (rituele) kunst opnieuw vorm aan een van oorsprong katholieke traditie, maar is niet aan een religie gebonden. De manifestatie is voor iedereen toegankelijk. De begraafplaatsen worden ’s avonds gastvrij aangekleed met licht, vuur, klank en kunst.

De kunstvormen inspireren de deelnemers om over hun overledenen te praten. In de voorbereiding zijn er voor nabestaanden. die hun doden op bijzondere manier willen eren speciale avonden georganiseerd. Op deze avonden werden ideeën aangereikt om iets bijzonders bij het graf te creëren. Door het geleefde leven te vieren, kunnen inspiratie, het gedachtegoed en de betekenis van onze dierbaren levend worden gehouden.

Allerzielen Alom
Ida van der Lee
Vrolikstraat 281 III
1091 VC Amsterdam
www.allerzielenalom.nl

De Jan Ligthartschool Huibeven is een basisschool in Tilburg. In het Jaar van de Tradities hebben de kinderen van 12 tot en met 24 oktober een circusproject. Er is een circustent op het terrein van de school en de kinderen kunnen circusworkshops volgen om een echte circusartiest te worden. Adri Lammers van de Vereniging Nederlandse Circus Ondernemingen gaat de kinderen van de drie bovenbouwgroepen aan de hand van een tentoonstelling van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur meer vertellen over de geschiedenis en achtergronden van het circus.

Jan Ligthartschool Huibeven
Annemarie Frederiks
Glimmenstraat 7
5043 MZ Tilburg
www.jlhuibeven.nl

Heksen zijn oude gerimpelde vrouwtjes met stinkende kruidendrankjes en zwarte katten. Of toch niet? Tijdens de hefstvakantie van 24 oktober tot en met 1 november staat het Historisch Openluchtmuseum Eindhoven helemaal in het teken van heksen. Kinderen kunnen zich eventjes helemaal heks voelen. Met een kinder-doe-kaart kunnen ze allemaal magische en spannende dingen doen, zoals vuur springen, een toverdrankje brouwen, met een runenspiraal lopen, kruiden ontdekken en een geluksamulet maken. Om vast te stellen of een vrouw een heks was, werd ze vroeger op een heksenwaag gewogen. Alle ‘heksen’ in het museum worden op deze dag ook gewogen. Zullen er echte heksen bij zitten?

Historisch Openluchtmuseum Eindhoven
Danique Swolfs
Boutenslaan 161b
5644 TV Eindhoven
www.HOMEindhoven.nl

Halloween is een vrij nieuwe traditie in Nederland, die wij vooral kennen uit de Verenigde Staten en Engeland. Halloween vertoont echter aardig wat overeenkomsten met onze aloude viering van Allerzielen. Op deze dag worden de overledenen herdacht, er wordt voor hen gebeden en er worden kaarsjes voor hen aangestoken. Het Nederlands Openluchtmuseum gaat op 24 oktober in op deze nieuwe én oude traditie tijdens een speciale Amerikaanse Halloweendag, die helemaal in het teken staat van griezelen. Er worden griezelverhalen verteld en kinderen kunnen traditionele ‘zielenkoeken’ bakken. Na alle spanning kan iedereen genieten van een lekkere kop pompoensoep. Ook worden er lampionnen gemaakt, die wat licht in het donker brengen tijdens een spannende tocht door het museumpark, dat speciaal voor deze gelegenheid open is tot 19.30 uur.

Nederlands Openluchtmuseum
Petra Kooistra
Schelmseweg 89
6816 SJ Arnhem
www.openluchtmuseum.nl

Het Noordbrabants Museum heeft een nieuwe aanwinst: het ‘Vrolijk huishouden’. Het werk is gesigneerd door Jheronimus Bosch. Het kan echter ook van Johannes Galle of Jan Verbeeck zijn, die schilderden in navolging van Bosch. Het werk is geheel in de stijl van Bosch geschilderd.

Vaak portretteerde hij monsters en gedrochten, om de menselijke eigenaardigheden en tekortkomingen aan de kaak te stellen. Het ‘Vrolijk huishouden’ biedt een blik in de werkplaats van een schoenmaker. Hij heeft de naam ‘Zorgeloos leven’ en speelt op een doedelzak, in plaats van te werken. Ook de anderen op de prent maken liever plezier dan dat ze werken. De vrouw van de schoenmaker is gestopt met spinnen en luistert naar de muziek en de gezellen slaan met schoenen de maat.

Het Noord-Brabants Museum bezit nu zeventien prenten naar werken van Bosch. Zijn schilderijen bieden een schertsende kijk op het dagelijks leven en tradities in de zestiende eeuw. ‘Vrolijk huishouden’ is op dit moment al te zien in het museum.

