Kamervoorzitter Gerdi Verbeet ontvangt boekje over tradities

Kamervoorzitter Gerdi Verbeet heeft het eerste exemplaar van het boekje Sinterklaas op de Schaats in ontvangst genomen. In het boek vertellen bekende Nederlanders over hun persoonlijke tradities. Gerdi Verbeet is één van de geïnterviewden. Ze vertelt daarin over haar politieke interesse die al vroeg in haar jeugd is ontstaan.
In het boek Sinterklaas op de Schaats vertelt Gerdi Verbeet over de traditie om samen met haar moeder te stemmen. ´Mijn moeder maakte van het stemmen iedere keer een feestje. Dan mocht ik mee het stemhokje in om het vakje met een potlood rood te maken. Dat ben ik nooit vergeten. Ik ruik dat hokje nog als ik eraan denk. Nu vind ik het weer bijzonder dat ik ook mijn eigen kinderen heb meegenomen naar het stemhokje.´
Het boek Sinterklaas op de schaats verschijnt ter gelegenheid van het Jaar van de Tradities georganiseerd door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur. De initiatiefnemers van het boek willen mensen stimuleren om over tradities na te denken en ze te delen met anderen. Gerdi Verbeet: ´Ik vind het belangrijk om tradities in ere te houden. Het is iets dat mensen bindt.´
De overhandiging vond plaats in haar kantoor in het gebouw van de Tweede Kamer. Mevrouw Verbeet was op haar vrije dag speciaal uit haar woonplaats Amsterdam naar Den Haag gekomen in gezelschap van haar kleinzoon, want het was haar ‘oma oppasdag’. Ook Annette Meere, medewerker Bureau Voorzitter Griffier en Presidium, was met haar kleinkind aanwezig.
Tijdens de overhandiging ontspon zich een gesprek waarin de Kamervoorzitter haar politieke wortels verklaarde. Ze is geboren in een groot gezin op het Bickerseiland in Amsterdam, waar de familie in partijpolitieke zin was verdeeld in een socialistische en communistische tak. ´De ooms uit de verschillende richtingen werden bij de verjaardagsvisites aan weerszijde van de huiskamer geplaatst,´ aldus mevrouw Verbeet.
Ze schetste de warmte die ze in haar jeugd ondervond van haar grootouders, waarbij ze op zondagmorgen bij oma in bed kroop die haar dan spannende verhalen vertelde. Ook dat werd een traditie, want dat doet zij nu weer bij haar kleinkinderen.
Sinterklaas op de Schaats begint met een interview met de Goedheiligman zelf, dat net als de verhalen van de prominente Nederlanders, onder wie Philip Freriks, Henk Westbroek en de gebroeders Anker is opgetekend door Frans van der Beek. Deze verhalen worden afgewisseld door verhalen over tradities van nieuwe Nederlanders. Sinterklaas op de Schaats is een uitgave van Pharos en het Nederlands Centrum voor Volkscultuur.
Te bestellen door € 7,50 over te maken op giro 810806 ten name van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur onder vermelding van de titel.

Ontmoeting over multicultureel leven en sterven in Bijlmermeer

Helemaal volgens de multiculturele Surinaamse traditie organiseert de Stichting Surinaamse Vrouwen Bijlmermeer (SVB) een ontmoeting over geboorte, huwelijk en dood. Er wordt informatie uitgewisseld over rituelen van inheems Surinaamse tot aan Chinese tradities. Deze ‘ontmoeting en uitwisseling’ is een activiteit in het kader van het Jaar van de Tradities en vindt plaats op vrijdag 20 en zaterdag 21 november in het Vrouwen Empowerment Centrum in de Bijlmermeer.
Steeds meer wordt het belang van tradities onderkend. Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur heeft samen met het volkscultuurveld 2009 uitgeroepen tot ‘Jaar van de Tradities’. Tradities zijn gewoonten en gebruiken die je van huis uit hebt mee gekregen. In een snel veranderende tijd, in een globaliserende wereld en in een multiculturele samenleving is er behoefte aan inzicht in de eigen tradities en die van de omgeving. Het ‘Jaar van de Tradities’ wil een bijdrage leveren aan de bewustwording van het belang van tradities en rituelen. Belangrijke tradities en rituelen in Nederland worden dit jaar geïnventariseerd, gedocumenteerd, onderzocht en toegankelijk gemaakt voor iedereen om daarmee inzicht te verschaffen in de boeiende (historische) achtergronden daarvan.
Suriname, ook wel genoemd the little United Nations, heeft een inmiddels eeuwenlange traditie die zich kenmerkt door een grote diversiteit aan rituelen rond geboorte, huwelijk en dood. Met de organisatie van deze activiteit beoogt de SVB uitwisseling te bewerkstelligen tussen de verschillende cultureel etnische groepen zoals die ook in Suriname voorkomen. 'We kunnen altijd van elkaar leren, want dat brengt onderling begrip en bevordert het samenleven. Tradities vormen een culturele rijkdom die niet verloren mag gaan', aldus de voorzitter van SVB Willy Esajas.
In samenwerking met de begrafenisonderneming ‘Een Laatste Groet’ zullen diverse culturele- en welzijnsorganisaties hun medewerking aan dit event verlenen. Zo staan er presentaties op het programma van de Marrongroep Saamaccasoni, de Javaanse stichting Bangsa Jawa, de Chinese woongroep Foe Ooi Leeuw (Hennie Lui), de Hindoestaanse organisatie Anand Jotie (Andre Bhola), de Inheems indiaanse organisaties van Hercus v.d Bos (Pawana) en Els Wolf en Afro Surinaamse deskundigen, zoals Ma Hille Holband, Henri Stephen en anderen en vanuit de Hollandse cultuurgroep Marcel Wentink.
Vrijdag 20 november van 16.00 – 20.00 uur:
Tradities bij het Huwelijk
Zaterdag 21 november van 11.00 – 15.30 uur
Tradities bij Geboorte en Dood
Plaats: Vrouwen Empowerment Centrum
Bijlmerdreef 1301; 1103 TV Asterdam Z O
(schuin tegenover het metrostation Ganzenhoef)
Voor informatie kunt u bellen naar 020 – 4953780 of 06 – 43870584
Stichting Surinaamse Vrouwen Bijlmermeer
Bijlmerdreef 1301; 1103 TV Amsterdam Z O
Opening Langs heilige huisjes

In oktober 2009 vindt voor de tweede keer ‘Langs heilige huisjes. Religieus erfgoed in Aalten, Bredevoort, Dinxperlo en Suderwick.’ plaats. Vele kerken en andere religieuze gebouwen openen hun deuren voor het publiek en ook de musea en de bibliotheek nemen deel aan de activiteiten. Als thema is gekozen voor 'tradities'. Dit in aansluiting op het landelijke Jaar van de Tradities.
Op donderdagavond 15 oktober 2009 vindt in de St. Joriskerk in Bredevoort de opening plaats van ‘Langs heilige huisjes 2009’. Het officiële programma start om 20.00 uur.
Burgemeester Berghoef overhandigt de eerste folder aan mevrouw Strouken, directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en trekker van het Jaar van de Tradities. De Duitstalige folder wordt in ontvangst genomen door de burgemeester van Bocholt, de heer Nebelo.
Ineke Strouken gaat in op het Jaar van de Tradities en de tradities in relatie tot het geloof. Henk Vreekamp, theoloog, predikant en schrijver, spreekt over ‘Zwijgen bij volle maan’. Een voordracht over geloof en tradities in Bredevoort wordt verzorgd door de heer Hoornenborg.
Studiedag over tradities in Brabant
Het is al z’n leven al zo!?
Wat zijn de belangrijkste Brabantse tradities? Is het ‘Houdoe zeggen’ of vinden wij het worstenbroodjes eten op kerstnacht en driekoningenzingen het meest bij onze Brabantse wortels horen. Op zaterdag 17 oktober 2009 wordt tijdens een studiedag in Bavel de top 10 van Brabantse tradities bekend gemaakt. Een aantal organisaties op het gebied van heemkunde en erfgoed in onze provincie organiseert elk jaar De ‘Dag van de Brabantse Volkscultuur’. Omdat 2009 uitgeroepen is tot Jaar van de Tradities gaat de studiedag dieper in op de Brabantse tradities.
Tradities zijn de gewoontes die we hebben overgenomen van onze ouders en voorouders. Normen en waarden hebben daarmee te maken, maar ook feesten als Sinterklaas en Suikerfeest. Tradities blijven niet hetzelfde, we passen ze aan en ze veranderen dus met de tijd mee. Tradities met een plechtig karakter noemen we rituelen. Ze symboliseren de belangrijke momenten in ons leven. Bij geboorte, huwelijk en dood maken we veel gebruik van rituelen. We snijden een bruidstaart aan en delen bidprentjes uit.
Deze ‘Dag van de Brabantse Volkscultuur’ wordt gehouden op zaterdag 17 oktober 2009 in Café-zalencentrum ‘De Tussenpauz’, Kerkstraat 10 in Bavel. Het inschrijfgeld bedraagt € 20,- en is inclusief koffie, thee, lunch en een drankje.
U kunt u opgeven door te mailen naar volkscultuur@live.nl.
Het inschrijfgeld dient vóór 15 oktober 2009 betaald te zijn op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur te Utrecht, o.v.v. studiedag Bavel.
Het programma voor deze dag bestaat uit lezingen van Ineke Strouken, directeur van het Nederlands centrum voor Volkscultuur over veranderende tradities in Nederland en Paul Spapens over het Driekoningenzingen in Tilburg. Er zijn daarna verschillende optredens, het Bavelse kerkhof wordt bezocht en Monique Groot vertelt na de lunch over de plannen van Erfgoed Brabant voor volkscultuur. Larie Faro vertelt vervolgens over haar onderzoek naar rituelen rond dood en geboorten en voordat de belangrijkste Brabantse traditie wordt bekend gemaakt, kunnen we kennis maken met het trouwen in verschillende culturen. Rond half vijf ’s middags wordt de dag afgesloten.
Download hier de folder
| Omschrijving | Grootte | Download | |
| brabant | 607.1 KB | Download > |
Lezing over geboorte door Ineke Strouken