Noordbrabants Museum
Charlotte Joosten
Verwersstraat 41
5211 HT Den Bosch
www.noordbrabantsmuseum.nl

Het Westfries Museum in Hoorn heeft van 4 oktober tot en met 29 november een prachtige overzichtstentoonstelling van de werken van de Nederlandse kunstenaar Jaap Oudes (1926-1996).

Oudes is in zijn leven gefascineerd geraakt door volkscultuur, de cultuur van het alledaagse leven. Die heeft hij dan ook veel getekend. Zijn werken zitten vol met rituelen uit de levensloop, zoals tradities rond geboorte en huwelijk, maar ook vele andere feesten zijn door hem uitgebreid vastgelegd in vrolijke kleuren. Er is veel te zien op zijn tekeningen:  mensen in klederdrachten, oude ambachten, optochten en kermissen, alles bij elkaar gebracht in een vrolijke bonte uitspatting. Zijn werken spelen zich veel af in Westfriesland: Enkhuizen, Medemblik, Hoorn, Marken en in De Rijp.

De Kleurrijke Wereld van Jaap Oudes geeft een prachtig beeld van de Westfriese volkscultuur.

Westfries Museum
Corine Jong
Achterom 2-4
1621 KV Hoorn
www.westfriesmuseum.nl

In de maand oktober staan de zeven afdelingen van Verpleeghuis Oudshoorn helemaal in het teken van tradities. Afdeling De Laan besteedt iedere week aandacht aan andere tradities. In de eerste week spreken de bewoners en het activiteitenteam over leesboeken, verhalen vertellen en voorlezen. De tweede week staat in het teken van eetgewoonten zoals erwtensoep en stamppotten. De voorlaatste week gaat over geboortegebruiken en rituelen. In week vier, de laatste week, staan de huwelijkstradities centraal.

Verpleeghuis Oudshoorn
Afdeling De Laan
Petra de Graaf
Delftzichtweg 1
2402 NB Alphen aan den Rijn

Tot en met 3 januari 2010 is in het Breda’s Museum de tentoonstelling ‘Voortborduren’ te zien. In de negentiende eeuw leerden veel meisjes op school handwerken, waarmee zij later in hun onderhoud konden voorzien. Tegen het einde van hun opleiding maakten ze een ‘pronkrol’, waarin diverse bijzondere steken en borduurtechnieken werden verwerkt. De expositie laat zien dat er in veel culturen geborduurd werd en dat veel technieken overeenkomsten vertonen. Maar er zijn ook culturele verschillen, die vooral te zien zijn in borduurwerken op rijkversierde kleding en tafellinnen.

Het museum stelt borduurstukken ten toon uit China, Indonesië, Turkije, Oost-Europa, Marokko en Nederland; dit zijn de culturen die het sterkst vertegenwoordigd zijn in Breda. Hierin zijn de verschillende borduurtradities goed te zien.

In de aanloop naar deze tentoonstelling organiseerde het Breda’s Museum borduurworkshops, waaraan bijna 200 vrouwen met verschillende achtergronden en van verschillende leeftijden deelnamen. Ook het onderwijs deed mee aan het project, 1500 basisschoolleerlingen en 180 scholieren uit het middelbaar onderwijs namen deel aan projecten om het museum te versieren met borduurwerken. Deze werken zijn ook te zien tijdens de tentoonstelling. Op 10 oktober vindt er in het Breda’s Museum een taxatiemiddag plaats voor merk- en pronklappen en op 21 november is er een demonstratie Turks naaldoya.

Breda’s Museum
Bert Jansen
Chassépark
Parade 12-14
4811 DZ Breda
www.breda-museum.org

In het kader van de ‘Carrousel van de Tradities’ geeft Albert van der Zeijden op 4 oktober een lezing over Brabantse tradities en identiteit.

Hij start de lezing met een hernieuwde Brabantse traditie: de reuzen. De afgelopen jaren worden er steeds meer reuzen geboren in Brabant. De jongste is Hildewaris, die op Koninginnedag 2009 werd ingeschreven in de gemeente Hilvarenbeek.

De lezing vindt plaats in het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven van 14.00 tot 16.00 uur. Hier is ook de tentoonstelling over tradities te zien, die speciaal voor het Jaar van de Tradities is gemaakt.

Regionaal Historisch Centrum Eindhoven
J. Leguijt
Raiffeisenstraat 18
5611 CH Eindhoven
www.rhc-eindhoven.nl

In de jaren zestig kreeg elk meisje dat een vrouw werd het kloeke handboek Femina vol met handige wetenswaardigheden en praktische tips over zilverpoetsen, schoonmaaktrucjes, het geven van een etentje, het behagen van manlief en de opvoeding van de kinderen. Tegenwoordig krijgen meisjes een dergelijk boek niet meer, al zou dat misschien soms best handig kunnen zijn. Aaf Brandt Corstius en Machteld van Gelder stelden daarom toch een dergelijk handboek samen, vol met slimme weetjes voor de moderne vrouw. In hun lezing gaan zij in op de tradities, gewoonten en gebruiken van de vrouw anno nu. De lezing wordt gehouden in Bibliotheek Helmond-Peel, locatie Helmond, op 27 oktober van 20.00 tot 22.00 uur.

Bibliotheek Helmond-Peel
Locatie Helmond
Markt 43
5701 RJ Helmond
www.bibliotheekpeelhelmond.nl

Mayke Groffen is conservator bij het Historisch Museum Rotterdam. Op dinsdag 13 oktober geeft zij een lezing over honderd jaar gezondheid, schoonheid en fatsoen. Als we onze ochtendrituelen eens langs gaan, blijkt dat van heel veel van onze dagelijkse hygiëne honderd jaar geleden nog geen sprake was. Tegenwoordig douchen mensen iedere dag, doen deodorant op, trekken schoon ondergoed aan, poetsen hun tanden, wassen hun handen met speciale handzeep. Deze dagelijkse dingen zijn de afgelopen decennia aan veel verandering onderhevig geweest. Mayke Groffen gaat in op begrippen als ‘schoon’ en ‘schoonheid’ en de hiermee samenhangende gezondheid en de veranderingen in de gebruiken rond lichaamsverzorging. De lezing wordt gegeven in Bibliotheek Dommeldal, vestiging Nuenen.

Bibliotheek Dommeldal
Vestiging Nuenen
Annette Stevens
Vincent van Goghplein 97
5671 DV Nuenen
www.bibliotheekdommeldal.nl

Ineke Strouken verzorgt op donderdag 22 oktober een lezing in Bibliotheek De Kempen over geboortetradities. Zij gaat in op de veranderende opvattingen, tradities en gebruiken rond de geboorte van een kind. Zo ‘krijgt’ men tegenwoordig geen kinderen meer, maar men ‘neemt’ kinderen. Waar vroeger beschuit met muisjes en kandeel werden geserveerd, wordt er tegenwoordig geborreld ter ere van de nieuwgeborene. Tijden veranderen en sommige tradities veranderen mee, verdwijnen of ontstaan. Ineke Strouken vertelt over zowel de nieuwe als de oude tradities rond geboorte. De lezing vindt plaats van 20.00 tot 22.00 uur.

Bibliotheek De Kempen
Locatie Oirschot
Joke Spapens
De Loop 71
5688 EW Oirschot  
www.bibliotheekdekempen.nl

Het Bakkerijmuseum in Medemblik besteedt altijd veel aandacht aan chocolade. Maar op zondag 4 oktober staat het hele museum in het teken van dit donkere zoete goedje. Peter Wolfsen is een chocoladekunstenaar en hij geeft tips en trucs hoe je leuke dingen kunt maken van chocola. Wim Groot gaat de prachtigste sculpturen maken uit chocola. Jacco Spil maakt chocoladeschilderijen.

Een kleine expositie van Jacco Spil hangt al in het Bakkerijmuseum. Verder zijn er vele wikkels en verpakkingen te zien van allerlei (oude) chocolademerken en is er aandacht voor de actuele ontwikkelingen met betrekking tot chocolade: fairtrade chocolade, gezonde chocolade en slaafvrije chocolade. Kortom, deze zondag staat in het teken van het traditionele en minder traditionele gebruik van chocola.

Bakkerijmuseum De oude bakkerij
Jacco Spil
Nieuwstraat 8
1671 BD Medemblik
www.deoudebakkerij.nl

Op zaterdag 17 oktober geeft Maria van Daalen een lezing over vodou in Museum Dorestad. Zij is betrokken bij projecten van het Tropenmuseum in Amsterdam en het Afrikamuseum in Berg en Dal. Haar lezing gaat over vodou, een volksreligie die veel voorkomt in Haiti. Vodou kent verschillende geestwezens, waarvan er veel een oorsprong hebben in Afrikaanse goden en geesten, die met de slaven naar Haïti zijn gebracht. Op Haïti vermengde deze spirituele wereld zich met het katholicisme en de godsdienst van inheemse bewoners. Er worden kleurrijke ceremonies gehouden in tempels. Tijdens haar diapresentatie vertelt Maria van Daalen over de tradities en rituelen van vodou.

Opgeven voor de lezing kan via info@museumdorestad.nl.

Museum Dorestad
Lisette le Blanc
Muntstraat 42
3961 AL Wijk bij Duurstede
www.museumdorestad.nl

Het Bureau Archeologie in Almere heeft een reizende tentoonstelling gemaakt: ‘Eet smakelijk!’. Beleef hoe Steentijdjagers aan hun dagelijkse kostje kwamen en hoe een scheepskok op de Zuiderzee een maaltijd bereidde. De expositie is zo ingericht dat er voor iedereen wel iets herkenbaars in zit.