In het kader van het Jaar van de Tradities houdt Ineke Strouken op 22 oktober een lezing over geboortegebruiken.
Deskundige Ineke Strouken neemt je in een boeiend verhaal mee langs bekende en vooral ook minder bekende feiten over geboorte. Het gaat over de verschuiving van een kind krijgen naar een kind nemen, over de introductie van de ooievaar als kinderbrenger, over de vroedvrouw en de baker, de bakermat, het kraamkloppertje, geboortekaartjes en nog veel meer. Prachtige oude en nieuwe illustraties vergezellen haar betoog.
In haar lezing wordt duidelijk hoe tradities, ook die rond geboorte, veranderen. Het was lange tijd gebruikelijk dat een echtpaar als oudedagsvoorziening kinderen kreeg. Maar over het lichaam en de werking ervan was maar weinig bekend. Voorlichting kreeg men besmuikt, achter een gordijn in een kermistent, of helemaal niet.
Rond de geboorte waren veel bakerpraatjes in de omloop. Tot in de jaren zestig moesten vrouwen negen dagen na de geboorte het bed houden. De kraamvrouw moest goed eten, want anders ging ‘de baarmoeder aan de wandel’. Na negen dagen moest de moeder weer aan de slag. Sinds 1966 hebben moeders recht op twaalf weken zwangerschapsverlof.
In de twintigste eeuw werden moeders steeds trotser op hun buik. Ze laten die graag zien en laten zich graag voorlichten over alles wat met het aankomend moederschap te maken heeft. Het verklaart het succes van bijvoorbeeld de Negen Maandenbeurs.
Kraamkamer & kandeel. Lezing over geboortegebruiken door Ineke Strouken op 22 oktober in Oirschot.
Nederlandse reuzen

Reuzen zijn grote poppen, die in optochten worden meegedragen. De grootste Nederlandse reuzen zijn tot zes meter hoog. Het fenomeen is in de Middeleeuwen ontstaan in Vlaanderen. Ook Nederland kende vroeger een flink aantal reuzen. Deze traditie verdween tijdens de Reformatie en in de Franse Tijd. Vanaf de negentiende eeuw nam het aantal reuzen in de Europese landen weer sterk toe. Momenteel telt België 1500 reuzen, Spanje 2000 en Frankrijk 560. Kleinere aantallen komen voor in Italië (20), Engeland (40), Oostenrijk (20) en Portugal (100). Het aantal Nederlandse reuzen bedraagt 18. De laatste jaren komen er in Nederland steeds meer reuzen bij. Dit boekje vertelt het verhaal van de Nederlandse reuzen: hoe ze heten, wanneer ze zijn ontstaan, en de - letterlijk - opvallende plaats die ze innemen in de Nederlandse volkscultuur.
Nederlandse reuzen is te bestellen door overmaking van 7,50 euro op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur o.v.v. de titel.
Allemaal anders

Jongeren houden van dynamische tradities. Dat is te lezen in Allemaal Anders. Jongeren in Nederland door Roanne van Voorst. Het boek is een uitgave van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en verschijnt in het kader van het Jaar van de Tradities 2009. Allemaal Anders is een boek over jongerencultuur waarin de auteur een aantal jongeren van diverse culturele en etnische achtergronden aan het woord laat. In een cultureel divers Nederland hechten deze jongeren opvallend veel waarde aan tradities en daarmee aan hun identiteit.
In een snel veranderende samenleving komen jongeren vaak in contact met andere culturen. Juist bij deze uitwisseling en contact komen jongeren hun eigen normen en waarden tegen. Ze worden zich bewust van de eigen cultuur en hebben de behoefte deze uit te dragen. Daarbij nemen ze tradities en gewoonten van elkaar over. Deze culturele uitwisseling is dynamisch en verandert snel.
De jongeren die aan het woord komen zijn zich heel bewust van wie ze zijn. Jongeren hebben in hoge mate de behoefte om ergens bij te horen en een groepscultuur uit te dragen. Dat hoort bij het complexe proces van identiteitsvorming. In een multiculturele samenleving valt hen des te meer op dat ze een andere opvoeding hebben gehad dan hun vrienden. Er bestaat ook niet één jongerencultuur, iedereen is verschillend. Juist doordat deze verschillen zichtbaar worden, komt de eigen identiteit naar boven.
Van Voorst laat onder andere Molukse, Antilliaanse, Chinese, Marokkaanse, Poolse en Nederlandse jongeren aan het woord. Ze vertellen hoe ze zich voelen in de Nederlandse maatschappij. Ze zien dat er soms botsingen tussen culturen plaatsvinden. Ze vinden het niet raar dat er problemen kunnen ontstaan als je met een andere achtergrond en opvoeding naar Nederland komt. De Marokkaanse Fahd geeft een voorbeeld: ‘Het is voor Marokkaanse ouders soms lastig om een opvoedingsmanier te vinden die past bij het Nederlandse leven. In Marokko is de school letterlijk een verlengstuk van de opvoeding. Dat is ook de reden dat veel Marokkaanse ouders niet komen opdagen op ouderavonden: ze hebben zoveel vertrouwen in de school, dat ze geen rol voor zichzelf weggelegd zien.'
Jongeren dragen hun tradities die ze van huis uit meekregen uit, maar ze geven ook tradities en eigenschappen aan elkaar door. Zo vertelt Nathan die van Molukse afkomst is: ‘Als ik een vergadering leid, dan doe ik dat op de Nederlandse, zakelijke manier. Op de Molukse manier zou er namelijk niets van terecht komen. Maar na die Hollandse vergadering dan is het wel tijd voor Molukse gezelligheid!’ Ook de Nederlandse jeugd wordt zich bewuster van de eigen identiteit door de komst van nieuwe culturen. De Nederlandse jeugd heeft het druk, is vrij opgevoed en drinkt behoorlijk veel. Dat staat in groot contrast bij jongeren van bijvoorbeeld streng islamitische ouders. Ook Nederlandse jongeren zijn nieuwsgierig naar nieuwe culturen. Astrid: ‘Mijn ouders koken heel traditioneel; aardappels, vlees, groente. Wij experimenteren juist met nieuwe gerechten zoals sushi.'
Allemaal Anders verschijnt in het kader van het Jaar van de Tradities 2009. Dit themajaar is in het leven geroepen door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur. Het Jaar van de Tradities moet een bijdrage leveren aan de bewustwording van het belang van tradities en rituelen.
Allemaal Anders is te bestellen door 14,75 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur in Utrecht o.v.v de titel.
Koken met kleuren