De tentoonstelling reist als onderdeel van een educatief programma over eten langs diverse locaties. Tot en met 25 oktober is de tentoonstelling te zien bij de PABO Almere, Landdroststraat 2.
Vervolgens gaat hij naar het Kunstlokaal NS Muziekwijk, onder het NS station Muziekwijk van 28 oktober t/m 3 januari 2010.
Na die tijd zal ‘Eet smakelijk!’ nog andere locaties aan doen, waaronder Woningbedrijf Ymere, Kunstencentrum de Kunstlinie en de nieuwe bibliotheek in Almere Stad.

Bureau Archeologie
Annemarie Pothaar
Postbus 200
1300 AE Almere
www.almere.nl/archeologie

In de Napoleontische tijd, in 1813 en 1814,  achtervolgden de Russische krijgers het Franse leger tot in Nederland. De Kozakken hebben Nederland geholpen om de Franse overheersers uit ons land te drijven. Deze brute Russen werden alom gevreesd. Op 17 oktober organiseert het Legermuseum een tweetal lezingen met als thema : ‘Waren de Kozakken echt zulke barbaren?’

Op zaterdag 24 en zondag 25 oktober is het Kozakkenweekend met een groot Russisch feest. Een levende geschiedenisgroep laat zien hoe het er in een Kozakkenkamp aan toe ging. Er zijn diverse zang- en dansvoorstellingen, Russische lekkernijen, een Russische markt met leuke snuisterijen en een workshop matroesjkapoppetjes schilderen. Aanmelden voor de lezingen en de workshop is aan te raden (reserveringen@legermuseum.nl).

Legermuseum Delft
Nienke Heester
Korte Geer 1
2611 CA Delft
www.legermuseum.nl

De geschiedenis van Rotterdam Zuid voert ver terug. Het gebied werd vooral gebruikt om ongewenste zaken als een pesthuis en traankokerij te vestigen. In Feijenoord kwam er een haven en huizen van slechte kwaliteit voor de arbeiders die in het gebied werkten.

In het Historisch Museum Rotterdam is tot en met 15 november de tentoonstelling ‘Ziet Zuid’ te zien. De geschiedenis van Zuid wordt hier verteld en getoond aan de hand van oude foto’s, verhalen, films en ander materiaal. De bouw van de spoorbrug, de havens, de Kuip. Er zijn veel verhalen van ‘gewone’ mensen, men kan een kijkje nemen in het dagelijks leven van de bewoners van Zuid, hun gewoonten, gebruiken, feesten en rituelen.

De tentoonstelling is te zien in ’t Gemaal, Pretorialaan 141 in Rotterdam Zuid.

Historisch Museum Rotterdam
Rob Noordhoek
Korte Hoogstraat 31
3011 GK Rotterdam
www.historischmuseumrotterdam.nl

Nationaal Monument Kamp Vught organiseert op 3 oktober een studiedag over ‘goed en fout’ in de Tweede Wereldoorlog. Het zwart-witte beeld van ‘goed’ versus ‘fout’ in de oorlog is al decennialang verworpen. Men was niet ‘alleen goed’ of ‘helemaal fout’. Veel mensen bevonden zich in het grijze middengebied. Tijdens de studiedag biedt Kamp Vught een schets van de na-oorlogse ontwikkelingen ten aanzien van het denken over het morele thema van ‘goed’ en ‘fout’ in de Tweede Wereldoorlog tot heden.

Aanmelden kan via www.nmkampvught.nl. De dag vindt plaats op Landgoed Huize Bergen, Glorieuxlaan 1 in Vught.

Nationaal Monument Kamp Vught
Anja Spaninks
Lunettenlaan 600
5263 NT Vught
www.nmkampvught.nl

In oktober 2009 is het 65 jaar geleden dat Venray werd bevrijd. De Engelsen probeerden in 1944 de Duitse bezetters te verdrijven door het gooien van bommen. In het psychiatrisch instituut Sint Servastius hebben meer dan 3.700 patienten en inwoners van Venray geschuild tegen de hevige bombardementen. Ook in een slag tussen Overloon en Venray is hevige strijd geleverd, die veel mensen, zowel militairen als burgers, het leven heeft gekost. Om deze gebeurtenissen te herdenken is er in Venray een dubbeltentoonstelling ingericht.

Museum ’t Freulekeshuus heeft een expositie over de beleving van de oorlog in Venray in omgeving. De dagelijkse bezigheden, problemen, gebruiken en rituelen worden beschreven in een aantal dagboeken die tentoongesteld worden. De verhalen worden aangevuld met oude foto’s en filmmateriaal.

Op de locactie van het Museum van de Psychiatrie wordt aandacht besteed aan de twee psychiatrische instituten die destijds een grote rol hebben gespeeld: Sint Servatius en Sint Anna. In de kelder van het museum is een schuilkelder ingericht, die laat zien hoe het was om daar te schuilen voor de bombardementen. Ook vertellen de dagboeken, foto’s en film verhalen van toen.

De dubbel tentoonstelling is te zien t/m 29 november.

Venrays Museum ’t Freulekeshuus
Eindstraat 8
5801 CR Venray
www.museumvenray.nl

Op Vlieland bestaat een oude, gezellige traditie: het Noordzeezwemmen. In oktober wordt hier nog veel in de Noordzee gezwommen, in tegenstelling tot op het vasteland, waar na de zomermaanden bijna niemand zich meer in het water waagt.

Om deze oude Vlielandse traditie meer bekendheid te geven, heeft een aantal enthousiastelingen speciaal voor het Jaar van de Tradities ‘Burgers voor Noordzeezwemmen’ opgericht. Op 10 oktober wil deze organisatie alle bezoekers van Scheveningen de kans geven om het zwemmen in kouder water zelf te ervaren.

Geheel volgens traditie gaan de mensen in de vroege ochtend in zwempak, badjas en op slippers naar het Schevingse Strand voor een frisse duik in de Noordzee. De ‘Burgers voor Noordzeezwemmen’ zorgen voor bijpassende traditionele versnaperingen, zoals Vlielands Suikerbrood zonder boter, ‘Clara-thee’, haring met uitjes en bitterballen.

Burgers voor Noordzeezwemmen
Mevrouw C.P. Wesselink – van Dijk
Zeilstraat 112
2586 RG Den Haag
clarapeggy@gmail.com

Bij Fort Vechten, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, is in de zomermaanden het Lymirint te bezoeken. Dit is een labyrint in het maïsveld, dat leidt naar het Romeinse legerkamp Fectio. Castellum Fectio is rond 5 na Chr. gesticht en is één van de vroegste Romeinse legerkampen in Nederland. Door opgravingen is men meer te weten gekomen over het leven in en rond dit kamp. Er zijn dan ook veel activiteiten die te maken hebben met het leven in de Romeinse tijd.

Op 10 oktober is er een verteller op het fort. Hij neemt de luisteraar mee naar de Romeinse Tijd en de Bataafse Opstand.

Fort Vechten
Wilma Heideman
Marsdijk 2
3981 HE Bunnik
www.fortvechten.nl

Van 1 tot en met 8 oktober vinden in Haarlem de ‘Kunst op Papier Dagen’ plaats. Dit is een verkoopbeurs van oude, moderne en hedendaagse kunst. Dit kunnen tekeningen zijn, etsen, kaarten, aquarellen, gouaches en pastels. Aan deze dagen doen dertien gespecialiseerde kunsthandels en antiquariaten mee.

Tijdens de ‘Kunst op Papier Dagen’ in Haarlem zijn er onder meer werken te zien van Jaap Oudes. Deze kunstenaar heeft veel schilderijen gemaakt over het Westfriese alledaagse leven. Oudes schenkt in zijn werken veel aandacht aan (lokale) tradities, zoals kermis, circus, reuzen en diverse rituelen.

Kunst op Papier Dagen
www.dedagen.nl

In oktober 2009 vindt voor de tweede keer ‘Langs heilige huisjes. Religieus erfgoed in Aalten, Bredevoort, Dinxperlo en Suderwick.’ plaats. Vele kerken en andere religieuze gebouwen openen hun deuren voor het publiek en ook de musea en de bibliotheek nemen deel aan de activiteiten. Als thema is gekozen voor 'tradities'. Dit in aansluiting op het landelijke Jaar van de Tradities.

In en rond de opengestelde locaties worden rondom dit thema diverse activiteiten georganiseerd. Zo zijn er exposities te zien over de tradities in het kerkelijk jaar, de gebruiken rondom geboorte en doop in deze streek en de tradities in de religieuze (schilder)kunst. Op diverse momenten wordt traditionele muziek en dans ten gehore gebracht en u kunt zich op traditionele wijze laten vervoeren langs de verschillende religieuze locaties.

Op donderdagavond 15 oktober 2009 vindt in de St. Joriskerk in Bredevoort de opening plaats van ‘Langs heilige huisjes 2009’. Het officiële programma start om 20.00 uur.
Burgemeester Berghoef overhandigt de eerste folder aan mevrouw Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en trekker van het Jaar van de Tradities. De Duitstalige folder wordt in ontvangst genomen door de burgemeester van Bocholt, de heer Nebelo. 

Ineke Strouken gaat in op het Jaar van de Tradities en de tradities in relatie tot het geloof. Henk Vreekamp, theoloog, predikant en schrijver, spreekt over ‘Zwijgen bij volle maan’. Een voordracht over geloof en tradities in Bredevoort wordt verzorgd door de heer Hoornenborg.