Burgemeester Ruud Vreeman van de gemeente Tilburg heeft op zaterdag 28 februari het eerste exemplaar in ontvangst genomen van het nieuwe kookboek Koken met Kleuren.
Het kookboek Koken met Kleuren is op een bijzondere manier tot stand gekomen. De interviews met de allochtone Tilburgers zijn afgenomen door studenten van de lerarenopleiding van Fontys Tilburg. De buitenlandse recepten die ter beschikking zijn gesteld, zijn in het Tilburgse Restaurant BLEND onder leiding van chef-kok Robin van Es op proef gekookt door vluchtelingen. In dit restaurant worden zij geschoold in het horecavak. Bij de realisatie van het boek en het totale project was de Tilburgse Stichting Nieuwkomers en Vluchtelingenwerk nauw betrokken.
De recepten in Koken met Kleuren staan voor evenveel nationaliteiten. Het boek bevat recepten uit alle delen van de wereld. De recepten zijn de persoonlijke keuze van de deelnemers. In korte verhalen vertellen zij iets over zichzelf, waar ze vandaan komen en wat hun toekomstverwachtingen zijn. Fotograaf Jan Stads heeft samen met chefkok Robin van Es van Restaurant BLEND de deelnemers en hun gerechten mooi in beeld gebracht. De teksten zijn van Paul Spapens.
Koken met Kleuren is te bestellen door 14,75 euro over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, o.v.v. de titel.
De kleurrijke wereld van Jaap Oudes
Een processie in het Portugese Fatima of een bonte carnavalsstoet in Rio. In duizenden beelden vertellen TV of computerbeeldscherm het verhaal van feesten, optochten en religieuze bijeenkomsten over de hele wereld.
Het veelzijdige werk van de Nederlandse kunstenaar Jaap Oudes (1926-1996) heeft eigenlijk hetzelfde effect. Zijn bonte potloodtekeningen laten zich het best omschrijven als een kleurrijke beeldbuis, boordevol informatie over volksculturele zaken als huwelijk, feest, kermis en optochten. Niet met een wereldwijd bereik, maar vooral gericht op België, Frankrijk, Spanje en Nederland. Het Westfries museum en de Stichting Dirk en Jaap Oudes nemen u mee naar de kleurrijke wereld van Jaap Oudes. De overzichtsexpositie is vanaf 4 oktober tot en met 29 november te zien in het Westfries Museum te Hoorn.
Westfries Museum
Roode Steen 1
1621 CV Hoorn
www.wfm.nl
Internationaal Krulboltoernooi en Traditionele Sporten

Tijdens het weekend van 25 en 26 juli wordt er in IJzendijke gestreden om de Stadhoudertrofee en de Mauritstrofee tijdens de Mauritsbolling.
Krulbolvereniging ‘Molenzicht’ organiseert voor de eerste keer, in het kader van het Jaar van de Tradities dit vierjaarlijkse toernooi. Op zaterdag wordt om 13.00 uur het toernooi geopend door oud-wethouder Hanny Thomaes. Daarna begint de het krulboltoernooi om de Stadhoudertrofee.
Die middag worden er wedstrijden in diverse traditionele sporten gestreden. Er is een duivenloopvlucht, een gaaiboltournooi, een jeu-de-boules-tournooi en een schieting op de liggende wip (zonder vizier). ’s Avonds wordt de Stadhoudertrofee uitgereikt.
Zondag start het Internationale Krulbolkampioenschap om de Mauritstrofee. Bollers uit zowel binnen- en buitenland nemen het hier tegen elkaar op. Ook deze dag worden de traditionele sporten goed vertegenwoordigd, met gaaibollen, jeu-de-boules en een schieting op de liggende wip. Om 23.00 uur wordt de eerste Mauritstrofee uitgereikt aan de winnaar.
Het hele weekend zorgt muziekvereniging ‘Geduld Overwint’ voor gezellige en gepaste muziek. Op beide dagen worden er voor geïnteresseerden gratis clinics in het krulbollen gegeven op de binnenbanen van de vereniging. De wedstrijden en festiviteiten vinden plaats achter de bolbaan van ‘Molenzicht’, Oranjestraat 17a in IJzendijke.
Mauritsbolling
Bert van Gelder
Markt 7
4515 BA IJzendijke
Boxmeerse Vaart, een diepgewortelde traditie

Op zaterdag 13 en zondag 14 juni vindt de Boxmeerse Vaart plaats. Deze traditionele bloedprocessie stamt uit de vijftiende eeuw en vormt elk jaar een indrukwekkende stoet van tienduizenden mensen die van heinde en verre naar Boxmeer komen. Deze traditie is in de moderne tijd niet meer alleen een uiting van religie, maar ook steeds meer van immaterieel erfgoed. De Vaart wordt zaterdagavond 13 juni om 19.00 uur geopend in de basiliek van Boxmeer.
De Boxmeerse Vaart is van oudsher een plechtige en religieuze gebeurtenis waarbij het Heilig Sacrament wordt vereerd. De oorsprong van ‘de Vaart’ gaat terug naar het jaar 1400. Een priester in Boxmeer twijfelde tijdens de eucharistieviering aan de omzetting (consecratie) van brood en wijn in het Lichaam en Bloed van Christus. De wijn, zo wil het verhaal, borrelde toen over de rand van de kelk heen en kwam in de gedaante van bloed op een linnen doek onder de kelk terecht. Het Heilig Bloed stolde en er bleef een grote druppel achter op het tafellinnen. Deze doek, corporale genaamd, is sindsdien voorwerp van verering.
De plechtigheden worden geopend op ‘Vaartzaterdag’ om 19.00 met het traditionele beieren. Het Boxmeers Vocaal Ensemble verzorgt de gezangen. Op ‘Vaartzondag’ is de eucharistieviering in de basiliek, voorgegaan door Mgr. Kardinaal Simonis. Vervolgens is de plechtige processie met het relikwie. De processie wordt bijgestaan door maar liefst zevenhonderd kinderen in traditionele processiekleding. De route is versierd, de basiliek aangekleed met vaandels en wimpels, en de Boxmeersche Harmonie begeleidt de processie.
In de vorige eeuw duurde de Vaart maar liefst een volle week. Door maatschappelijke en kerkelijke veranderingen kreeg de Vaart minder belangstelling. Maar de laatste jaren wint de Vaart weer aan populariteit en wordt deze beschouwd als belangrijk cultureel erfgoed. De traditie is uitgegroeid tot een onwrikbaar cultureel-historische gebeurtenis met een kerkelijk fundament.

Prijsvraag Tradities Nationaal Schoolreis Magazine

Het Nationaal Schoolreismagazine besteedt veel aandacht aan het Jaar van de Tradities. Het voorjaarsnummer was gewijd aan de Nederlandse tradities. Nu heeft het een prijsvraag ontwikkeld voor scholen. Bij elke provincie in het (voorjaars-) magazine staat een grote afbeelding van een Nederlandse traditie uit de top 100. De leerlingen moeten de tradities zoeken en daarbij ook uitpuzzelen welke plaats de betreffende traditie inneemt in de top 100. De winnaar wordt met de klas opgehaald door de Beestenbus van Ouwehands Dierenpark in Rhenen voor een feestelijk traditioneel bezoek aan de dierentuin.
Nationaal Schoolreismagazine
Brian Berghuis
Postbus 396
7000 AJ Doetinchem
Tonnyrol@live.nl
www.schoolreis.nl
Het dagelijks leven van Rotterdamse vrouwen tijdens de bezetting

Ineke Strouken opent op 1 mei in het OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam de tentoonstelling Moeder Past & Meet. Deze intieme tentoonstelling geeft een beeld van het dagelijks leven van vrouwen in Rotterdam ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Aan bod komen onderwerpen als het bereiden van de maaltijd, de zorg voor het gezin, het huishouden, het verstellen van kleding, de noodzakelijke creativiteit en vindingrijkheid, vaderlandsliefde en het kleine verzet tegen de bezetter dat tot uiting kwam in huiselijke handvaardigheid. De verantwoordelijkheid die zij voelden voor het welvaren van gezinsleden drukte vaak zwaar op de schouders van vrouwen.
Ondanks de gevolgen van de bezetting werd het ´normale leven´ in de eerste oorlogsjaren zoveel mogelijk voortgezet. De Rotterdammers kregen meteen na de inval van de Duitsers wel te maken met georganiseerde voedselvoorziening. Geleidelijk drukte de bezetting van de stad meer en meer een stempel op het leven van de stadsbewoners. De voedselsituatie, brandstofrantsoenering, invoering van de spertijd en verduisteringsplicht, het ´gedwongen´ vertrek van de mannen betekenden steeds meer beperkingen in het dagelijks leven en vroegen steeds meer aanpassingen van de huisvrouw.
Met name de huisvrouwen hadden het zwaar. Zij waren verantwoordelijk voor het huishouden en de zorg voor eten, kleding en schoeisel werd steeds groter. Het was puzzelen en rekenen. Welke bon was wanneer geldig? Hoeveel punten had men nog over? Uren stond men in de rij voor de winkel. Het was zaak voortdurend alert te zijn. De bevolking werd door middel van overheidsbrochures, affiches en adviezen in kranten en via de radio voorgelicht over hoe om te gaan met de distributie en de schaarste. Zuinigheid was het belangrijkste devies.
Door de schaarste werd er gezocht naar alternatieven. Er werd veel geruild en vermaakt. Men was zuinig, zeer zuinig, alles kon gebruikt worden. In vrouwentijdschriften verschenen allerlei tips voor het hergebruik van oude materialen en over ¨de groote waarde van afvalstoffen¨. De onderlinge solidariteit was groot en in familie- en vriendenverband hielp men elkaar zoveel mogelijk.
Aan de hand van de thema´s 'poetsen en boenen', 'wonderen met lapjes', 'creativiteit en klein verzet', 'het leven gaat door' en 'wat schaft de pot' komt de bezoeker oog in oog te staan met het dagelijks leven van veel Rotterdamse vrouwen tijdens de bezetting. Een opstelling vol traditie, herkenning en sentiment!
Tentoonstelling Moeder Past & Meet, Het dagelijks leven van Rotterdamse vrouwen tijdens de bezetting is te bezoeken van 3 mei t/m 25 oktober 2009.
OorlogsVerzetsMuseum Rotterdam
Coolhaven 375
3015 GC, Rotterdam
www.ovmrotterdam.nl