VVV
Aalten - Bredevoort - Buurtschappen
Landstraat 24
7121CR Aalten
Tel: 0543-473052
Fax: 0543-476027
Email: info@vvvaalten.nl
Website: www.vvvaalten.nl

VVV
Dinxperlo
Aaltenseweg 2
7091 AE Dinxperlo
Tel: 0315-642050
Fax: 0315-642055
Email: info@vvvdinxperlo.nl
Website: www.vvvdinxperlo.nl

VVV-agentschap Bredevoort Boekenstad
Markt 8
7126 AZ Bredevoort
Tel: (0543) 45 23 80
Fax: (0543) 45 23 68
Email: booktown@planet.nl
Website: www.bredevoort-boekenstad.nl

Tourist-Info Bocholt
Europaplatz 26-28
46399 Bocholt
Tel:  0049 (0)2871-5044
Fax: 0049 (0)2871 - 185927
bohinfo@mail.bocholt.de
www.bocholt.de

Vanaf 2 oktober is er in Museum Catharijneconvent in de tentoonstelling ‘Sint Nicolaas op bezoek’ alles over de Sinterklaastradities te zien.

Want de manier waarop wij Sinterklaas vieren, heeft zijn wortels in het verleden. Maar welke elementen zijn oud en welke zijn betrekkelijk nieuw? De uitspraak ‘De vrind van ieder kind’ stamt bijvoorbeeld al uit de Middeleeuwen, toen Nicolaas fungeerde als beschermheilige van ongehuwde meisjes en kinderen. Wat zette een meisje uit de achttiende eeuw op haar verlanglijstje?

De tentoonstelling gaat in op de historie en de gewoonten en gebruiken rond Sint Nicolaas door de eeuwen heen. Aan de hand van schilderijen, beelden, snoepgoed, gedichten, schoolplaten en oude foto’s wordt de viering van het feest uitgelegd.

Maar er is ook veel te doen in het museum. Bezoekers kunnen digitaal hun schoen zetten en verlanglijstjes invullen, waarbij de mooiste wensen vervuld worden. Ook is er een fotowedstrijd. Het museum roept mensen op om foto’s van Sinterklaasvieringen mét verhaal op te sturen, zodat er een mooi beeld gevormd kan worden van het feest in huiselijke kring. Alle ingestuurde foto’s zijn te zien op de website en de winnende foto’s krijgen een plaats in de tentoonstelling. In de Bijenkorf in Utrecht komt ook een selectie te hangen. De foto’s kunnen worden ingestuurd via www.sintnicolaasopbezoek.nl.

Het hele museum staat gedurende drie maanden in het teken van Sinterklaasactivteiten. Er zijn workshops in het Pietenatelier, er wordt voorgelezen in de lounge van de Sint, bezoekers kunnen meeschrijven aan het langste gedicht van Nederland en er is een lezingencyclus. Voor kinderen is er een speciaal Pepernotenspoor, waarmee ze de titel ‘Sint-Expert’ kunnen verdienen. Vanaf 1 augustus staan de data van alle activiteiten vermeld op www.sintnicolaasopbezoek.nl.

De tentoonstelling is te bezoeken tot 3 januari 2010.

Museum Catharijneconvent
Rosemarie Boone
Lange Nieuwstraat 38
3512 PH Utrecht
www.catharijneconvent.nl
www.sintnicolaasopbezoek.nl

In het kader van het Jaar van de Traditie kunnen liefhebbers van de ouderwetse pudding hun hart ophalen in Streekmuseum Krimpenerwaard. Ruim 150 puddingvormen van de meest uiteenlopende designs zullen tot en met 9 januari te zien zijn. Samen met recepten uit antieke kookboeken belooft dit een ode aan de aloude pudding te worden.

Op 8 oktober vindt in het museum een  puddingwedstijd plaats. De puddingen van de inzenders worden door een deskundige jury onder leiding van Marjoleine Vos, culinair columnist van NRC Handelsblad beoordeeld. Belangstellenden die deel willen nemen aan de wedstrijd kunnen zich opgeven (info@streekmuseumkrimpenerwaard.nl).

Bezoekers, die geïnspireerd zijn door de tentoonstelling, kunnen met een speciaal samengesteld receptenboekje thuis ook zelf aan de slag. Wellicht beleeft de goede oude pudding hierdoor wel een revival!

De tentoonstelling is tot en met 9 januari te bezoeken in het Streekmuseum voor de Krimpenerwaard aan de IJsseldijk 312 in Krimpen a/d IJssel, www.streekmuseumkrimpenerwaard.nl.

Het Westlands Museum in Honselersdijk heeft vanaf 24 oktober tot en met 11 april 2010 een speciale tentoonstelling over tradities. Uit de top-100 van tradities selecteert het museum de tradities die in het Westland (nog) van toepassing zijn. De tentoonstelling wordt aangevuld met typische Westlandse tradities, die de landelijke top-100 niet gehaald hebben.

Westlands Museum
Middel Broekweg 154
2675 KL Honselersdijk
www.westlandsmuseum.nl

In Klompenmuseum Gebr. Wietzes is oktober de kindermaand. In het kader van het Jaar van de Tradities staat oktober dan ook in het teken van tradities. Hierbij wordt het lespakket Tradities en Rituelen gebruikt.