Trendwatcher Adjedj Bakas
Volgens trendwatcher Adjedj Bakas in zijn nieuwste boek Microtrends Nederland worden er op dit moment heel wat heilige huisjes omver gegooid. Maar ook de Nederlandse keuken wordt herontdekt: de hachee, appelmoes en rode kool met appeltjes.
Bakas voorspelt meer interesse in tradities: 'Mensen krijgen tijdens een crisis een nieuwe hang naar traditie. Ze zoeken meer de huiselijke gezelligheid op, de Nederlandse keuken wordt herontdekt. Ouders gaan minder met hun kinderen naar dure pretparken, maar meer naar de gewone speeltuinen of naar het bos en strand. De zucht naar knusheid uit zich ook in een revival van de traditionele liefde (huisje, boompje, beestje). Ook de commercie zal inspelen op de hang naar traditie. De crisis brengt ook weer solidariteit terug, maar dan vooral met mensen die je kent of waarmee je je kunt identificeren. Mensen dus uit je eigen tribe of stam.
Studiedag Tradities, toch eeuwig jong?

In het kader van het Jaar van de Tradities vindt op vrijdag 24 april 2009 in het Limburgs Museum te Venlo een studiedag plaats over 'nieuwe tradities'.
Bij het woord tradities kan iedereen zich wat voorstellen. Allemaal hebben wij er mee te maken. We vieren de bekende oude tradities als Sinterklaas en Kerstmis als onderdelen van de jaarcyclus, maar we kennen ook relatief nieuwe tradities als Valentijn en moeder- en vaderdag. Daarnaast zijn er ook trends - bijvoorbeeld een babyborrel bij de geboorte van een kind - die kunnen leiden tot tradities. Kortom: een boeiende materie waar we met z’n allen, bewust en onbewust mee te maken hebben.
Volkscultuur, de cultuur van alledag die ons allen aangaat, is één van de drie speerpunten in het Nederlandse cultuurbeleid in de periode 2009-2012. Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, dat het Jaar van de Tradities geïnitieerd heeft, organiseert dit jaar tal van activiteiten over `oude' en `nieuwe' tradities.
Deze studiedag is één van deze activiteiten, georganiseerd door het Interlimburgs Volkskundig Samenwerkingsverband (IVOS).
IVOS is een breed, grensoverschrijdend samenwerkingsverband tussen het Limburgs Museum (Venlo), het Nederlands Centrum voor Volkscultuur (Utrecht), Faro. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed (Brussel), Veldeke Limburg (Nederlands-Limburg), Heemkunde Limburg (Belgisch-Limburg), het Limburgs Volkskundig Genootschap (Belgisch-Limburg), Museum het Domein (Sittard), het Openluchtmuseum Bokrijk, de Universiteit Maastricht en de Katholieke Universiteit Leuven.
Download onderstaande folder
Folder Tradities, toch eeuwig jong?
| Omschrijving | Grootte | Download | |
| ivos | 1.1 MB | Download > |
Driekoningenzingen

Driekoningen is een katholiek feest, dat herinnert aan de reis van de drie wijzen uit het Oosten: Caspar, Balthasar en Melchior. Ze hadden verstand van sterren en konden de toekomst voorspellen. In de Bijbel staat dat ze op zoek waren naar de nieuwe koning van het Joodse volk. Een heldere ster wees ze de weg naar Bethlehem, waar ze in een stal het pasgeboren kindje Jezus vonden. Het feest van de drie koningen wordt nog steeds gevierd.
In Tilburg gaan kinderen verkleed als koning langs de huizen. Ze dragen een ster, zingen een lied en halen snoep op. Soms bakken moeders en vaders een koek met drie bonen: twee witte en een bruine. Dat is om de mensen er aan te herinneren dat er twee van de koningen blank waren en één bruin. Het kind dat de bruine boon treft, mag de bruine koning zijn en is de baas van het driekoningengroepje. In Tilburg en Midden-Brabant is het driekoningenzingen een traditie. In Tilburg dreigde het in 2009 even niet door te gaan, maar gesteund door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur kon de organisatie deze traditie in ere houden.
In de Pelgrimhoeve komen jaarlijks rond de 80 kinderen zingen voor een driehoofdige jury. Voor elk kind staat een kop chocolademelk klaar en een eierkoek. Zit er een boon in de eierkoek, dan krijgt de driekoningenzanger een prijs.
Boekje over de opening door Koningin Beatrix

Op zaterdag 1 november opende Koningin Beatrix het Jaar van de Tradities op Landgoed Zonnestraal in Hilversum. Van deze opening is een boekje uitgekomen met foto's, de lezingen en de top 100 van belangrijke tradities die op die dag bekend zijn gemaakt. In het boekje staat ook informatie over het Jaar van de Tradities en de tentoonstelling De was buiten, over tradities in Nederland, die ook op die dag geopend werd.
Het herinneringsboekje is voor 5 euro (dit zijn de verzendkosten) te bestellen door dit bedrag over te maken op giro 810806 t.n.v. het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, o.v.v. VM extra.
Pakjesavond traditie nummer 1