Klompenmuseum Gebr. Wietzes
Bertus van den Hof
Wolfhorn 1a
9761 BA Eelde
www.klompenmuseum.nl

Halloween is een exotische nieuwkomer in de feestkalender. De vzw ANV organiseert op 30 oktober hierover een studiedag. Dit betrekkelijk nieuwe feest wordt niet door iedereen gewaardeerd, zo blijkt. Waar jongeren het feest als een kleurrijke uitlaatklep zien, ervaren ouderen het als een misplaatste grap in het licht van hun traditionele Allerheiligen en Allerzielen. De achtergronden, worteling in Europa en het toeristisch aspect worden belicht door diverse sprekers uit Vlaandern en Nederland. De studiedag vindt plaats bij FARO in Brussel. Het programma is te vinden op de website van Volkskunde Vlaanderen.

ANV
M. Backaert
Gallaitstraat 86
1030 Brussel
België
www.volkskunde-vlaanderen.be

Vanaf oktober is er in Museum Het Valkhof in Nijmegen een speciale tentoonstelling te zien: De wereld van Katherina van Kleef. Devotie, demonen en dagelijks leven in de 15e eeuw. Voor deze tentoonstelling heeft het museum een topstuk in bruikleen van The Morgan Library & Museum in New York, het Getijdenboek van Katherina van Kleef uit circa 1440.

Voorafgaand aan de tentoonstelling vindt op 13 juni de verkiezing ‘Museum zoekt Hertogin’ plaats. Hierbij zoekt het museum naar de beste Katherina look-a-like. Zij zal een representatieve rol vervullen in optredens en activiteiten bij de tentoonstelling, in de tentoonstellingsfilm en op animatiebeelden.

Museum Het Valkhof
Jannemarie van den Brand
Kelfkensbos 59
6511 TB Nijmegen
www.museumhetvalkhof.nl

Op zaterdagavond 31 oktober openen zeven kastelen van Geldersche Kasteelen hun poorten en zijn er extra activiteiten in de verduisterde vertrekken, in de muisstille gangen, kerkers en torens. In kasteel Rosendael is een spannende speurtocht door het donkere kasteel uitgezet. Kasteel Ammersroyen heeft een verteller bij de open haard, met muziek en oud-Hollandse spelletjes. In kasteel Cannenburch worden op zolder en in de toren spannende verhalen verteld. Bezoekers van kasteel Hernen kunnen dwalen en speuren met de uitgezette tocht door het kasteel. In Doorwerth worden sagen en legenden van het kasteel verteld. Huis Verwolde heeft een spannend speurspel en in Huis Zypendaal worden tijdens een wandeling griezelverhalen verteld.

Geldersch Landschap
Geesje Eleveld
Huis Zypendaal
Zijpendaalseweg 44
6814 CL Arnhem
www.mooigelderland.nl

Het Limburgs Museum heeft van 16 oktober 2009 tot en met 19 september 2010 een grote jubileumtentoonstelling ingericht met als titel Suske en Wiske – De Fantasievolle Vertellers.

In het museum komen veel aspecten van de striphelden aan bod. Natuurlijk de strip zelf, hoe ontwikkelde deze zich in de loop der jaren? Welke hoofdpersonen en bijfiguren zien we in de strips? Welke tekenaars zijn er en welke overeenkomsten en verschillen zijn er te ontdekken?

De avonturen die Suske en Wiske beleven zijn geïnspireerd door de geschiedenis, maar gemixt met fantasierijke verhaalelementen. Welke tradities zijn er te herkennen in de succesvolle strip van Willy Vandersteen?

Limburgs Museum
Eddy Tielemans
Keulsepoort 5
5911 BX Venlo
www.limburgsmuseum.nl

Stadskinderboerderij Essesteijn in Voorburg besteedt in het Jaar van de Tradities extra aandacht aan Dierendag, een belangrijke Nederlandse traditie. Op dierendag zelf wordt de grote tentoonstelling De was buiten, over tradities in Nederland feestelijk geopend. Diverse scholen in de omgeving worden bij het project betrokken met behulp van het lespakket over tradities, gebruiken en rituelen.

Stadskinderboerderij Essesteijn
Jeanine van der Zijden
Essepad 8
2272 JS Voorburg

De vier bibliotheken met een Historisch Informatie Punt in de regio Eemland (Amersfoort, Leusden, Bunschoten en Woudenberg) besteden dit jaar veel aandacht aan het Jaar van de Tradities. Ieder kwartaal richten zij zich op een speciaal thema binnen het kader van tradities. Voor het laatste kwartaal is het thema culinair. In de top 100 staat oliebollen eten bijvoorbeeld hoog genoteerd en het eten van pepernoten en suikergoed is natuurlijk onlosmakelijk verbonden met de nummer 1 traditie: pakjesavond. In de bibliotheken worden leuke activiteiten georganiseerd rond culinaire tradities.