HILVERSUM - De mensen in Nederland vinden pakjesavond op 5 december de belangrijkste traditie binnen de eigen contreien. Dat blijkt uit een onderzoek onder duizenden inwoners van ons land. Het is gehouden door het Nederlands Centrum voor Volkscultuur.
De resultaten werden op 1 november bekendgemaakt bij de opening van het Jaar van de Tradities door koningin Beatrix in Hilversum. Op de tweede plaats staat het optuigen van een kerstboom en op de derde plek de combinatie Koninginnedag en vrijmarkt. De combinatie oliebol/oudejaar eindigde op de vierde plaats, gevolgd door Pasen/eieren verven. Het instellen van het carnavalsfenomeen Raad van Elf staat op zes, het uitdelen van beschuit met muisjes op zeven. Het kaarsjes uitblazen/verjaardag vieren behaalde de achtste plaats op het ereschavot, Sint Maarten kwam op negen en haring happen op tien.
Het memoreren van de Bezetting en de Bevrijding op 4 en 5 mei haalde nog de dertiende plaats, meteen gevolgd door het Suikerfeest. Het aanheffen van het Wilhelmus komt op de lijst van honderd tradities verrassend niet voor. Op 29 staat toch nog altijd de kerkgang, op 34 de fietscultuur, op 36 prinsjesdag en op 45 'hard werken'. Opmerkelijk zijn 'e-mails lezen' op 56 en besnijdenis van jongens op 74.
De ondervraagden konden niet uit voorbeelden kiezen, maar moesten zelf tradities aandragen die ze voor zichzelf of voor ons land als geheel van belang vinden.
Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur brengt dit jaar de tradities en rituelen in Nederland in beeld met onder andere een reizende tentoonstelling. Het Centrum is een landelijk instituut voor de cultuur van het dagelijks leven en het immaterieel erfgoed. Het doel van het centrum is zichtbaarheid en besef van historische achtergronden. Het centrum ondersteunt organisaties op het terrein van volkscultuur, regionale geschiedenis, folklore en volkskunst.
Telegraaf, 2 november 2008
Klik ook op: http://www.depers.nl/video/299666/Koningin-opent-Jaar-van-Tradities.html
Koningin opent Jaar van de Tradities

Koninklijke opening voor het Jaar van de Tradities 2009 op zaterdag 1 november in Hilversum.
Hare Majesteit de Koningin opent op zaterdagmorgen 1 november 2008 het Jaar van de Tradities in voormalig sanatorium Zonnestraal in Hilversum. Ze geeft daarmee het startsein aan een jaar lang aandacht voor de tradities en rituelen in Nederland. Tijdens de opening worden de honderd belangrijke tradities bekend gemaakt, een onderzoek waaraan iedereen het afgelopen jaar een steentje kon bijdragen. Ook de reizende tentoonstelling en de volkscultuurreeks het Alledaagse leven worden ten doop gehouden.
Op zaterdag 1 november wordt Landgoed Zonnestraal ter gelegenheid van het bezoek van Koningin Beatrix voor één keer weer omgetoverd tot sanatorium. Tbc-patiënten worden met bed en al naar buiten gereden, weer of geen weer. Met rust en frisse lucht werden ze in de eerste helft van de twintigste eeuw genezen van deze veel voorkomende ernstige ziekte. Levende geschiedenisgroepen gespecialiseerd in de geschiedenis van de gezondheid en het dagelijks leven tussen de twee wereldoorlogen laten de geschiedenis herleven.
Tradities, iedereen heeft ze, maar eigenlijk weten wij er nog maar weinig van. Tradities hebben te maken met cultuur. Met de stoffering van het dagelijks leven. Tijdens Oud en Nieuw wordt het jaar afgesloten met vuurwerk en oliebollen. Bij het Suikerfeest wordt het einde van de vastenperiode, de Ramadan, gevierd met het eten van veel zoetigheden. Bij een verjaardag hoort een verjaardagstaart met kaarsjes, op een begrafenis laten wij witte ballonnen op en als wij een bekende begroeten doen wij dat met drie kussen of een omhelzing. Al naar gelang hun culturele achtergrond geven mensen invulling aan hun tradities.
Nederland kent tegenwoordig een lappendeken aan tradities. Sommige tradities hebben een lange geschiedenis, andere tradities zijn verdwenen of zijn er juist bij gekomen. Tradities zijn dynamisch en altijd in ontwikkeling. Tradities kunnen ook schuren. Waar de één een boerka heel normaal vindt, neemt een andere er aanstoot aan. Het is goed om daar inzicht in te hebben en te weten dat elke traditie een verhaal heeft.
In het Jaar van de Tradities gaan heel veel mensen samen op zoek naar de tradities in hun omgeving. De resultaten van hun zoektocht worden op heel veel manieren en op heel veel plekken in Nederland naar buiten gebracht. Als tentoonstelling, digitaal spel of kunstproject, in musea, op scholen, markten en kermissen. Het Jaar van de Tradities maakt iedereen bewust van de rijkdom aan tradities in Nederland. Samen vertellen wij elkaar de verhalen over de achtergronden er van.
Het Jaar van de Tradities loopt van 1 november 2008 tot 1 maart 2010. Voor meer informatie Ineke Strouken en Albert van der Zeijden (030-2760244). Kijk ook op www.volkscultuur.nl.
Foto: Anton Corbijn
Koningin Beatrix opent het Jaar van de Tradities

RVD/KH: Koningin opent Jaar van Tradities 2009
Hare Majesteit de Koningin opent zaterdagochtend 1 november op Landgoed Zonnestraal in Hilversum het Jaar van de Tradities 2009. Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur maakt in dit jaar de tradities en rituelen in Nederland zichtbaar, met onder andere een reizende tentoonstelling.
Volgens het centrum kent Nederland een verscheidenheid aan tradities. Tijdens de opening maakt het centrum naar aanleiding van een wetenschappelijk onderzoek honderd belangrijke tradities in Nederland bekend.
Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur is een landelijk instituut voor de cultuur van het dagelijks leven en het immaterieel erfgoed. De doelstelling van het centrum is het toegankelijk maken en promoten van de (historische) achtergronden. Het centrum ondersteunt organisaties op het terrein van volkscultuur, regionale geschiedenis, folklore en volkskunst.
Mededeling aan redacties (niet voor publicatie)
Accreditatie (tot donderdag 30 oktober, 12.00 uur): onder vermelding van naam, naam medium en contactgegevens via email: directie@volkscultuur.nl
Gezien de beperkte ruimte bestaat de mogelijkheid dat voor visuele media een toelatingsregeling van kracht is. Indien dit het geval is, ontvangt u hierover op vrijdag 31 oktober per email bericht.
Meer informatie: Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, Ineke Strouken en Albert van der Zeijden (030 - 2760244), www.volkscultuur.nl
Rijksvoorlichtingsdienst, tel. 070 - 3564142, www.koninklijkhuis.nl
30 september 2008 / 10.15 uur / nr. 227
Foto: Anton Corbijn
Bekendmaking belangrijke tradities
Op zaterdagmorgen 1 november in Hilversum worden tijdens de plechtige opening van het Jaar van de Tradities de resultaten bekend gemaakt van een grootschalige enquête onder de Nederlandse bevolking naar de honderd belangrijkste tradities in Nederland. Wij nodigen u uit om hierbij aanwezig te zijn.
Een jaar lang konden mensen op de website van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur hun tien belangrijkste tradities met een toelichting invullen. Duizenden mensen hebben dat gedaan. Deze gegevens vormen een goede bron over het dagelijks leven in Nederland anno 2008 en zullen daarom bewaard blijven als historisch archief.
Sinds UNESCO in 2003 een conventie aannam over de bescherming van het immaterieel erfgoed is wereldwijd aandacht gekomen voor tradities en rituelen als cultureel erfgoed. De naam zegt het al: ´traditie´ betekent ´overhandigen´. Het is cultuur die van de ene generatie naar de andere generatie wordt doorgegeven. Maar die door elke generatie ook weer naar eigen hand wordt gezet. Door aan mensen zelf te vragen wat zij hun belangrijkste tradities vinden, hebben wij een eerste aanzet gegeven om te komen tot een lijst van belangrijk immaterieel erfgoed in Nederland.
De honderd meest genoemde tradities zullen in het Jaar van de Tradities worden onderzocht en bij de sluiting van het Jaar van de Tradities zullen hun verhalen worden uitgegeven als boek.
In het Jaar van de Tradities stimuleren wij mensen en organisaties om op lokaal niveau aan de slag te gaan met de tradities in hun omgeving. Op deze manier worden zij bewust van de rijkdom aan en de kleurrijkheid van de tradities in hun woonplaats. Daarnaast vragen wij de erfgoedorganisaties, zoals musea, archieven en historische verenigingen om het historische verhaal achter deze tradities te onderzoeken en te vertellen. Voor meer informatie: www.jaarvandetradities.nl. Meer informatie Nederlands Centrum voor Volkscultuur, www.volkscultuur.nl
Enquête belangrijke tradities en rituelen in Nederland
Doe mee met het onderzoek naar de belangrijkste tradities en rituelen in Nederland!
Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur is een lijst aan het samenstellen van de belangrijkste tradities en rituelen in Nederland. Daarom vragen wij aan iedereen om ons hun tien belangrijkste tradities op te sturen. Dat kan door de enquête op de website http://www.volkscultuur.nl/enquete_6.html in te vullen of door gewoon een briefje te schrijven naar Nederlands Centrum voor Volkscultuur, F.C. Dondersstraat 1, 3572 JA Utrecht.
Tradities, klein en groot, spelen een belangrijke rol in elk mensenleven. Op belangrijke levensmomenten als geboorte, huwelijk en dood. In de feestcultuur, maar ook op het werk en thuis. Vaak gaat het om ingeslepen gewoonten en gebruiken. Sommige van deze tradities zijn betrekkelijk recent, terwijl andere op een lange geschiedenis kunnen bogen en al vele eeuwen in Nederland belangrijk worden gevonden. Het kan gaan om tradities die misschien alleen bekend zijn in uw eigen woonplaats of familie. Of om tradities die in heel Nederland in ere worden gehouden. U mag het zeggen. In de enquête kunt u invullen welke tradities voor u belangrijk zijn.
Uw medewerking is heel belangrijk. Op basis van de inzendingen zullen wij een boek samenstellen waarin de historische achtergronden van de meest genoemde tradities een plaats zullen krijgen en door middel van heel veel foto's op een gevarieerde wijze in beeld zullen worden gebracht. Vul de enquête nu in, zodat ook uw stem meetelt.
Zeg het voort!