Bibliotheken Eemland
Idelette van Benthem
Hamersveldseweg 77
3833 GL Leusden
www.bibliothekeneemland.nl

Het Montessoricollege in Nijmegen, organiseert voor leerlingen uit VWO4 een uitwisseling met het Santaros Gymnasium uit Kaunas, Litouwen. In april gaan de Nederlandse leerlingen naar Litouwen, in oktober komen zij 10 dagen hier. Het thema van de uitwisseling is volkscultuur en meer in het bijzonder de dynamische processen die de volkscultuur beinvloeden en doen veranderen. Het college heeft besloten om het onderwerp te versmallen tot een wat beter hanteerbaar thema: eten. Groepjes leerlingen gaan de roots onderzoeken van het eten dat wij nu als gewoon Nederlands beschouwen, zoals Surinaams, Antilliaans, Indonesisch, Marokkaans, Turks en Italiaans eten. Zij gaan bekijken welke invloeden vanuit die culturen nog meer onder het Nederlands cultuurgoed vallen. Want veel tradities uit de top 100 zijn afkomstig uit andere culturen, en inmiddels opgenomen in de Nederlandse gebruiken, gewoonten en rituelen.

Montessoricollege Nijmegen
Michael Triebels
Vlierestraat 3
6523 EX Nijmegen
http://vlierestraat.montessoricollege.nl

In het kader van het Jaar van de Tradities geeft Albert van der Zeijden van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur op 27 oktober in de Bibliotheek Sneek een lezing over rituelen rond de dood.

Want als er ergens sprake is van tradities en rituelen dan is dat rondom de dood. In de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw zijn steeds meer rituelen verdwenen. De uitvaart werd een kale bedoening. Maar vanaf de jaren ’80 van de 20e eeuw begint hier langzaam verandering in te komen. Het besef groeit dat rituelen rond de dood zinvol zijn voor een betere verwerking van het rouwverdriet. Een persoonlijke uitvaart is de nieuwe trend: de nabestaanden verzinnen zelf een ritueel dat het beste bij de overledene past.

Bibliotheken Súdwest Fryslân
Locatie Sneek
Tini Kleiker
Wijde Noorderhorne 1
8601 EA Sneek
www.bibliotheeksneek.nl

Van oktober tot en met december staat in een aantal bibliotheken in en rondom Eindhoven en in het Regionaal Historisch Centrum het Jaar van de Tradities 2009 centraal, in de vorm van lezingen, tentoonstellingen en workshops. De tien deelnemende organisaties hebben in onderling overleg de thema's en weken verdeeld. Bibliotheek Best heeft gekozen voor het thema 'tradities in en om het huis' in week 48. Er wordt samengewerkt met de heemkundekring.

Bibliotheek Best
Marian Rombouts
Raadhuisplein 32
5683 EA Best

Van 7 oktober t/m 31 oktober is in het Streekmuseum voor de Krimpenerwaard een expositie te zien van Neerlands Welvaren. Hier worden borduurwerken, schilderijen en objecten tentoongesteld. Ook wordt het ‘doorborduurproject’ gepresenteerd, waarbij van verschillende geborduurde stukken een installatie wordt gemaakt. Na afloop van de expositie wordt het werk van het doorborduurproject geveild. Een gedeelte van de opbrengst wordt geschonken aan Mama Cash, een internationaal vrouwenfonds.

Streekmuseum voor de Krimpenerwaard
IJsseldijk 312
2922 BM Krimpen a/d IJssel
www.neerlandswelvaren.nl
www.streekmuseumkrimpenerwaard.nl

Op 10 oktober wordt in de Botanische Tuin De Kruidhof een oogstmarkt gehouden met allelei traditionele producten uit de eigen tuin: jam, kaas, groenten, pompoenen. Ook zijn de prachtige tuinen en de tentoonstelling over gif te bezoeken.

De Kruidhof
Schoolstraat 29b
Buitenpost
www.dekruidhof.nl

Museumpark Orientalis wil bijdragen aan een positieve beeldvorming en begrip van de drie religies die belangrijk zijn geweest voor het huidige Europa: het Christendom, het Jodendom en de Islam. Orientalis laat de vele culturele tradities van deze godsdiensten en hun overlappingen zien. In de tentoonstelling ‘Religie en Humor’ gaat ze in op de rol van humor binnen een religie. Humor kan vele gradaties en gezichten hebben, maar wat is geoorloofd en wat niet? Bij de expositie is een speciaal lespakket gemaakt om kinderen na te laten denken over de hedendaagse moderne samenleving en de rol van religie en humor hierin. De tentoonstelling is tot en met 3 januari te bezoeken. 

Museumpark Orientalis
Marianne van Waterschoot
Profetenlaan 2
6564 BL Heilig Landstichting
www.museumparkorientalis.nl